АГАМІ́ЧНАЕ ПІСЬМО́ (стараж.-ірл. ogam, ogum),

літарнае пісьмо кельтаў і піктаў на Брытанскіх а-вах. Вядома па надпісах з 4 ст. Аснова агамічнага пісьма — лінія, на якую наносіліся кропкі і штрыхі. Літара складалася з сукупнасці аднолькавых (ад 1 да 5) штрыхоў (зычны гук) ці кропак (галосны гук). Паходжанне невядома. Выцеснена лацінкай, але як тайнапіс у Ірландыі захавалася да 17 ст.

т. 1, с. 70

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

vocalic

[voʊˈkælɪk]

adj.

1) гало́сны

2) бага́ты гало́снымі гу́камі (пра мо́ву, сло́ва)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

А,

першая літара бел. алфавіта і інш. алфавітаў на лац. і рус. аснове. Графічнае напісанне паходзіць ад кірыліцкага (аз), якое генетычна звязана з грэч. α (альфа), а праз яго з фінікійскім 𐤀 (алеф). У кірыліцы мела і лікавае значэнне 1, з дадатковымі значкамі — 1000, — 10 000, — 100 000, — 1 000 000. У сучаснай бел. мове літара «а» абазначае галосны гук «а» сярэдняга раду ніжняга пад’ёму.

т. 1, с. 7

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Sélbstlaut m -(e)s, -e фан. гало́сны гук, сана́нт

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

трыфто́нг

(гр. triphthongos, ад tri = трох + phthongos = галосны гук)

спалучэнне трох галосных гукаў у адным складзе.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

прыглу́шаны gedämpft;

прыглу́шаная размо́ва ein verháltenes Gespräch;

прыглу́шаны гало́сны фан. Múrmelvokal m -s, -e

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

thematic [θɪˈmætɪk] adj.

1. тэматы́чны;

a thematic catalogue тэматы́чны катало́г

2. ling. асноваўтвара́льны (пра галосны);

a thematic vowel гало́сная асно́вы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

манафто́нг

(гр. monophthongos)

лінгв. просты галосны гук, які ў працэсе свайго гучання не распадаецца на два элементы.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

націскны́

1. тэх. Druck-;

націскны́ рыча́г Drúckhebel m -s, -;

2. лінгв. betónt;

націскны́ гало́сны betónter Vokál [v-]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Е,

шостая літара бел. і некаторых інш. слав. алфавітаў. Паходзіць з кірыліцкай є («есть»), утворанай на аснове візант. ε («эпсілон»). У старабел. пісьменстве мела варыянты , є, ε (дапамагаюць палеографам вызначыць, калі напісаны помнік) і лічбавае значэнне 5. У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае нелабіялізаваны галосны «э» пярэдняга раду сярэдняга пад’ёму і мяккасць папярэдняга зычнага («глеба — гл’эба»), а ў пач. слова, пасля галосных, «ў», «ь» і апострафа — 2 гукі («й» і «э»): «ежа» («йэжа»), «свае» («свайэ»), «саўе» («саўйэ»), «лье» («л’йэ»), «аб’езд» («аб’йэзд»).

А.​М.​Булыка.

т. 6, с. 368

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)