немагчы́мы, -ая, -ае.
1. Неажыццявімы, невыканальны.
Няма нічога немагчымага (наз.).
2. перан. Такі, што нельга выцерпець, вынесці; нясцерпны.
Немагчымая духата.
|| наз. немагчы́масць, -і, ж. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
непахі́сны, -ая, -ае.
1. Такі, што нельга пахіснуць; устойлівы.
Стаяць непахісна (прысл.).
2. Цвёрды, стойкі (у сваіх намерах, перакананнях і пад.).
Н. змагар.
|| наз. непахі́снасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нецярпі́мы, -ая, -ае.
1. Такі, што нельга цярпець; недапушчальны.
Нецярпімае становішча.
2. Які не можа па сваёй натуры мірыцца з кім-, чым-н.
|| наз. нецярпі́масць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няўда́ліца, -ы, ДМ -у, Т -ам, м.; ДМ -ы, Т -ай (-аю), ж., мн. -ы, -ліц (разм.).
Такі, якому нічога не ўдаецца; няўмелы, няўклюдны чалавек.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няўда́чны, -ая, -ае.
1. Не такі, які павінен быць, якога чакалі, якога хацелі.
Няўдачнае асабістае жыццё.
Н. фінал.
2. Нездавальняючы, кепскі.
Н. фотаздымак.
|| наз. няўда́чнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
То́есны ’зусім падобны, аднолькавы, такі яе’ (ТСБМ). Новаўтварэнне ад *то́есць, параўн. народнае то́ісь ’дакладна значыцца’ (гл. тоісь-то), рус. то́ есть ’гэта значыць’, польск. to jest ’тс’, па тыпу рус. тождественный ’той самы, аднолькавы, такі ж’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Такі́місты ’такі’: с такимиста усами (Нар. Гом.). Тв. скл. мн. л. ад такі́ 1 з суфіксальным нарашчэннем, абумоўленым экспрэсіўнымі мэтамі: суф. ‑ст‑, параўн. каласісты, або часціцай ‑сты (параўн. такавасты, гл.) няяснага паходжання, параўн. рус. ‑ста (Фасмер, 3, 741).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вядо́мы¹, -ая, -ае.
1. Такі, пра якога ведаюць, маюць звесткі.
Вядомыя ўсім падзеі.
Вядомая справа (рэч) (канечне, зразумела; разм.). Як вядома (пабочн. сл.).
2. Такі, пра дзейнасць якога ўсе добра ведаюць, які карыстаецца славай.
В. пісьменнік.
3. Агульнапрызнаны (у спалучэнні з назоўнікамі ацэначнага, характарызуючага значэння; разм.).
В. гуляка.
В. махляр.
|| наз. вядо́масць, -і, ж. (да 1 і 2 знач.).
Набыць в. (стаць вядомым у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раздво́ены, -ая, -ае.
1. Такі, які раздвоіўся; раздзелены надвае.
Раздвоеная губа.
Р. след.
2. перан. Які страціў цэльнасць, унутранае адзінства.
Раздвоенае ўсведамленне.
|| наз. раздво́енасць, -і, ж.
Р. пачуццяў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пакупны́, -а́я, -о́е.
1. Які звязаны з магчымасцямі купляць.
Пакупная здольнасць насельніцтва.
2. Такі, як пры куплі (пра цану).
Грошы, заплачаныя за будынак, залічваюцца ў кошт пакупной цаны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)