хаза́ры, -аў, адз. хаза́р, -а, м.
Цюркамоўны вандроўны народ, які ўтварыў у 7—10 стст. дзяржаву з тэрыторыяй ад ніжняй Волгі да Каўказа і Паўночнага Прычарнамор’я.
|| ж. хаза́рка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак.
|| прым. хаза́рскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
На́цыя ’нацыя, нацыянальнасць, народ’ (Яруш., Некр. і Байк., БРС, ТСБМ), на́цыя ’парода’ (Растарг.), нацая ’нацыя; мова; вёска’ (Ян.). Ст.-бел. нацыя (нацея, нация) ’народ, народнасць’ (1589 г.) са ст.-польск. nacyja, што ў сваю чаргу з лац. natio (Булыка, Лекс. запазыч., 32); магчыма, паўторнае запазычанне ў сучасную беларускую літаратурную мову з рус. нация (Крукоўскі, Уплыў, 81), адкуль трапіла і ў гаворкі; падобным шляхам праніклі таксама нацыянальны, нацыяналіст, нацыяналізм і інш. з адпаведнай адаптацыяй да норм новай беларускай літаратурнай мовы (‑ыя‑ на месцы рус. ‑ио‑ і інш.). Цікава, што ў выніку самастойнага развіцця ў народнай мове ўзноўлена адно з першасных значэнняў лац. natio — ’парода’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лю́дства ’чалавецтва, народ’ (Гарэц., Нас., Др.-Падб., Яруш.). Укр. людство, рус. людство, польск. ludztwo, в.-луж. ludstwo, чэш. lidstvo, славац. ľudstvo, славен. ljȗdstvo, серб.-харв. љу̀дство. Прасл. lʼudьstvo. Да люд, лю́дзі (гл.). Аб суфіксе ‑ьstvo гл. Мее (Общеслав., 296).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
э́тнас
(гр. ethnos = племя, народ)
гістарычна ўзнікшы від устойлівай сацыяльнай групоўкі людзей, прадстаўленай племем, народнасцю, нацыяй.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
малда́ўскі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да Малдавіі, малдаван. Малдаўскі народ. Малдаўская мова. Малдаўскі каньяк.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
неаге́н, ‑у, м.
Тоўшча слаёў горных народ, якія адклаліся ў перадапошні перыяд геалагічнай гісторыі Зямлі.
[Ад грэч. neos — новы і génos — нараджэнне, узрост.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кангале́зскі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да Конга, кангалезцаў, належыць ім. Кангалезскі народ. Кангалезскі ўрад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
карэ́йскі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да Карэі, карэйцаў, належыць ім. Карэйскі народ. Карэйская мова.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кені́йскі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да Кеніі, кенійцаў, належыць ім. Кенійскі народ. Кенійская газета.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
туарэ́гі, ‑аў; адз. туарэг, ‑а, м.
Народ, які жыве ў Малі, Нігеры, Алжыры, Верхняй Вольце.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)