ЛА́ЎЭ ((Laue) Макс Фелікс Тэадор фон) (9.10.1879, г. Кобленц, Германія — 24.4.1960),
нямецкі фізік. Член Берлінскай АН (1921), замежны чл. АН СССР (1930). Скончыў Берлінскі ун-т (1903). Праф. Цюрыхскага (1912—14), Франкфурцкага (1914—19), Берлінскага (1919—43) і Гётынгенскага (з 1946) ун-таў, у 1951—59 дырэктар Ін-та фіз. хіміі і электрахіміі (Берлін). Навук. працы па оптыцы, крышталяфізіцы, тэорыі адноснасці, квантавай і атамнай фізіцы, гісторыі фізікі. У 1912 распрацаваў тэорыю дыфракцыі рэнтгенаўскіх прамянёў на крышталях і прапанаваў метад даследавання іх структуры (гл. Лаўэ метад), што дало пачатак рэнтгенаструктурнаму аналізу. Нобелеўская прэмія 1914.
Тв.:
Рус. пер. — История физики. М., 1956;
Статьи и речи. М., 1969.
Літ.:
Льоцци М. История физики: Пер. с итал. М., 1970.
А.І.Болсун.
т. 9, с. 163
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
параўна́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Заснаваны на параўнанні, супастаўленні чаго‑н. Параўнальны метад даследавання. □ Кантрастны, параўнальны паказ з’яў розных сфер жыцця, паказ адных з’яў на фоне другіх сапраўды ярка раскрываў і паэтызаваў тую ці іншую падзею, сітуацыю, чалавечы характар. Саламевіч.
2. Спец. Які выражае параўнанне, служыць для параўнання. Параўнальныя даданыя сказы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сі́нтэз, ‑у, м.
1. Метад навуковага даследавання, які выходзіць з вывучэння прадмета, з’явы ў цэлым, у адзінстве і ўзаемасувязі яго частак; проціл. аналіз. // Кніжн. Злучэнне, абагульненне. Не паралельна, а ў арганічным сінтэзе паказваюцца ў творах істотныя працэсы народнага жыцця. Дзюбайла.
2. Атрыманне складаных рэчываў з больш простых. Сінтэз бялкоў. Сінтэз каўчуку.
[Ад грэч. sýnthesis — злучэнне, спалучэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
псіхатэрапі́я
(ад гр. psyche = душа + therapeia = лячэнне)
метад лячэння хвароб псіхічнымі ўздзеяннямі на хворага, напр. гіпнозам.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
афтальмаскапі́я
(ад афтальма- + -скапія)
метад даследавання вочнага дна чалавека пры дапамозе афтальмаскопа.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ацыдыме́трыя
(ад лац. acidus = кіслы + -метрыя)
метад вызначэння колькасці кіслаты ў растворах.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бронхаскапі́я
(ад бронхі + -скапія)
метад даследавання трахеі і бронхаў пры дапамозе бранхаскопа.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
імунадыягно́стыка
(ад імуна- + дыягностыка)
метад вызначэння інфекцыйных захворванняў пры дапамозе імунных сываратак.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кампаратыві́зм
(ад лац. comparativus = параўнальны)
параўнальна-гістарычны метад у мовазнаўстве і літаратуразнаўстве.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
хромацыстаскапі́я
(ад хрома- + цыстаскапія)
метад функцыянальнага абследавання нырак пры дапамозе фарбавальніка індыгакарміну.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)