на́гліць

‘нахабна прымушаць каго-небудзь да чаго-небудзь (не вынагляй яго ехаць); прымусова аднімаць што-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. на́глю на́глім
2-я ас. на́гліш на́гліце
3-я ас. на́гліць на́гляць
Прошлы час
м. на́гліў на́глілі
ж. на́гліла
н. на́гліла
Загадны лад
2-я ас. на́глі на́гліце
Дзеепрыслоўе
цяп. час на́глячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пату́ркваць

‘падштурхваючы, прымушаць каго-небудзь ісці куды-небудзь або перамяшчаць каго-небудзь, што-небудзь у якім-небудзь напрамку’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. пату́ркваю пату́ркваем
2-я ас. пату́ркваеш пату́ркваеце
3-я ас. пату́рквае пату́ркваюць
Прошлы час
м. пату́ркваў пату́рквалі
ж. пату́рквала
н. пату́рквала
Загадны лад
2-я ас. пату́рквай пату́рквайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час пату́ркваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Мытава́ць ’спрабаваць, прымушаць, рабіць што-небудзь’ (Кос.). Да мыта (> ⁺мытаваць ’прымушаць плаціць мыта’).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

zniewalać

незак. прымушаць; скараць; няволіць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

мусі́раваць, -рую, -руеш, -руе; -руй; незак.

1. што. Узбіваць пену, прымушаць што-н. пеніцца.

2. Іскрыцца, пеніцца (пра напоі; спец.).

Віно мусіруе.

3. перан., што. Распаўсюджваць, перабольшваючы значэнне якіх-н. вестак.

М. чуткі.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

gwałcić

незак.

1. гвалтоўна прымушаць; прымушаць сілай;

2. гвалціць; гвалтаваць; сільнічаць;

3. парушаць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

рамі́зіць, ‑міжу, ‑мізіш, ‑мізіць; незак., каго-што.

Прымушаць каго‑н. прайграць у картачнай гульні ў выніку рамізу (у 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

катава́ць

(польск. katować)

1) моцна біць, мучыць на допыце;

2) перан. дакараць, прымушаць пакутаваць.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Прына́гліць ’гвалтам, нахабна прымушаць да чаго-небудзь’ (Нас.). Да на́гліць ’нахабна хлусіць; прымушаць’ (гл.), якое ад на́глы (гл.). Хутчэй за ўсё, сюды ж таксама прынагляда́ць ’прымушаць’ (шальч., Сл. ПЗБ), якое, такім чынам, трэба лічыць вынікам кантамінацыі прына́гліць з нагляда́ць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

наси́ловать несов.

1. (принуждать, неволить) прымуша́ць сі́лай (гва́лтам);

2. (к изнаси́ловать) гва́лціць, гвалтава́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)