сарва́ць 1, ‑рву, ‑рвеш, ‑рве; ‑рвём, ‑рвяце;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
•••
сарва́ць 2, ‑рве;
Вырваць, званітаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сарва́ць 1, ‑рву, ‑рвеш, ‑рве; ‑рвём, ‑рвяце;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
•••
сарва́ць 2, ‑рве;
Вырваць, званітаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КІ́ЕЎ,
горад, сталіца Украіны, цэнтр Кіеўскай
Пасяленні на
Пачатак
паселішчы 6—7
З часоў Кіеўскай Русі К. быў адным з цэнтраў
Літ.:
Логвин Г.Н. Киев 2 изд.
Толочко П.П. Древний Киев. Киев, 1983;
Киев: Энцикл. справ. 2 изд. Киев 1985.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
schlágen
1.
1) біць, удара́ць;
die Hände vors Gesícht ~ закры́ць твар рука́мі;
éine Brücke ~ наво́дзіць
Münzen ~ чака́ніць мане́ты;
Lärm ~ падня́ць шум;
die Trómmel ~ біць у бараба́н;
den Takt ~ адбіва́ць такт
2) біць, разбі́ць; пабі́ць, перамагчы́;
álles kurz und klein ~ перабі́ць усё ўшчэ́нт
3) збіва́ць, узбіва́ць (яйца і да т.п.)
4) выбіва́ць;
2.
1) біць;
das Gewéhr schlägt ружжо́ аддае́;
die Flámmen ~ aus dem Fénster по́лымя выбіва́ецца з акна́
2) (gegen
die Wéllen ~ ans Úfer хва́лі б’ю́цца [удара́юцца] аб бе́раг
3) бі́цца (пра сэрца, пульс)
4) біць, звані́ць (пра гадзіннік)
5) шчо́ўкаць (пра салаўя)
6):
das schlägt nicht in mein Fach гэ́та не па маёй спецыя́льнасці
3. ~, sich
1) бі́цца; змага́цца (пра войскі)
2):
sich an die Brust ~ біць сабе́ ў гру́дзі (
sich recht und schlecht durchs Lében ~ сяк-так прабіва́цца (у жыцці);
bei
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
гуля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе;
1.
2. Хадзіць паціху для адпачынку, задавальнення; прагульвацца.
3.
4. Быць свабодным ад работы, не працаваць.
5. Весяліцца (з песнямі, танцамі і пад.).
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зняць, зніму, знімеш, зніме;
1. Дастаць, узяць зверху ці з паверхні чаго‑н. (тое, што ляжыць, вісіць, стаіць на чым‑н.).
2. Здзець тое, што было апранута, завязана; вызваліцца ад якога‑н. адзення, покрыва і пад.
3. Спыніць дзеянне чаго‑н.; адмяніць.
4. Сабраць, садраць, зрэзаць тое, што пакрывае якую‑н. паверхню ці з’яўляецца верхнім слоем чаго‑н.
5. Сабраць пасля паспявання (збажыну, плады, агародніну).
6. Адклікаць з якой‑н. работы, заняткаў (звычайна для іншай работы, заняткаў).
7. Забіўшы, звязаўшы і пад., абясшкодзіць, пазбавіць магчымасці дзейнічаць.
8. Вызваліць ад работы, звольніць з пасады.
9. Адмовіцца ад чаго‑н. (вылучанага, прапанаванага); адмяніць, аб’явіць несапраўдным.
10. Дакладна аднавіць, скапіраваць, пераносячы на што‑н. (памер, формы, аб’ём, змест і пад.).
11. Адлюстраваць на фота- ці кінаплёнцы; сфатаграфаваць.
12. Узяць у наймы.
13. Перакласці верхнюю частку стасаваных карт уніз перад раздачай іх ігракам.
14. Спыніць дзейнасць каго‑, чаго‑н., выключыць адкуль‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прайсці́, прайду, пройдзеш, пройдзе;
1. Ступаючы, перамясціцца.
2.
3. Выпасці (пра ападкі).
4. Пралезці, прасунуцца праз што‑н.
5. Пралегчы, працягнуцца ў якім‑н. напрамку (пра дарогу, тунель і пад.).
6. Аказацца прынятым, залічаным у выніку галасавання, адбору і пад.
7.
8.
9.
10. Адбыцца, закончыцца з якім‑н. вынікам.
11. Мінуць, адысці ў мінулае (пра час, падзеі і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АБХА́ЗІЯ,
Прырода. Большая
Гісторыя.
Гаспадарка. Абхазія — раён вырошчвання субтрапічных цытрусавых культур, тытуню, чаяводства.
Культура. У 1988 у Абхазіі больш за 210 дашкольных устаноў (16,7
Радыё і тэлебачанне вядуць перадачы на
Вытокі
З
Вытокі
Літ.:
Лакоба С.З. Очерки политической истории Абхазии. Сухуми, 1990;
Марыхуба И.Р. Об абхазах и Абхазии: Ист. справка. Сухум (Акуа), 1993;
Очерки истории Абхазской АССР. Ч. 1—2. Сухуми, 1960—64.
В.К.Міхеева (прырода, гаспадарка), В.С.Клімовіч (гісторыя).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НАЦЫЯНА́ЛЬНЫ АКАДЭМІ́ЧНЫ ТЭА́ТР ІМЯ́ Я́НКІ КУПА́ЛЫ.
Створаны ў 1920 у Мінску як
У 1960-я
У фарміраванні творчага аблічча
У складзе трупы (2000):
Будынак
Літ.:
Некрашэвіч А. Беларускі першы дзяржаўны тэатр, 1920—1930.
Рамановіч Я. Першы тэатр: Кароткі нарыс.
Бутаков А.И. Искусство жизненной правды: Театр имени Янки Купалы в 20—30-х
Няфёд У. Беларускі акадэмічны тэатр імя Я.Купалы.
Арлова Т. Купалаўцы: Эцюды пра акцёраў.
Бушко Т. Святло незабыўных імгненняў.
Сабалеўскі А. Сучаснасць і гісторыя: Крытыч.
Театр и жизнь: Некоторые пробл. театр. процесса в Белоруссии 70—80-х
Тэатральная Беларусь: Спецвып., прысвеч. 75-годдзю Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. 1995. №5.
Т.Я.Гаробчанка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
over
1) над
2) па
3) праз
4) за
5) з
6) больш як, звыш
7) па (уздо́ўж)
8)
а) у ча́се; праз
б) to stay over the whole week — прабы́ць цэ́лы ты́дзень
9) за каго́-што
1) (пака́звае на рух це́раз што-н.)
2) (пака́звае на рух праз адле́гласьць)
3) (пака́звае на пазы́цыю зьве́рху)
4) (азнача́е пераку́льваньне, ста́ўленьне дагары́ нага́мі)
5) (пака́звае на перахо́д з рук у ру́кі)
6) (пака́звае на паўто́р дзе́яньня)
7) (пака́звае на давядзе́ньне дзе́яньня да канца́, на сканчэ́ньне дзе́яньня)
8) (пака́звае на паўсю́днасць зья́вы, дзе́яньня)
9) (пака́звае на адле́гласьць)
10) (азнача́е надвы́шку, дада́так)
1) зро́блены, ско́нчаны
2) лі́шні, залі́шні
3) ве́рхні, вышэ́йшы ра́нгам
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
узня́цца, ‑німуся, ‑німешся, ‑німецца і уздымуся, уздымешся, уздымецца;
1. Узысці, заняць больш высокае месца.
2.
3. Узвысіцца над чым‑н.
4.
5. Устаць, змяніць ляжалае або сядзячае становішча па стаячае.
6. Скрануцца з месца з якой‑н. мэтай.
7.
8. Павялічыцца ў росце; дасягнуць якога‑н. узроўню.
9.
10.
11.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)