ПАЎЛО́ЎСКАЯ (Лізавета Іванаўна) (1830, г. Магілёў — 1915),
збіральніца бел.нар. песень. Маці У.Л.Кігна. Скончыла Магілёўскую гімназію. Жыла ў в. Фёдараўка (Рагачоўскі р-н Гомельскай вобл.). Склала зб. «Народныя беларускія песні» (выд. ў 1853 на рус. мове ў Пецярбургу пад крыптанімам Е.П.), куды ўвайшлі творы каляндарна-абрадавай і пазаабрадавай нар. лірыкі, запісаныя ў Быхаўскім пав. Значнае месца ў кнізе адведзена апісанню мясц. вясельнага абраду і тэкстам звязаных з ім песень (пераклады недасканалыя).
Літ.:
Букчин С.В. ...Народ, издревле нам родной. Мн., 1984. С. 158—160;
Цішчанка І. Адна з першых // Мастацтва Беларусі. 1984. № 10.
Кінуць якар — спыніцца дзе-небудзь, уладкавацца на пастаяннае жыхарства.
Куды ні кінь вокам — усюды.
Куды ні кінь — усюды клінгл. клін.
Хоць (ты) кінь — пра што‑н. дрэннае, непрыгоднае.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Крапе́ж ’месца, куды сцякае вада са страхі’ (Яшк., Янк. Мат., Жд. 2). Да крапаць (гл.). Як капеж (< капаць) утворана пры дапамозе суфікса ‑еж (Сцяцко, Афікс. наз., 36).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ладзга́н ’пра малое дзіця, якое соваецца, лазіць куды не трэба’ (зэльв., Сцяц.). Балтызм, параўн. літ.lazgus ’гаваркі, ветлівы, далікатны’, lazgełi ’моцна гаварыць’, ’віцца, развівацца’ (Лаўчутэ, Балтызмы, П7).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дзецьразм. híntun*vt, (hín)stécken vt (куды-н. in A); гл. тс. падзець
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
правару́чпрысл. (на пытанне «дзе?») rechts, réchterhand, zur Réchten; (на пытанне «куды?») nach rechts
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
вы́веславаць, ‑лую, ‑луеш, ‑луе; зак.
Грабучы вёсламі, выплысці адкуль‑н., куды‑н. Вывеславаць на сярэдзіну ракі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абясто́чыць, ‑чу, ‑чыш, ‑чыць; зак., што.
Спец. Пазбавіць току, спыніць падачу току куды‑н. Абясточыць праводку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
куды́сьці, прысл.
У нейкае месца, невядома куды. Кудысьці спяшыла грамада вучняў на чале з настаўнікам.Гартны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)