3. (цяжкі, пра пытанне, задачу і да т. п.) schwer, schwíerig;
4.разм. (які складаецца) гл. складны́
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
накі́даць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што і чаго.
1. Кінуць у некалькі прыёмаў нейкую або вялікую колькасць чаго‑н. Накідаць камення. □ Забілі [хлапчукі] дзве палі, палажылі бервяно, накідалі каля яго камення і засыпалі жвірам, каб вада не размыла.Пальчэўскі.
2. Кідаючы што‑н. куды‑н., напоўніць, накласці. Накідаць кошык бульбы. Накідаць воз сена. □ [Ладагубец і Барашкін] удвух накідалі шыхту і пагналі ваганетку ў цэх.Савіцкі.
3. Скласці ў агульных рысах. Накідаць план работы.// Хутка, наспех напісаць, намаляваць, начарціць. □ [Шутаў] хутка накідаў алоўкам некалькі слоў, напісаў свой адрас.Мележ.Косця ўзяў ліст чыстай паперы і алоўкам накідаў просты чарцёж крана, разбіўшы яго на асобныя вузлы.Шыцік.
накіда́ць1, ‑а́ю, ‑а́еш, ‑а́е.
Незак.да накінуць.
накіда́ць2, ‑а́ю, ‑а́еш, ‑а́е.
Незак.да накі́даць (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КРЫ́ЧАЎСКАЕ ПАЎСТА́ННЕ 1743—44,
буйное антыфеад. выступленне сялян Крычаўскага староства (гл.Крычаўская воласць). Выклікана ўзмацненнем феад.-прыгоннага прыгнёту, жорсткай эксплуатацыяй сялян арандатарамі і адміністрацыяй староства. Доўгія гады сяляне вялі ўпартую барацьбу супраць самавольства адміністрацыі староства і арандатараў, адмаўляліся плаціць падаткі, адбываць паншчыну і інш. павіннасці, збівалі панскіх прыказчыкаў, уцякалі на Украіну. У канцы 1743 выбухнула ўзбр. паўстанне, якое ўзначалілі мясц. сяляне В.Вашчыла і яго паплечнікі І.Карпач, С.Бачко, В.Вецер і інш. Сяляне выступалі супраць шляхты, нападалі на дамы купцоў і ліхвяроў, разганялі адміністрацыю. Кіраўнік Крычаўскага староства Г.Ф.Радзівіл 15.1,1744 накіраваў супраць паўстанцаў войска на чале з палкоўнікам Пястжэцкім, якое размясцілася ў Крычаве. 18.1.1744 сяляне штурмавалі Крычаў сіламі да 2 тыс.чал., але былі разбіты добра ўзброеным войскам. Пацярпеўшы паражэнне, паўстанцы сабраліся каля в. Царкавішча, дзе папоўніліся новымі сіламі (да 4 тыс.чал.) і планавалі пачаць 26.1.1744 новую аблогу Крычава. Але ў ноч перад аблогай на іх лагер нечакана напалі атрады Пястжэцкага. У выніку забіта больш за 200 чал. і шмат паранена. У пач.лют. 1744 паўстанне канчаткова задушана; 76 чал. было пакарана смерцю; да розных мер пакарання былі прыгавораны ўсе актыўныя паўстанцы, якія трапілі ў палон. Радзівіл абмежаваўся асобнымі ўступкамі: замяніў прымусовыя работы на будах грашовым чыншам, зняў некат. абмежаванні ў сялянскім гандлі, аб’явіў пра намер не здаваць староства ў арэнду і інш.
Літ.:
Мялешка В.І., Лойка П.А. Паўстанне сялян пад кіраўніцтвам Вашчылы. Мн., 1988;
ро́вным счётом ничего́ абсалю́тна нічо́га, нічагу́ткі;
не ро́вен (ровён) час чаго́ до́брага, яшчэ́;
не ро́вен (ровён) час, проду́ет вас чаго́ до́брага (яшчэ́), прасту́дзіцеся.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
plain2[pleɪn]adj.
1.я́сны, зразуме́лы;
I made myself plain. Я ясна выказаўся.
2.про́сты;
I li ke plain food. Я люблю простую ежу.
3. прамы́, шчы́ры, адкры́ты;
a plain answer прамы́ адка́з
♦
(as) plain as day/(as) plain as the nose on your faceя́сны як дзень, ясне́й я́снага; ≅ як дво́йчы два;
plain sailing прасце́й про́стага, прасце́й па́ранай рэ́пы; ве́льмі про́ста і лёгка
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
low
[loʊ]1.
adj.
1) ні́зкі, нізкі́, невысо́кі
2)
а) плы́ткі, малаво́дны (пра сту́дню, рэ́чку)
б) зь вялікім дэкальтэ́(пра суке́нку)
в) недастатко́вы
low supplies — недастатко́выя прыпа́сы
3) ні́зкі, ці́хі
a low whisper — ці́хі шэпт
4) Biol. ніжэ́йшы, са́мы про́сты
Bacteria are low organisms — Бактэ́рыі зьяўля́юцца ніжэ́йшымі аргані́змамі
5)
а) ні́зкі, по́длы
б) про́сты, вульга́рны
6) слабы́, кво́лы
a low state of health — слабы́ стан здаро́ўя
2.
adv.
1) ні́зка
to bow low — ні́зка кла́няцца
2) ці́ха, паці́ху
to speak low — гавары́ць ці́ха
•
- lay low
- lie low
- run low
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
straight
[streɪt]1.
adj.
1) про́сты, про́сталіне́йны
a straight line — про́стая лі́нія
a straight path — про́стая сьце́жка
2) ро́ўны
3) про́сты; шчы́ры; сумле́нны
a straight question — шчы́рае пыта́ньне
4) пра́вільны
straight thinking — пра́вільнае ду́маньне
5) упара́дкаваны
6) неразьве́дзены, чы́сты
straight whisky — неразьве́дзенае ві́скі
7) informal натура́л -а m. (не гамасэксуалі́ст)
2.
adv.
1) про́ста
2) ро́ўна
3) шчы́ра
Tell me straight what you think — Скажы́ мне шчы́ра, што ты ду́маеш
4) сумле́нна
to live straight — сумле́нна жыць
5) про́ста, наскро́зь
to drive straight on — е́хаць про́ста дале́й
6) неадкла́дна
•
- straight away
- straight off
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
outright
[ˈaʊtraɪt]1.
adv.
1) зусі́м; ца́лкам; адра́зу
2) адкры́та; на по́ўны го́лас
He laughed outright — Ён засьмяя́ўся на по́ўны го́лас
3) адра́зу; на ме́сцы
2.
adj.
1) по́ўны; канчатко́вы
an outright loss — по́ўная стра́та
2) про́сты, катэгары́чны
an outright refusal — катэгары́чная адмо́ва
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
радавы́1, ‑ая, ‑ое.
1. Звычайны, просты, які нічым не вылучаецца сярод іншых. Радавы выпадак. Радавы чытач. □ Камандзір «Міцька» — гэта быў радавы савецкі чалавек, камсамолец з кубанскай станіцы.Брыль.[Асташонак:] — Жыццё ствараюць звычайныя, радавыя людзі. Іх — мільёны! Знатных жа — адзінкі.Ваданосаў.// Такі, які не займаецца кіруючай работай. Гаварылі стары майстар, інжынер, радавыя рабочыя.Кавалёў./узнач.наз.радавы́, ‑ога, м.Партыя. Я — адзін з яе радавых.Танк.
2. Які не належыць да каманднага саставу; не з’яўляецца камандным (пра ваеннаслужачых). Радавы салдат. □ Між тым якраз у той час праславіўся дзед Талаш як ваяка, ды які яшчэ ваяка: чырвоны партызан, і не радавы, не просты партызан!Колас.//узнач.наз.радавы́, ‑ога, м. Салдат. [Васіль] прайшоў праз усю вайну. Вырас з радавога да капітана, камандзіра роты.Шамякін.Для ўсіх — і радавых і генералаў — Нялёгкім быў той першы год вайны.Прыходзька.
радавы́2, ‑ая, ‑ое.
Тое, што і радковы. Радавая пасадка бульбы. Радавая веялка.
радавы́3, ‑ая, ‑ое.
1. Які мае адносіны да роду (у 2 знач.). Спраўляць радавы абрад.
2. Які пераходзіць у адным родзе з пакалення ў пакаленне; спадчынны; родавы. Радавая маёмасць. Радавая прафесія. Радавая спадчына. □ Пальцы [Луцкевіча] ўпрыгожвалі два масіўныя пярсцёнкі: адзін з пячаткай, на якой быў радавы шляхецкі герб «Навіна», на другім — масонскі знак.Машара.Сані з целам павольна прасоўваліся па снежнай дарозе да радавога маёнтка.Караткевіч.
радавы́4, ‑ая, ‑ое.
Зроблены з грубай ільняной пражы; зрэбны. Радавая тканіна.// Звязаны з апрацоўкай такой пражы і вырабам тканіны з яе. На сход прыйшлі былі Цімох з Лявонам; зайшла Макрына да Атрахіміхі — адносіла пазычанае радавое бёрда ў адзінаццаць з палавінаю пасмаў.Баранавых.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)