Во́ мпіць , во́ нпіць ’сумнявацца’ (Нас. , КТС , Бір. Дзярж. ), во́ нпіцца ’клапаціцца’ (Касп. ), во́ мпіцца ’злаваць’ (Жд. , 1), во́ нпыты ’баяцца, адчуваць, што не мінуць пакарання’ (З нар. сл. ). Запазычанне з польск. wątpić ’сумнявацца’ (Карскі, Белорусы , 147; Жураўлі, Sl Or, R. 10, 1961, 40; Кюне, Poln., 115; Булыка, Запазыч. , 68).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
праміну́ ць , -ну́ , -не́ ш, -не́ ; -нём, -няце́ , -ну́ ць; -ні; зак.
1. каго-што . Прайсці, праехаць міма каго-, чаго-н.
П. вёску.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Прайсці, мінуць (пра час, здарэнні і пад. ).
Прамінуў яшчэ адзін дзень.
3. што . Зрабіць пропуск у чым-н.
П. радок.
4. перан. , каго-што
Яго прозвішча выпадкова прамінулі.
Нельга п. гэтага пытання.
|| незак. праміна́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пране́ сціся , -ясу́ ся, -ясе́ шся, -ясе́ цца; -ясёмся, -есяце́ ся, -ясу́ цца; -ёсся, -е́ слася; -ясіся; зак.
1. Хутка праехаць, прабегчы і пад. куды-н. або міма каго-, чаго-н.
Міма нас пранеслася легкавая машына.
Маланкай пранеслася здагадка (перан. : імгненна ўзнікла, прамільгнула).
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Хутка прайсці, мінуць .
Дзяцінства пранеслася.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Хутка распаўсюдзіцца.
Хутка пранеслася чутка.
|| незак. прано́ сіцца , -о́ шуся, -о́ сішся, -о́ сіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
избе́ гнуть сов. е́ гнуць (каго, чаго) ; уні́ кнуць (каго, чаго) ; (уклониться) ухілі́ цца (ад чаго) ; (обойти) абысці́ , абміну́ ць, міну́ ць (каго, што) .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
умча́ ться
1. (быстро убежать, уехать) памча́ цца;
2. перен. (промелькнуть — о времени)у́ ць; (пройти) прайсці́ ; (миновать) міну́ ць ; (пробежать) прабе́ гчы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
vorüber a і́ ма (an D – каго-н. , чаго-н. );
die Gefá hr ist ~ е́ ка міну́ ла(ся);
~ sein міну́ ць , прайсці́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
праляце́ ць , -лячу́ , -ляціш, -ляціць; -ляцім, -леціце́ , -ляця́ ць; -ляці; зак.
1. Лецячы, перамясціцца на якую-н. адлегласць.
П. семсот кіламетраў.
2. што . Лецячы, прамінуць што-н.
Самалёт праляцеў горы.
3. Хутка праехаць, прайсці, мінуць (разм. ).
Праляцеў кур’ерскі поезд.
Незаўважна праляцеў адпачынак.
4. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Мільгануць, пранесціся (разм. ).
Маланкай праляцела думка.
|| незак. пралята́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. пралёт , -у, М м. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
праплы́ сці і праплы́ ць , -ыву́ , -ыве́ ш, -ыве́ ; -ывём, -ывяце́ , -ыву́ ць; -ы́ ў, -ыла́ , -ло́ ; -ыві; зак.
1. што . Плывучы (гл. знач. ), пераадолець якую-н. адлегласць або мінуць .
П. пяцьсот метраў . П. востраў.
У паветры праплыў дырыжабль.
2. перан. разм. , жарт).
Жанчына праплыла па пакоі.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Прайсці, перанесціся, ідучы адно за другім.
Перад вачамі праплылі малюнкі дзяцінства.
|| незак. праплыва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ominąć
omin|ąć
зак. мінуць , абысці;
nie ~ie go kara — пакаранне яго не абміне
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
абпячы́ , ‑пяку, ‑пячэш, ‑пячэ; ‑пячом, ‑печаце, ‑пякуць; пр. абпёк, ‑пякла, ‑пякло; зак. , што .
Тое, што і апячы. Як на бераг выходзіў, мне ногі абпёк Успамінам гарачым халодны пясок. Куляшоў . / у перан. ужыв. Не паспеў [Вінцук] мінуць свае хаты, як нос у нос сустрэўся з Пацуком. Сустрэча гэта проста абпякла яго. Чарнышэвіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)