ды́хаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае і дыша;
1. Паглынаць спецыяльнымі органамі кісларод, неабходны для жыццядзейнасці арганізма.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ды́хаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае і дыша;
1. Паглынаць спецыяльнымі органамі кісларод, неабходны для жыццядзейнасці арганізма.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
насу́праць і насупро́ць,
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
глядзе́ць, -джу́, -дзі́ш, -дзі́ць; -дзі́м, гледзіце́, -дзя́ць; -дзі́;
1. на каго-што і ў што. Накіроўваць позірк, каб убачыць каго-, што
2. каго-што. Разглядаць, успрымаць, знаёміцца з кім-, чым
3. каго-што.
4. каго-што, за кім-чым і са
5. на каго-што. Браць прыклад з каго
6. на каго-што. Так ці інакш адносіцца да каго-, чаго
7. Віднецца, паказвацца адкуль
8.
а) папярэджанне, перасцярогу або пагрозу.
б) здзіўленне, спалох.
в)
9.
10. 1
Воўкам глядзець (
Глядзець з рук каго або чыіх (
Глядзець праз пальцы (
Глядзець праўдзе ў вочы — цвяроза і правільна ўсё ўспрымаць.
Глядзець смерці ў вочы — быць у вялікай небяспецы, блізка ад смерці.
Як у ваду глядзеў (
||
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дабро́
1. добро́, бла́го;
2. (добрые дела, поступки) добро́;
3.
4.
◊ з гэ́тага ~ра́ не бу́дзе — ничего́ хоро́шего из э́того не полу́чится;
не на д. — не к добру́;
не з ~ра́ — не с добра́;
не даве́сці да ~ра́ — не привести́ к добру́;
паміна́ць ~ро́м — помина́ть добро́м;
плаці́ць ~ро́м за д. — плати́ть добро́м за добро́;
няма́ лі́ха без ~ра́ —
за маё д. ды мне ў рабро́ —
хто ~ру́ не рад —
ад ~ра́ ~ра́ не шука́юць —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пле́чы (
1.
2. только
3. только
4.
◊ як гара́ з плячэ́й — как гора́ с плеч;
мець за пляча́мі — име́ть за плеча́ми;
паціска́ць пляча́мі — пожима́ть плеча́ми;
узвалі́ць на п. — взвали́ть на пле́чи;
з плеч дало́ў — с плеч доло́й;
як у бо́га за пляча́мі — как у Христа́ за па́зухой;
вы́везці (вы́несці) на сваі́х пляча́х — вы́везти (вы́нести) на свои́х плеча́х;
стая́ць за пляча́мі — (у каго) стоя́ть за спино́й (у кого);
сядзе́ць за пляча́мі — (чыімі) сиде́ть за спино́й (чьей);
за пляча́мі (у каго)
за пляча́мі не насі́ць — в тя́гость не бу́дет; карма́н не дерёт;
ляжа́ць на пляча́х — лежа́ть на плеча́х;
з чужы́х плячэ́й — с чужо́го плеча́;
мець галаву́ на пляча́х — име́ть го́лову на плеча́х;
на пляча́х праці́ўніка —
ко́сы са́жань у пляча́х — коса́я са́жень в плеча́х, пле́чи — коса́я са́же́нь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трэ́ба I
1. с
2. сле́дует; необходи́мо; тре́буется;
3.
4.
◊ так яму́ (ёй, ім і г.д.) і т. — так ему́ (ей, им и т.д.) и на́до, и подело́м ему́ (ей, им и т.д.);
лепш не т. — лу́чше не на́до;
т. і ме́ру ве́даць — на́до (пора́) и честь знать;
т. ду́маць — на́до ду́мать (полага́ть);
і да булавы́ т. галава́ —
трэ́ба II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
яшчэ́
1.
2. в знач. уступит. союза (указывает на предположительность условия или на его соотносительность с чем-л.; хоть) ещё;
3. в знач. усилит. частицы (употребляется при местоимениях и наречиях для подчёркивания какого-л. признака, факта) ещё;
◊ я. б — ещё бы;
я. і я. — ещё и ещё;
вось я.! — вот ещё!;
я. (і) як — ещё (и) как;
я. чаго́! — ещё чего́!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
rúhen
1) адпачыва́ць;
ich wérde nicht éher ~, bis… я не супако́юся дату́ль [да таго́ ча́су], паку́ль…;
jéder ruht so, wie er sich béttet
2) бы́ць у спако́і; ляжа́ць; быць нерухо́мым, стая́ць, нічо́га не
die Árbeit ruht пра́ца не ро́біцца;;
in der Érde ~ спачыва́ць, быць пахава́ным;;
das Dénkmal ruht auf dem Sóckel по́мнік стаі́ць на цо́калі;;
die gánze Vérantwortung ruht auf méinen Schúltern уся́ адка́знасць ляжы́ць на маі́х пляча́х [на мне];;
die Verhándlungen ~ перамо́вы прыпыні́ліся;;
den Streit ~ lássen
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Vórstellung
1) азнаямле́нне, прадстаўле́нне (каго
die ~ des Kandidáten знаёмства з кандыда́там (перад выбарамі)
2) уяўле́нне (von
sich (
3)
4) хада́йніцтва, зая́ва
5) пярэ́чанне;
~en erhében
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
дзе́янне
1. (дзейнасць) Hándlung
яго́ дзе́янні (паводзіны) séine Hándlungsweise;
вае́нныя дзе́янні Kríegshandlungen
баявы́я дзе́янні Kámpfhandlungen
дзе́янні авія́цыі Lúfttätigkeit
прагра́ма дзе́янняў Aktiónsprogramm
уступі́ць у дзе́янне in Aktión tréten
прыве́сці машы́ну ў дзе́янне éine Maschíne in Gang bríngen
устрыма́цца ад дзе́янняў sich der [jéglicher] Hándlungen enthálten
мець свабо́ду дзе́янняў freie Hand háben;
2. (уплыў, уздзеянне) Wírkung
адваро́тнае дзе́янне Rückwirkung
рапто́ўнае дзе́янне Sofórtwirkung
пабо́чнае дзе́янне Nébenwirkung
сфе́ра дзе́яння Wírkungsbereich
кары́снае дзе́янне Nútzeffekt
каэфіцые́нт кары́снага дзе́яння Wírkungsgrad
3. (апавяданне) Hándlung -, -en;
дзе́янне адбыва́ецца ў Мі́нску die Hándlung spielt (sich) in Minsk (ab);
4.
чаты́ры дзе́янні арыфме́тыкі die vier Grúndrechnungsarten
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)