пры́клад, ‑у,
1. Учынак, паводзіны або з’ява, якая служыць узорам для каго‑н.
2. Яркі ўзор чаго‑н.
3. Канкрэтная з’ява, факт, які прыводзіцца для тлумачэння чаго‑н., як доказ чаго‑н.
4. Матэматычны выраз, які патрабуе рашэння.
•••
прыкла́д, ‑а і ‑у,
1. ‑а. Расшыраная частка ружэйнага ложа, якая служыць для ўпору ў плячо пры стральбе.
2. ‑у. Дадатковы дапаможны матэрыял (падшэўка, гузікі і пад.) для шыцця адзежы, абутку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
павярну́ць, ‑вярну, ‑вернеш, ‑верне;
1.
2.
3. Змяніць свой напрамак (пра дарогу, сцежку, лінію і пад.).
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
су́мны, ‑ая, ‑ае.
1. Які адчувае сум, смутак; смутны, маркотны.
2. Які выражае сум, смутак.
3. Які мае ў сабе што‑н. сумнае; поўны суму.
4. Які выклікае, навявае сум, смутак.
5. Які выклікае нуду; нецікавы.
6. Заганны, нядобры; ганебны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адда́ць
1.
2. (об оружии) отда́ть;
○ а. го́лас — отда́ть го́лос;
◊ а. нале́жнае — отда́ть до́лжное;
а. бо́гу душу́ — отда́ть бо́гу ду́шу;
а. дані́ну — отда́ть дань;
а. апо́шні доўг — отда́ть после́дний долг;
а. на суд — (каму) отда́ть на суд (кого);
а. пакло́н — отда́ть покло́н;
а. агню́ і мячу́ — преда́ть огню́ и мечу́;
а. жыццё — (за каго, што) отда́ть жизнь (за кого, что);
а. галаву́ ў закла́д — отда́ть го́лову в закла́д;
што ві́нен, а.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ІЕРУСАЛІ́М (
горад у Ізраілі, на паўпустынным пласкагор’і на
Адзін з самых
У 960—62 да
Н.К.Мазоўка (гісторыя), Я.Ф.Шунейка (архітэктура).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КАНСТЫТУЦЫ́ЙНЫЯ ПРАВЫ́, СВАБО́ДЫ І АБАВЯ́ЗКІ ГРАМАДЗЯ́Н РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
асабістыя,
Канстытуцыя абвяшчае і гарантуе роўнасць усіх перад законам без усякай дыскрымінацыі, роўную абарону правоў і законных інтарэсаў грамадзян. Абмежаванне правоў і свабод дапускаецца толькі ў прадугледжаных законам выпадках, у інтарэсах
Г.А.Маслыка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КІРАВА́ННЕ,
спецыфічная функцыя арганізаваных сістэм прыроды, грамадства,
К
Цэнтр. органам К. дзяржаўнага ў Рэспубліцы Беларусь з’яўляецца Урад — Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь, які кіруе сістэмай падпарадкаваных яму органаў К. дзяржаўнага і
К. вытворчасцю — мэтанакіраванае ўздзеянне на калектывы людзей для арганізацыі і каардынацыі іх дзейнасці ў працэсе вытворчасці. Уключае прынцыпы, функцыі і метады, тэорыю кіраўніцкіх рашэнняў,
Асн. элементам мэтанакіраванага ўздзеяння кіруючай сістэмы на аб’ект К., у якім сфармуляваны мэты дзеяння і праграма яе рэалізацыі, з’яўляецца кіраўніцкае рашэнне. Гэта творчыя і адначасова валявыя дзеянні суб’екта К., яны ажыццяўляюцца на падставе ведаў аб’ектыўных законаў функцыянавання кіруемай сістэмы і аналізу інфармацыі пра яе становішча. Кіраўнік (менеджэр)
У.Р.Залатагораў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
схілі́цца, схілюся, схілішся, схіліцца;
1. Нахіліцца, нагнуцца.
2. Узяць кірунак, павярнуць да якіх‑н. межаў (часавых або прасторавых).
3. Аддаць перавагу якой‑н. думцы, перакананню і пад.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тэо́рыя, ‑і,
1. Сістэма асноўных ідэй, якая дае цэласнае ўяўленне аб заканамернасцях развіцця прыроды, грамадства і мыслення.
2. Сукупнасць абагульненых палажэнняў, што ўтвараюць якую‑н. навуку або раздзел яе.
3. Сукупнасць навуковых палажэнняў, якія абгрунтоўваюць агульны прынцып тлумачэння якіх‑н. фактаў, з’яў.
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адзна́ка, ‑і,
1. Метка, знак, пастаўлены з мэтай абазначыць што‑н., паказаць на што‑н.
2. Знак, прыкмета, акалічнасць, паводле якіх можна пазнаць, вызначыць што‑н.
3. Асаблівасць, рыса, якімі асоба, прадмет і пад. адрозніваюцца ад іншых асоб, прадметаў і пад.
4. Агульнапрынятае абазначэнне ступені ведаў і паводзін навучэнцаў.
5. Ганаровы знак, ордэн, медаль і пад.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)