бака́л, -а, мн. -ы, -аў, м.
Пасудзіна для віна ў выглядзе вялікай чаркі.
Звіняць бакалы на вяселлі.
|| прым. бака́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ві́нны
‘які мае адносіны да віна’
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
ві́нны |
ві́нная |
ві́ннае |
ві́нныя |
| Р. |
ві́ннага |
ві́ннай
ві́ннае |
ві́ннага |
ві́нных |
| Д. |
ві́ннаму |
ві́ннай |
ві́ннаму |
ві́нным |
| В. |
ві́нны (неадуш.)
ві́ннага (адуш.) |
ві́нную |
ві́ннае |
ві́нныя (неадуш.)
ві́нных (адуш.) |
| Т. |
ві́нным |
ві́ннай
ві́ннаю |
ві́нным |
ві́ннымі |
| М. |
ві́нным |
ві́ннай |
ві́нным |
ві́нных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
налі́ўка, -і, ДМ -ліўцы, мн. -і, -лівак, ж.
Род віна — салодкая настойка на фруктах, ягадах.
Вішнёвая н.
|| прым. налі́вачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
брэ́ндзі, нескл., н.
Гатунак каньячнага віна.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рэйнве́йн, ‑у, м.
Гатунак вінаграднага віна.
[Ням. Rheinwein.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ВІНАРО́БСТВА,
прыгатаванне віна шляхам спіртавога браджэння з вінаграду, а таксама з соку пладоў і ягад. Тэхнал. працэсы вырабу вінаграднага віна падзяляюць на першаснае вінаробства (перапрацоўка вінаграду, прыгатаванне вінаматэрыялаў) і другаснае вінаробства (апрацоўка і вытрымка вінаматэрыялаў з мэтай надання ім пэўнага смаку, букета, паху і стабільнасці).
Асн. працэс першаснага вінаробства — спіртавое браджэнне сусла, у якое ўводзяць чыстую культуру дражджэй; браджэнне можа адбывацца і на прыродных дражджах, якія ёсць у вінаградзе. Для прыгатавання мацаванага і дэсертнага віна разам з сокам зброджваюць ці настойваюць і здробнены вінаград. Для сухіх він сусла зброджваюць поўнасцю, для паўсухіх, моцных і дэсертных — часткова. Найб. эфектыўныя для вытрымкі і захоўвання віна вінныя падвалы ці вінасховішчы (наземныя памяшканні з кандыцыяніраваннем паветра). Пры вытрымцы праводзяць даліўку, пераліўку, асвятленне, фільтрацыю, купаж, ахаладжэнне і інш. аперацыі, у выніку якіх віно набывае зададзеныя якасці. У раёнах, дзе вырошчваюць вінаград, на працягу тысячагоддзяў існуе непрамысл. вінаробства. У хатніх умовах вырабляюць пераважна ардынарныя віны мацункам 9—12%.
У прам-сці для вытв-сці віна выкарыстоўваюць паточныя высокапрадукцыйныя лініі перапрацоўкі вінаграду, устаноўкі бесперапыннага браджэння, аўтаматызаваныя лініі разліву (гл. Вінаробная прамысловасць).
С.П.Самуэль.
т. 4, с. 182
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
чацвярці́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак, ж.
1. гл. чацвярціна.
2. Бутэлька гарэлкі ці віна ёмістасцю ў адну чацвёртую частку літра (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мадэ́ра, ‑ы, ж.
Сорт моцнага вінаграднага віна.
[Ад назвы вострава Мадэйры.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сатэ́рн, ‑у, м.
Сорт вінаграднага белага віна.
[Ад геагр. назвы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)