радыёнавігацыйная прылада для вызначэння курсу самалёта ці карабля.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ве́рша ’прылада лавіць рыбу’ (БРС, Гарэц., Сцяшк. МГ); ’венцер’ (Мат. Гом.); ’рыбалоўная прылада з дубцоў або дроту (ніцей) з конусападобным уваходам’ (КТС, Крыв., Шатал.). Укр.ве́рша ’сплеценая з лазы рыбалоўная прылада, якая мае форму лейкі’, рус.ве́рша, арханг.верш, польск.wiersza, даўн. wirsza, в.-луж., н.-луж.wjerša, чэш.vrše ’тс’, славац.vrša, vrška ’прылада для лоўлі рыб, птушак’, славен.vrša, серб.-харв.вр̑ш, вр̑ша, вр̑шка, вр̑шва, балг.връша, макед.врша ’рыбалоўная прылада, верша’. Прасл.vьrža < vьrz‑ja ад vьrzti ’вязаць’ < *u̯erg̑ʼh‑si̯a (Покарны, 1154; Траўтман, 355; Махэк₂, 701), а не ад vьrša < vьrx‑ja, як сцвярджаюць Фасмер, 1, 302; Шанскі, 1, В, 70; КЭСРЯ, 57; Рудніцкі, 367, і не звязана са ст.-слав.врѣщи ’малаціць’ (Праабражэнскі, 1, 78).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Кны́бель ’прылада для звязвання снапоў’. Параўн. кныпель (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
БАРО́МЕТР (ад бара... + ...метр),
прылада для вымярэння атм. ціску. Найб. пашыраны вадкасныя (пераважна ртутныя) і дэфармацыйныя (гл.Анероід). Самыя дакладныя ртутныя барометры (чашачны, сіфонны і сіфонна-чашачны). На метэаралагічных станцыях карыстаюцца станцыйным чашачным барометрам, па вышыні ртутнага слупа якога вызначаюць атм. ціск.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МАТАВІ́ЛА,
прылада ў беларусаў звіваць ніткі ў маткі ці размотваць ніткі з маткоў. Звычайна драўляная крыжавіна, насаджаная на воську; круціцца ў гарыз. плоскасці. Больш дасканалае М. складаецца з 6—8 папярочак, устаўленых у драўляную калодку з воссю; круціцца ў верт. плоскасці.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЕФЕЛО́МЕТР (ад грэч. nephelē мутнасць + ...метр),
аптычная прылада для вымярэння ступені мутнасці вадкасцей і газаў па інтэнсіўнасці рассеянага імі святла. Дзеянне Н. засн. на параўнанні светлавых патокаў, рассеяных выпрабаваным і эталоннымі ўзорамі. Бывае візуальны і фотаэлектрычны. Выкарыстоўваецца ў нефеламетрыі пры даследаванні дысперсных сістэм.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
баро́метр, ‑а, м.
Прылада для вымярэння атмасфернага ціску. //перан. Тое, што з’яўляецца паказчыкам змен у чым‑н. Проза [Шамякіна] — своеасаблівы літаратурны барометр, дакладны паказальны тых змен.., што адбываюцца вакол нас.«Полымя».
[Ад грэч. báros — цяжар і metron — мера.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ке́льня, ‑і, ж.
Прылада муляра, тынкоўшчыка ў выглядзе трохвугольнай лапаткі для набірання і нанясення раствору на мур. На рыштаваннях новых дамоў у руках муляроў мільгалі кельні са свежым растворам.Якімовіч.
[Польск. kielnia.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мультыпліка́тар, ‑а, м.
Спец.
1. Фотакамера з некалькімі аб’ектывамі, якая дае адначасова многа здымкаў з аднаго і таго ж прадмета, а таксама прылада для размножвання копій.
2. Спецыяліст па мультыплікацыі.
[Лат. multiplicator — памнажаючы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пі́шучы,
1.‑ая, ‑ае. Дзеепрым.незал.цяпер.ад пісаць.
2.‑ая, ‑ае; узнач.прым. Які служыць для пісання. Пішучая прылада.
3.Дзеепрысл.незак.ад пісаць.
•••
Пішучая машынкагл. машынка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
