лютэі́н

(ад лац. luteum = жаўток)

адзін з жаночых палавых гармонаў, які рыхтуе слізістую абалонку маткі для прыняцця зародка, а таксама стымулюе змены ў малочных залозах.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

вітэлафа́гі

(ад лац. vitellus = жаўток + -фаг)

клеткі, якія застаюцца ў жаўтку пасля паверхневага драблення яец у насякомых, ракападобных, павукападобных і не ўдзельнічаюць у будове цела будучага зародка.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

яе́чны Ei-, Éier-;

яе́чны жаўто́к Éigelb n -(e)s, Éi¦dotter m -s, -;

яе́чны бяло́к Éiweiß n -es;

яе́чная шкарлу́піна Éierschale f -, -n;

яе́чны парашо́к кул. Éipulver n -s, Trócken¦ei n -s, -er

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

yellow

[ˈjeloʊ]

1.

n.

1) жо́ўты ко́лер, жаўцізна́ f.

2) жаўто́к я́йка

2.

adj.

1) жо́ўты

2) informal баязьлі́вы

3) сэнсацы́йны; бульва́рны

yellow journalism — сэнсацы́йны журналі́зм

3.

v.i.

жо́ўкнуць; жаўце́ць

Paper yellows with age — Папе́ра з ча́сам жо́ўкне

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

аддзялі́цца сов.

1. в разн. знач. отдели́ться;

жаўто́к ~лі́ўся ад бялка́ — желто́к отдели́лся от белка́;

не́калькі чалаве́к ~лі́лася ад кало́ны — не́сколько челове́к отдели́лось от коло́нны;

сын ~лі́ўся ад ба́цькі — сын отдели́лся от отца́;

2. отдели́ться, отсоедини́ться, отчлени́ться;

паўво́страў ~лі́ўся ад мацерыка́ — полуо́стров отдели́лся (отсоедини́лся, отчлени́лся) от материка́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Жо́ўты. Рус. желтый, укр. жо́втий, польск. żółty, серб.-луж. žółty, чэш. žlutý, славац. žltý, балг. жълт, макед. жолт, серб.-харв. жу̑т, славен. žôlt ’тс’. Ст.-слав. жлътѣница ’гатунак салаты’, ц.-слав. жлътъ ’жоўты’. Ст.-рус. жьлтый ’тс’. Параўн. яшчэ вытворныя жаўток, жаўцець, жаўціна прасл. характару і шэраг пазнейшых. Прасл. *žьltъ, роднаснае літ. gel̃tas ’жоўты’, лат. dzęltęns, ст.-прус. gelatynan ’тс’, узыходзіць да і.-е. кораня *gʼhel‑ або *ghel‑. Покарны (1, 429–30) лічыць зыходным першы, які мае шэраг і.-е. адпаведнікаў (у тым ліку ст.-іран. zari ’жоўты’, лац. helvus ’мёдава-жоўты’, брэтонск. gell ’светла-карычневы’, ням. gelb ’жоўты’ і інш.), але на слав. грунце дае зялёны, залаты (гл.). Тады, паводле Покарнага (услед за Персанам і Крэчмерам), балта-слав. *gel‑ тлумачыцца запазычаннем з моў kentum. Іншае тлумачэнне балта-слав. форм: праз наяўнасць і.-е. *g​u̯hel‑ (> *gel‑, *gil‑), якое давала слав. *žьl‑ і ўзаемадзейнічала з *gʼhel‑ (Тапароў, E–H, 199). Так ці іначай у жоўты адлюстравана балта-слав. суфіксацыя *‑t‑, прычым у слав. корані (у адрозненне ад балт.) ‑ĭ‑. Гл. Фасмер, 2, 43–44; Траўтман, 83–84; Шанскі, 1, Ж, 282; Булахаў, Прым., 3, 76; Махэк₂, 730. Гл. яшчэ жоўць 1, жоўкнуць, жаўна.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)