пракрыча́ць, ‑чу, ‑чыш, ‑чыць; зак.
1. Абазвацца крыкам. Пракрычала дзіця. □ У лесе спрасонку пракрычала нейкая птушка і сціхла. Мележ. Непадалёку ў чыімсьці хляве пракрычаў сонны певень. Сяркоў.
2. што і без дап. Закрычаць, гучна сказаць што‑н. Пракрычаць «ура». □ — Здарова, братва! — спыніўшыся каля парога,.. пракрычаў Кандрат. Лобан. Пятая ноч пасля расстрэлу рабочых у Вільні. А Алаіза не можа спаць.. Точыць неабходнасць выплеснуць свой боль, пракрычаць пракляцце забойцам. Арабей.
3. што і без дап. Крычаць некаторы час. Пракрычаць усю ноч.
•••
Пракрычаць вушы каму — тое, што і пратрубіць вушы (гл. пратрубіць).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праспява́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што і без дап.
1. Утварыць голасам музычныя гукі, выканаць голасам музычны твор. Людміла Сяргееўна паглядзела на неба і ціхенька праспявала: «Колькі ў небе зор...» Радкевіч. // Вымавіць нараспеў. — Гэта вы, таварыш галоўны архітэктар? — з насмешлівым какецтвам праспяваў жаночы голас. Карпаў. — А гэты чараўнік, Полечка, якраз у мяне і сядзіць, — праспявала Вікторыя Аркадзеўна. Паслядовіч. // Утварыць пявучыя гукі. Трэція пеўні праспявалі, калі яны леглі спаць. Гурскі. Прыгожа праспяваў ражок стрэлачніка. Васілёнак.
2. Спяваць некаторы час. Ноч перад тым, як пакінуць Дзяляцічы, амаль усю праспявалі. Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасціна́, ‑ы; мн. просціны, ‑цін; ж.
Прадмет пасцельнай бялізны — доўгі і шырокі кавалак тканіны, пераважна белай, які рассцілаецца на матрац або падкладваецца пад коўдру. Палатняная прасціна. □ Таццяна асцярожна несла дзіця, якое моўчкі прытулілася да яе і глядзела назад, дзе засталася яго маці. — На, загарні яго, — сказала адна жанчына і, выцягнуўшы з кошыка прасціну, падала яе Таццяне. Шамякін. Страшна было спаць .. на беленькіх, хатняй палатніны, таксама расшытых па краях просцінах. Караткевіч. На многіх сенніках былі ўжо засланы просціны, ляжалі падбітыя падушачкі, а самі гаспадыні прыхарошваліся. Пальчэўскі. // Доўгі і шырокі кавалак спецыяльнай тканіны, якім выціраюцца пасля купання.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ве́чный в разн. знач. ве́чны;
переда́ть в ве́чное по́льзование перада́ць у ве́чнае карыста́нне;
ве́чные спо́ры ве́чныя спрэ́чкі;
◊
ве́чная сла́ва ве́чная сла́ва;
ве́чный поко́й ве́чны спако́й;
ве́чная па́мять ве́чная па́мяць;
ве́чное перо́ ве́чнае пяро́;
спать ве́чным сном спаць ве́чным сном;
на ве́ки ве́чные на ве́кі ве́чныя.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кла́сціся несов.
1. (принимать лежачее положение) ложи́ться; (спать — ещё) укла́дываться;
жы́та кла́лася пад зуба́мі жняя́ркі — рожь ложи́лась под зу́бьями жа́тки;
дзе́ці ра́на кла́ліся спаць — де́ти ра́но ложи́лись (укла́дывались) спать;
2. (укладываться) ложи́ться;
бы́ццам сама́ цэ́гла кладзе́цца ў сцяну́ — бу́дто сам кирпи́ч ложи́тся в сте́ну;
3. (о свете, тени и т.п.) ложи́ться, па́дать;
на твар — яго́ кладзе́цца цень на лицо́ его́ ложи́тся (па́дает) тень;
4. страд. кла́сться; укла́дываться; откла́дываться; настила́ться; мости́ться; накла́дываться; раскла́дываться; см. кла́сці 1-4, 6, 7;
◊ к. са сме́ху — пока́тываться со́ смеху;
к. спаць з кура́мі — о́чень ра́но укла́дываться спать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
spoczynek, ~ku
spoczyn|ek
м. адпачынак; спачынак, спачын;
udać się na ~ek — пайсці спаць;
być przeniesionym w stan ~ku — пайсці на пенсію;
oficer w stanie ~ku — афіцэр у адстаўцы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
gruszka
grusz|ka
ж. груша;
kiedy ~ki na wierzbie wyrosną — як (калі) на вярбе вырастуць грушы;
nie zasypiać ~ek w popiele — не прапускаць зручнага моманту; не спаць у шапку
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
пакла́сці сов.
1. в разн. знач. положи́ть; (поместить — еще) уложи́ть;
п. снапы́ на воз — положи́ть снопы́ на теле́гу;
п. кні́гі ў партфе́ль — положи́ть кни́ги в портфе́ль;
п. рэ́чы ў чамада́н — положи́ть (уложи́ть) ве́щи в чемода́н;
2. (спать) уложи́ть;
п. дзяце́й спаць — уложи́ть дете́й спать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
слаць I несов. (посыпать, отправлять) слать;
с. пі́сьмы — слать пи́сьма;
с. прывіта́нне — слать приве́тствие
слаць II несов., в разн. знач. стлать;
с. лён — стлать лён;
с. пасце́ль — стлать посте́ль;
с. даро́жкі — стлать половики́;
◊ мя́кка сце́ле, ды му́лка спаць — погов. мя́гко сте́лет, да жёстко спать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
суня́цца сов.
1. уня́ться; (о боли — ещё) ути́хнуть; смягчи́ться;
суня́ўся го́ман — уня́лся шум;
суня́ўся пажа́р — уня́лся пожа́р;
суня́ўся боль — уняла́сь (ути́хла, смягчи́лась) боль;
2. (перестать двигаться) останови́ться;
3. (стать смирным) уня́ться, успоко́иться; угомони́ться;
дзе́ці сунялі́ся і ле́глі спаць — де́ти уня́лись (успоко́ились, угомони́лись) и легли́ спать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)