О́кліна ’глыбокае месца на балоце’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
О́кліна ’глыбокае месца на балоце’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перапу́да ’перашкода’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Макарон, мыкарон ’локшына’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Маты́лькі ’кветкі валошкі, Centaurea cyanus L.’ (
Матылькі́ 1 ’зацірка’ (
*Матылькі́ 2, матылькі́ ’від узору ткання’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лотва ’чарада, плойма (дзяцей)’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
прямо́й
1. (ровный, без изгибов) прамы́; ро́ўны; про́сты;
прямо́е де́рево ро́ўнае (прамо́е) дрэ́ва;
2.
пряма́я ли́ния прама́я лі́нія;
пряма́я пропорциона́льность прама́я прапарцыяна́льнасць;
прямо́й у́гол прамы́ ву́гал;
3. (беспересадочный) прамы́;
прямо́е сообще́ние прамы́я зно́сіны;
ваго́н прямо́го сообще́ния прамы́ ваго́н, ваго́н прамы́х зно́сін;
4. (непосредственный) непасрэ́дны, прамы́; (о выборах, обложении
прямо́й результа́т непасрэ́дны вы́нік;
э́то его́ пряма́я обя́занность гэ́та яго́ непасрэ́дны абавя́зак;
прямо́й нача́льник непасрэ́дны нача́льнік;
прямо́е указа́ние непасрэ́днае ўказа́нне;
прямы́е вы́боры прамы́я вы́бары;
прямо́е избира́тельное пра́во прамо́е вы́барчае пра́ва;
пряма́я ли́ния (родства́) прама́я лі́нія (свая́цтва);
прямо́й насле́дник непасрэ́дны насле́днік;
прямо́й нало́г
5. (явный) я́ўны; (открытый) адкры́ты;
прямо́й вы́зов я́ўны (адкры́ты) вы́клік;
6. (бесхитростный, правдивый) праўдзі́вы; (откровенный) адкры́ты; (искренний) шчы́ры;
прямо́й челове́к праўдзі́вы (адкры́ты) чалаве́к;
прямо́й хара́ктер адкры́ты хара́ктар;
прямо́й отве́т адкры́ты (шчы́ры) адка́з;
7. (безусловный, настоящий, действительный) бясспрэ́чны, сапра́ўдны;
пряма́я вы́года бясспрэ́чная вы́гада;
пряма́я необходи́мость бясспрэ́чная неабхо́днасць;
прямо́й расчёт, прямо́й смысл бясспрэ́чная вы́гада;
прямо́й расчёт (смысл) сде́лать так бясспрэ́чна лепш (вы́гадней) зрабі́ць так;
8.
пряма́я речь про́стая мова;
прямо́е дополне́ние прамо́е дапаўне́нне;
9. / пряма́я кишка́
◊
в прямо́м смы́сле
пряма́я доро́га прама́я (про́стая) даро́га;
прямо́й путь прамы́ (про́сты) шлях.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
узя́ць
1. néhmen
узя́ць кій éinen Stock néhmen
узя́ць наза́д zurücknehmen
узя́ць пад руку́ каго
узя́ць на буксі́р ábschleppen
2. (з сабой) mítnehmen
узя́ць рабо́ту дадо́му die Árbeit mit nach Háuse néhmen
3. (прыняць) ánnehmen
узя́ць што
узя́ць на сябе́ адка́знасць die Verántwortung übernéhmen
узя́ць шэ́фства над кім
4. (у пазыку) bórgen
узя́ць кні́гу ў бібліятэ́цы ein Buch in der Bibliothék áusleihen
узя́ць у наём míeten
узя́ць з раху́нку
узя́ць у арэ́нду
узя́ць у крэды́т auf Kredít néhmen
узя́ць патэ́нт на што
5.
узя́ць го́рад [пазі́цыю] éine Stadt [Stéllung] (éin)nehmen
узя́ць шту́рмам im Sturm néhmen
узя́ць з бо́ю im Kampf néhmen
6. (ахапіць) ergréifen
мяне́ ўзяў страх ich bekám Angst, die Angst páckte mich;
мяне́ ўзяла́ злосць die Wut páckte mich;
яе́ ўзяла́ ахво́та sie hat Lust bekómmen;
7. (пераадолець) néhmen
узя́ць перашко́ду ein Híndernis néhmen
узя́ць у абцугі́ in die Zánge néhmen
узя́ць у ду́жкі éinklammern
узя́ць верх die Óberhand gewínnen
узя́ць каго
узя́ць каго
узя́ць курс на што
узя́ць пад ува́гу sich (
узя́ць пад караву́л
узя́ць пад казыро́к
узя́ць пры́клад з каго
узя́ць сваё sich (
узя́ць
узя́ць сябе́ ў ру́кі sich zusámmennehmen
узя́ць
узя́ць
яго́ чорт не во́зьме er ist gégen álles geféit
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кішэ́нь
кішэ́нь з кла́панам Kláppentasche
фальшывая кішэ́нь imitíerte Tásche;
накладна́я кішэ́нь áufgesetzte Tásche;
гэ́та мне не па кішэ́ні
гэ́та б’е па кішэ́ні
набі́ць кішэ́нь
ён па
у яго́ ве́цер гуля́е ў кішэ́ні
у яго то́ўстыя кішэ́ні er hat éine Ménge Geld;
кла́сці (сабе́) ў кішэ́ню sich áneignen, in die éigene Tásche stécken
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
кі́даць
1. (камень, палку и т.п.) броса́ть, кида́ть; (с силой — ещё) мета́ть; швыря́ть; запуска́ть, пуска́ть;
2. (направлять подкрепление, средства) броса́ть;
3.
4. (оставлять, переставать заниматься) кида́ть, броса́ть;
5. (покидать, оставлять) кида́ть, броса́ть;
6. (прекращать) броса́ть, оставля́ть;
7.
8. (приводить в тяжёлое состояние) поверга́ть;
9.
1-9
10. (в бёрдо) кида́ть;
11. (стог) мета́ть;
◊ к. гро́шы на ве́цер — броса́ть де́ньги на ве́тер;
к. каме́ньчыкі ў агаро́д — (чый) броса́ть ка́мешки в огоро́д (чей);
к. сло́вы на ве́цер — броса́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кішэ́нь
◊ не па ~ні — не по карма́ну;
к. не дазваля́е — карма́н не позволя́ет;
палажы́ць у к. — положи́ть в карма́н;
набі́ць (напха́ць) к. — наби́ть карма́н;
па
пу́стая к. — пу́стой карма́н;
то́ўстая к. — то́лстый карма́н;
трэ́сці к. — трясти́ карма́н;
падстаўля́й к. — держи́ карма́н ши́ре;
ла́зіць па чужы́х ~нях — ла́зить по чужи́м карма́нам;
ве́цер сві́шча (гуля́е) у ~нях — ве́тер свисти́т в карма́нах;
біць па ~ні — бить по карма́ну;
ца́ца-ца́ца ды ў к. —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)