Verbum

анлайнавы слоўнік

ка́ліва ср.

1. (отдельно взятое зерно, растение) расте́ньице; стебелёк м.; зёрнышко;

2. щепо́тка ж.; ка́пля ж.;

узя́ць к. со́лі — взять щепо́тку со́ли;

3. в знач. нареч., разг. ка́пельку;

◊ да (апо́шняга) к. — до (после́дней) ка́пли;

ні к. — ни ка́пли

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

соль I ж., в разн. знач. соль;

даба́віць со́лі ў стра́ву — доба́вить со́ли в пи́щу;

уся́ с. у тым, што... — вся соль в том, что...;

○ англі́йская с. — англи́йская соль;

бертале́тава с. — бертоле́това соль;

го́ркая с. — го́рькая соль;

каме́нная с. — ка́менная соль;

калі́йная с. — кали́йная соль;

◊ хлеб ды с. — хлеб да соль;

с. зямлі́ — соль земли́;

сустрака́ць хле́бам-со́ллю — встреча́ть хле́бом-со́лью;

пуд со́лі з’е́сці — пуд со́ли съесть;

насы́паць со́лі на хвост — насы́пать со́ли на хвост;

сы́паць с. на ра́ны — сы́пать соль на ра́ны;

с. табе́ ў во́чы! — соль тебе́ в глаза́!;

дзялі́ць хлеб і с. — дели́ть хлеб и соль;

хлеб-с. еш, а пра́ўду рэж — посл. хлеб-соль ешь, а пра́вду режь

соль II нескл., ср., муз. соль

соль III (род. со́ля) м. (денежная единица) соль

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

на..., прыстаўка.

I. Ужыв. пры ўтварэнні дзеясловаў са знач.:

1) накіраванасць дзеяння на паверхню прадмета, напр.: насыпаць (солі на агурок), наляпіць (аб’яву на сцяну);

2) паўната, дастатковасць дзеяння, напр.: нагаварыць, насеяць, накідаць;

3) задаволенасць дзеяннем самога суб’екта (са зваротнымі дзеясловамі), напр.: наесціся, нагаварыцца, нагуляцца.

II. Утварае:

1) дзеясловы закончанага трывання, напр., пісаць — напісаць;

2) дзеясловы закончанага трывання ад дзеясловаў незакончанага трывання, якія маюць прыстаўку [а, аб, ад, вы, з (с), пад, пра, пры, раз (рас), уз, у], са знач. вялікай колькасці, празмернасці дзеяння, напр.: наабіраць, наабломваць, наразбіваць.

III. Ужыв. пры ўтварэнні прыметнікаў і назоўнікаў са знач.: знаходзіцца на паверхні чаго-н., напр.: насценны, наскальны, наручнікі, наморднік.

IV. Ужыв. для ўтварэння прыслоўяў са знач.: на які-н. тэрмін, у якім-н. напрамку, у якой-н. меры, ступені, напр.: назаўсёды, насупраць, нацянькі, настолькі, наколькі.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Наў ₁ прыназ. ’у’: наў прымы ідзе (смарг., Сл. ПЗБ). Са спалучэння прыназоўнікаў на і ў, аб’яднаных значэннем мэты: на + у + прымы. Магчымы ўплыў прыстаўкі наў-.

Наў ₂ ’навіна, новы ўраджай’: Пазычця мне гарнцы два круп да наві (Бяльк.). Да новы; незвычайны вакалізм можа тлумачыцца ўплывам акання ў ненаціскных складах (да наві?). Найбольш верагодна, што гэта — позняе ўтварэнне ад навіна ’новы ўраджай’ шляхам адсячэння ‑ін‑а, успрынятага як суфікс адзінкавасці, што вельмі пашыраны на Мсціслаўшчыне, параўн. сахыріна ’адна асобная частачка ў са́хары (цукры)’, салі́на ’адна асобная частачка ў солі’ (З нар. сл., 131); у такім выпадку наў выступае як паралельнае ўтварэнне да рэчыўных назоўнікаў сахар, соль і пад.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

АПО́РНАЕ СВІДРАВА́ННЕ,

праходка глыбокіх свідравін з мэтай вывучэння геал. будовы пэўнай тэрыторыі і вызначэння напрамку пошукава-разведвальных работ. Выконваецца з адборам керну да глыб. ад некалькіх дзесяткаў метраў да некалькіх кіламетраў (у найб. спрыяльных структурных і стратыграфічных умовах). Адрозніваецца дэталёвым паслойным вывучэннем геал. разрэзу комплексам метадаў: геафіз., літолага-петраграфічных, геахім., гідрагеал., палеанталагічных, геахраналагічных і інш. Да апорнага свідравання таксама належыць свідраванне звышглыбокіх свідравін (да 10—15 км) для вывучэння будовы зямной кары і верхняй мантыі Зямлі. На Беларусі планамерна праводзіцца з 1960-х г. з мэтай вывучэння стрататыпаў геал. падраздзяленняў, тэктанічных структур і адкладаў, перспектыўных на карысныя выкапні (нафта, солі, жал. руды, алмазы і інш.).

т. 1, с. 432