2. (стралковай зброі) Lauf m -(e)s, Läufe; Rohr n -(e)s, -e (гарматны);
3.архіт. (часткакалоны) Schaft m -(e)s, Schäfte;
4.горн. Scháchtsäule f -, -n, Scháchtröhre f -, -n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
дзявя́тыліч. Néunte (sub) m -n, -n;
дзявя́тая гадзі́на es geht auf neun, es ist nach acht; es ist neun;
а дзявя́тай гадзі́не um neun (Uhr);
дзявя́тая ча́стка Néuntel n -s, -; der néunte Teil;
◊
дзявя́ты вал die schwérste Prüfung, die höchste Gefáhr
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ве́чарм.
1. (частка сутак) Ábend m -(e)s, -e;
пад ве́чар gégen Ábend;
па вечара́х, вечара́міábends;
надыхо́дзіць ве́чар es wird Ábend;
наваго́дні ве́чар Silvesterabend [-´vɛs-] m, Silvéster (ужываецца без артыкля, але з прыметнікам: das nächste Silvester);
2.гл. вечарына 1, 2
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Платнер, ст.-бел.платнерь ’збройнік’ (1498 г.). Запазычана са ст.-польск.płatnierz (XIV ст.) (Булыка, Лекс. запазыч., 62), якое з с.-в.-ням.plat(e)ner < piąte > польск.płat ’кавалак тоўстай бляхі як частка рыцарскага адзення’, płaty ’зброя’ (Банькоўскі, 2, 618–619).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пры́вен, пры́вян, пры́вянь, пры́ўня ’частка жылога будынка, якая знаходзіцца перад жылымі памяшканнямі і праз якую ўваходзяць у іх; сені’ (Інстр. 1, Сцяшк., Сл. ПЗБ, Сл. Брэс., ЛА, 4). Запазычана з літ.дыял. (паўн.-зах.) pryvenė̃ ’пярэдні пакой, прыхожая’ (Лаўчутэ, Балтизмы, 38). Параўн. пры́мен.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лямпэрыя, лямпэра ’шалёўка’ (брэсц., кам., Нар. сл.), ’ліштва ў акне’ (глыб., Сл. ПЗБ). Запазычана з польск.lamperia ’ніжняя частка сцяны, пафарбаваная алейнай фарбай; каляровая паласа або ліштва з дрэва ці з камення, якая аздабляе сцяну’, якое з франц.lambris ’тс’ (Слаўскі, 4, 43).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ма́кавіна, макаві́на ’галоўка маку’, ’адно зярнятка маку’, ’верхавіна, вершаліна дрэва’, ’верхняя частка снапа’ (ТСБМ, Др.-Падб., Касп., Мат. Гом., Юрч., Нас.; талач., Шатал.). З суфіксам ‑інаўсх.-бел. і серб.ма̏ковина (у Вука). На астатняй слав. тэрыторыі — з іншымі суфіксамі. Да мак (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Партэ́сны ’шматгалосы (пра царкоўнае харавое спяванне)’ (ТСБМ), партэ́с ’зладжанасць’ (Нас.). Рус.парте́сное пение ’шматгалосае’. Ад сяр.-лац.partēs ’галасы’: pars ’частка’ (Фасмер, 3, 209). У бел. з рус. або польск.partes ’ноты’, аб пасрэдніцтве якога і для рус. мяркуе Гараеў (Доп., 1, 32).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Вяргу́ля, вэргу́ля ’верхняя частка вулля-калоды’ (нараўл., Анох.). Укр.чарніг.варґуля ’гуз (на галаве)’. Узыходзіць да хойн., браг.варгу́ля, варґу́ля ’нарасць на дрэве, якую адрэзвалі і накрывалі ёю калоду-вулей’ (Г. А. Цыхун, вусн. паведамл.). З польск.warga, wargula ’губа’. Гл. яшчэ вургу́ль.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ві́лачкі ’кліны ў баках ніжняй часткі верхняга адзення’ (Малч.); ’частка калаўрота ў выглядзе двухзубай жалезнай вілкі, на якую надзяюць шпульку’ (мін., барыс., Шатал.; лаг., КЭС), вылочкы́ ’маленькія вілы’ (Выг.). Дэмінутыўная форма лексемы ві́лкі (гл.), чыстая — у лексемы вылочкы́, з пераносам значэння — у ві́лачкі.