1) узор чаго-н. звычайна ў паменшаным выглядзе, мадэль (напр. м. будынка);
2) пробны экзэмпляр кнігі, часопіса, газеты.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
БАЗА́ЛЬТ (лац. basaltes ад грэч. basanos пробны камень),
кайнатыпная асноўная горная парода, эфузіўны аналаг габра. Складаецца пераважна з плагіяклазу, манакліннага піраксену, алівіну, вулканічнага шкла і акцэсорных мінералаў — магнетыту, ільменіту, апатыту і інш. Цёмнага колеру, звычайна няпоўнакрышт., часта парфіравай структуры. Поўнакрышт. базальты — далерыты, са шклістай структурай — гіялабазальты і тахіліты. Трываласць на сцісканне да 400 МПа, шчыльн. 2520—2970 кг/м³, т-ра плаўлення 1100—1250 °C. Базальты займаюць агромністыя плошчы дна акіянаў і велізарныя (тыс.км²) тэрыторыі мацерыкоў (трапы), утвараюць лавы многіх вулканаў. На Беларусі ёсць на ПдЗ у адкладах валынскай серыі верхняга дакембрыю (у Брэсцкай упадзіне). Выкарыстоўваецца ў каменналіцейнай прам-сці; каштоўны буд., абліцовачны, эл.-ізаляцыйны і кіслотатрывалы матэрыял.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
база́льт
(п.-лац. basaltes, ад гр. basanos = пробны камень)
вулканічная горная парода цёмнага колеру, якая складаецца з плагіяклазу, аўгіту і часта алівіну; выкарыстоўваецца як матэрыял для будаўнічых і дарожных работ.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
эксперымента́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да эксперыменту (у 1 знач); з’яўляецца эксперыментам. Эксперыментальны метад даследавання. □ Першыя палёты да Венеры ў многім мелі пошукавы і эксперыментальны характар.«Звязда».// Прызначаны для правядзення эксперыментаў. Эксперыментальны цэх. □ Зжаты і абмалочаны апошні загон эксперыментальнага ўчастка.Дуброўскі.// Вопытны, пробны. Марына Міхайлаўна першая і жорстка раскрытыкавала іх [вынаходнікаў] эксперыментальны агрэгат і параіла пачаць работу нанава.Паслядовіч.
2. Які заснаваны, грунтуецца на эксперыменце. Эксперыментальная фанетыка. Эксперыментальная медыцына.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
specimen[ˈspesɪmɪn]n.
1. экзэмпля́р;
a specimen copyпро́бны экзэмпля́р
2. пры́клад, узо́р;
a specimen of handwriting пры́клад по́чырку;
take a specimen of smb.’s blood узя́ць у каго́-н. кроў на ана́ліз
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
próbny
próbn|y
пробны; праверачны; выпрабавальны;
lot ~y — выпрабавальны палёт;
zdjęcia ~e — пробныя здымкі;
okres ~y — выпрабавальны тэрмін
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Но́здра ’адтуліна ў носе’ (ТС), но́уздра, ны́здра ’тс’ (пін., Дразд.), ныздря́ ’тс’ (Бяльк.), ну͡оздры мн. (Бес.), но́здры ’тс’ (Сл. ПЗБ), ’поры’ (лях., Сл. ПЗБ; іўеўск., Нар. словатв.), ноздры́ ’праходы для агню з печы ў горн’, укр.ніздря́, рус.ноздря́, польск., чэш., славац.nozdra, славен.nȏzdrva, серб.-харв.но̏здра, но̏здрва, макед., балг.ноздра. Прасл.*nozdri pl.; паводле Шаўра (ESSJ, пробны сшытак, 48), па прычыне рознага заканчэння форм nom. sg. у асобных славянскіх мовах, яны ўзніклі як другасныя; роднаснае літ.nasraĩ, дыял.nastraĩ ’морда, ноздры’, с.-н.-ням.noster ’ноздра’. Рэканструкцыя прасл.*nozdьra (гл. Фасмер, 3, 81, з літ-рай) звязвае слова нос і драць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
dummy
[ˈdʌmi]1.
n., pl. -mies
1) манеке́н -а, маке́т -а m., мадэ́ль f.
2) Print. маке́т -у m., папярэ́дні ўзо́р, про́бны экзэмпля́р
3) падста́ўная асо́ба
4) informal ду́рань -ня m., дуры́ла -ы m. & f., ёлупень -ня, балва́н -а́m.
2.
adj.
падро́блены, несапра́ўдны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
шарм., в разн. знач. шар;
білья́рдны ш. — билья́рдный шар;
паве́рхня ша́ра — мат. пове́рхность ша́ра;
○ паве́траны ш. — возду́шный шар;
зямны́ ш. — земно́й шар;
чо́рны ш. — чёрный шар;
◊ про́бны ш. — про́бный шар;
хоць шаро́м пакаці́ — погов. хоть шаро́м покати́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шарм. Kúgel f -, -n; Ball m -(e)s, Bälle; Ballon [-´lɔŋ], [-´lo:n] m -s, -s [-´lɔŋs], і -e [-´lo:nə];
білья́рдны шар Billardkugel [´bıljart-] f;
шар-зонд Sondíerballon m;
зямны́ шарÉrdball m;
◊
про́бны шар Versúchsballon m;
хоць шаро́м пакаці́разм. leer, wie léergefegt [wie áusgekehrt]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)