отчётливый
1. (чёткий) выра́зны; (точный) дакла́дны;
отчётливые движе́ния выра́зныя ру́хі;
отчётливый рису́нок выра́зны малю́нак;
2. (понятный) выра́зны; (явственный) я́сны;
отчётливая речь выра́зная мо́ва;
отчётливое представле́ние я́снае ўяўле́нне.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уснаща́ть несов.
1. (оснащать) аснашча́ць; (оборудовать) абсталёўваць;
уснаща́ть ло́дку аснашча́ць (абсталёўваць) ло́дку;
2. перен. прыпраўля́ць; аздабля́ць;
уснаща́ть свою́ речь вы́чурными оборо́тами аздабля́ць (прыпраўля́ць) сваю́ мо́ву вы́чварнымі зваро́тамі;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
фа́рба ж., в разн. знач. кра́ска;
акварэ́льныя ~бы — акваре́льные кра́ски;
цьмя́ныя ~бы тума́ннай ра́ніцы — ту́склые кра́ски тума́нного у́тра;
прамо́ва была́ бе́дная ~бамі — речь была́ бедна́ кра́сками;
◊ згусці́ць ~бы — сгусти́ть кра́ски
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
приправля́ть несов., в разн. знач. прыпраўля́ць;
приправля́ть суп тома́том прыпраўля́ць суп тама́там;
приправля́ть речь остро́тами перен., разг. прыпраўля́ць размо́ву до́сціпамі (дасці́пнымі вы́разамі, жа́ртамі);
приправля́ть набо́р тип. прыпраўля́ць набо́р;
приправля́ть резе́ц прыпраўля́ць разе́ц;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
глу́пства ср.
1. (несуразица) чепуха́ ж.; ерунда́ ж., глу́пость ж.;
2. (глупая мысль, речь) вздор м., чушь ж., околе́сица ж.;
3. (что-л. незначительное) пустя́к м., ме́лочь ж., ерунда́ ж.;
◊ гарадзі́ць (вярзці́) г. — нести́ (моло́ть) чушь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
КАНСТЫТУЦЫ́ЙНА-ДЭМАКРАТЫ́ЧНАЯ ПА́РТЫЯ, кадэты, к.-д., партыя «народнай свабоды»,
палітычная арг-цыя леваліберальнага кірунку, адна з гал. партый у Расіі ў 1905—17. Аформілася на 1-м (12—18.10.1905, Масква) і 2-м (4—11.1.1906, Пецярбург) з’ездах на аснове арг-цый «Саюз вызвалення» і «Саюз земцаў-канстытуцыяналістаў» (засн. ў 1903—04) у ходзе рэвалюцыі 1905—07. Сац. склад — інтэлігенцыя, сярэдняя гар. буржуазія і ліберальна настроенае дваранства, а таксама служачыя, настаўнікі, рабочыя і інш. Паводле праграмы выступала за эвалюцыйнае развіццё рас. грамадства, замену самаўладства канстытуцыйнай і парламентарнай манархіяй на ўзор Вялікабрытаніі, мясц. самакіраванне, культ.-нац. самавызначэнне народнасцей, з аўтаноміяй для Польшчы, Фінляндыі і інш. У Дзярж. думе блакіраваліся з акцябрыстамі. Пасля Лют. рэвалюцыі 1917 кіруючая партыя, яе прадстаўнікі ўваходзілі ў склад 3 кааліцыйных кабінетаў Часовага ўрада. Выступала за ліквідацыю двоеўладдзя, скліканне Устаноўчага сходу, правядзенне агр. і нац. рэформ. У кастр. 1906 70 тыс. членаў, у сак. 1917 да 100 тыс. членаў. Лідэры: П.М.Мілюкоў, П.Б.Струвэ, А.І.Шынгароў і інш. Афіц. друкаваныя органы — штотыднёвік «Вестник партии народной свободы» і газ. «Речь»; кадэцкай арыентацыі прытрымліваліся каля 70 цэнтр. і мясц. газет і часопісаў. У 1905—17 адбылося 10 з’ездаў. Пасля Кастр. рэвалюцыі 1917 як праціўнік партыі бальшавікоў падтрымлівала белагвардзейскія ўрады. З 1920 у эміграцыі. На тэр. Беларусі арг-цыі кадэтаў існавалі ў 1905—06 у Магілёве і Пінску, пасля Лют. рэвалюцыі 1917 да ліст. 1917 іх было больш за 30 (дзейнічалі ў Віцебску, Магілёве, Мінску, 28 у пав. гарадах і населеных пунктах).
Літ.:
Шелохаев В.В. Идеология и политическая организация российской либеральной буржуазии 1907—1914 гг. М., 1991;
Шардыка І.У. Да пытання аб колькасным і сацыяльным складзе арганізацый кадэцкай партыі на Беларусі ў 1917 г. // Весн. Бел. дзярж. ун-та. Сер 3. 1992. № 3.
І.Ф.Раманоўскі.
т. 7, с. 596
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Est phrasis in puero bene consentanea vero
Слова дзіцяці адпавядае праўдзе.
Речь ребёнка соответствует правде.
бел. Дзіця не салжэ. Дзіця і п’яны праўду скажа. Чалавек да сямі лет праўду гаворыць. Малое і п’янае найлепшу праўду скажа.
рус. Устами младенца глаголет истина. Глупый да малый всегда правду говорят.
фр. Les paroles de l’enfant correspondent à la vérité (Слова ребёнка соответствуют истине).
англ. Truth comes out of the mouths of babes and sucklings (Устами младенцев глаголет истина).
нем. Kinder und Narren sprechen die Wahrheit (Дети и дураки говорят правду).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
бязла́дны
1. (хаотический) беспоря́дочный;
~ная ўкла́дка рэ́чаў — беспоря́дочная укла́дка веще́й;
~ная паса́дка на цягні́к — беспоря́дочная поса́дка на по́езд;
2. (лишённый ясности, последовательности) бессвя́зный, пу́таный, сумбу́рный;
~ная гаво́рка — бессвя́зная (пу́таная) речь;
~ныя ўра́жанні — сумбу́рные впечатле́ния;
3. (бестолковый) безала́берный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уско́сны в разн. знач. ко́свенный;
~ныя до́казы — ко́свенные доказа́тельства;
у. намёк — ко́свенный намёк;
~ным шля́хам — ко́свенным путём;
○ ~ныя скло́ны — грам. ко́свенные падежи́;
~ная мо́ва — грам. ко́свенная речь;
~нае дапаўне́нне — грам. ко́свенное дополне́ние;
~ныя пада́ткі — фин. ко́свенные нало́ги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пряма́я
1. мат. прама́я, -мо́й ж.;
провести́ пряму́ю праве́сці праму́ю;
2. в др. знач. прама́я, -мо́й ж.; (без изгибов — ещё) про́сты;
расстоя́ние по прямой адле́гласць па прамо́й;
3. грам. про́сты;
пряма́я речь про́стая мо́ва.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)