КІ́ШЧЫЦКІ РАССТРЭ́Л 1905,
расстрэл урадавымі войскамі сялян в. Кішчыцы Чавускага пав. (цяпер Шклоўскі р-н Магілёўскай вобл.). 17.6.1905 каморнікі пад аховай войск і паліцыі пачалі праводзіць мяжу паміж Горацкім і Чавускім пав., якая адначасова павінна была стаць мяжой паміж памешчыцкімі і сял. землямі. Сяляне вёскі не дазволілі праводзіць межавыя работы на карысць памешчыка. Спробы коннай паліцыі разагнаць натоўп не далі вынікаў. Войскі ўжылі зброю, забілі 8 сялян, цяжка паранілі 15. На месцы К.р. ў 1955 пастаўлены помнік.
т. 8, с. 315
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПЕГА́С,
у старажытнагрэчаскай міфалогіі чароўны (часта крылаты) конь, які нарадзіўся з крыві або з тулава забітай Персеем гаргоны Медузы як плод яе сувязі з Пасейдонам. П. узнёсся на Алімп, дзе прыносіў Зеўсу грамы і маланкі. Паводле другога міфа, багі падаравалі П. герою Белерафонту, а той узляцеў на ім і забіў крылатую пачвару Хімеру, якая спусташала краіну. Ударам капыта П. выбіў на гары Гелікон крыніцу Гіпакрэну (грэч. «конская крыніца»), вада якой надае натхненне паэтам. Адсюль выраз «асядлаць П.» — стаць паэтам.
т. 12, с. 252
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́людзець, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Стаць рослым, прыгожым, развітым фізічна; стаць выхаваным. А.. [сын] за перыяд сваёй вандраўкі вылюдзеў, стаў прыгожы і статны. Хведаровіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
размякчы́цца, ‑чуся, ‑чышся, ‑чыцца; зак.
1. Стаць мяккім, размякнуць. Воск размякчыўся ў цяпле.
2. перан. Прыйсці ў стан душэўнай чуллівасці, стаць ласкавым, добрым.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
згусці́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ці́цца; зак.
Стаць густым ці больш густым.
Цеста згусцілася.
Хмары згусціліся.
|| незак. згушча́цца, -а́ецца.
|| наз. згушчэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
асіраце́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е; зак.
1. гл. сірацець.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Стаць адзінокім, неўладкаваным.
3. Апусцець.
Дом без гаспадара асірацеў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абгні́ць, 1 і 2 ас. не ўжыв., -гніе́; -гні́ў, -гніла́, -ло́; зак.
Стаць гнілым зверху ці з краёў.
Паркан абгніў і абваліўся.
|| незак. абгніва́ць, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спрасці́цца, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., спро́сціцца; зак.
Стаць больш простым (звычайна пра склад, структуру чаго-н.).
Канструкцыя збудавання спрасцілася.
|| незак. спрашча́цца, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паме́ншыцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ыцца; зак.
Стаць меншым.
Дзень паменшыўся.
Боль паменшыўся.
|| незак. памянша́цца, -а́ецца і паме́ншвацца, -аецца.
|| наз. памяншэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пані́кнуць, -ну, -неш, -не; пані́к, -кла; -ні; зак.
1. гл. нікнуць.
2. перан. Паддацца прыгнечанаму настрою; стаць духоўна разбітым.
Пасля пачутых слоў чалавек адразу панік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)