Quot homines, tot sententiae

Колькі людзей, столькі думак.

Сколько людей, столько мнений.

бел. Кожны чалавек свой розум мае. Кожны свайго розуму пробуе. Што галава, то і розум.

рус. Сто голов, сто умов. Что голова, то ум. У каждого Фила та своя в уме палата. Сколько голов ‒ столько умов. Друг он мой, а ум у него свой. Всяк живёт своим умом. У всякого барона своя фантазия.

фр. Autant de têtes autant d’avis (Сколько голов, столько умов).

англ. So many men, so many minds (Сколько людей, столько мнений).

нем. Soviel Köpfe, soviel Sinne (Сколько голов, столько умов). Viel Köpfe, viel Sinne (Много голов, много умов).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

erháben a

1) узвы́шаны, ве́лічны, высакаро́дны;

über etw. ~ sein быць вышэ́й чаго́-н.

2) вы́пуклы, рэлье́фны;

ein ~er Geist выда́тны ро́зум

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Räson [rεzɔ˜:] f -

1) ро́зум, разва́жнасць;

j-m ~ béibringen*, j-n zur ~ bríngen* абразу́міць, прыве́сці да ро́зуму каго́-н.

2) до́вад, аргуме́нт

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ludzki

ludzk|i

1. чалавечы;

~i rozum — чалавечы розум;

2. чалавечны; гуманны;

3. людскі; прыстойны;

po ~u — па-людску

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

intelligence

[ɪnˈtelɪdʒəns]

n.

1) ро́зум -у m.; ке́млівасьць, інтэліге́нтнасьць f.

2) ве́стка, інфарма́цыя f.

3) выве́дная слу́жба, выве́дка, разьве́дка f.

intelligence agent — выве́дны а́гент, выве́днік -а m.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

craze

[kreɪz]

1.

n.

1) (for) ма́нія f.; нястры́мнае захапле́ньне не́чым

2) вар’я́цтва n., памяша́ньне ро́зуму

2.

v.t.

даво́дзіць да ненарма́льнасьці

3.

v.i.

вар’яце́ць, шале́ць, тра́ціць ро́зум

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

atrophy

[ˈætrəfi]

1.

n.

1) адміра́ньне, завяда́ньне n., атро́фія f.

muscular atrophy — атро́фія му́скулаў

2) спыне́ньне ро́сту

2.

v.i.

адміра́ць

3.

v.t.

атупля́ць (ро́зум), даво́дзіць да атро́фіі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

elevate

[ˈelɪveɪt]

v.t.

1) падніма́ць; узьніма́ць

2) павыша́ць (ра́нгам)

3) паляпша́ць

Study elevates the mind — Вучэ́ньне разьвіва́е ро́зум

4) разьвесяля́ць; абуджа́ць надзе́ю або́ го́нар

5) павыша́ць (го́лас)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

во́стры, -ая, -ае.

1. Добра навостраны або з завостраным канцом ці краем.

В. нож.

В. канец палкі.

2. Які звужаецца пад канец.

В. нос лодкі.

Вострыя насы туфель.

В. вугал (меншы за 90°).

3. перан. Праніклівы, які добра ўспрымае.

В. розум.

В. зрок.

4. перан. Які вызначаецца дасціпнасцю.

В. жарт. В. на язык.

5. перан. Які выразна і моцна адчуваецца, праяўляецца.

Вострая трывога.

6. перан. Які моцна дзейнічае на смак ці нюх.

Вострыя прыправы.

В. пах.

7. перан. Моцна, ясна выражаны; напружаны.

В. боль.

В. апендыцыт.

В. недахоп чаго-н.

|| наз. вастрыня́, -і, ж. (да 1, 3—7 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

мозг, -а і -у, мн. мазгі́, -о́ў, м.

1. -а. Цэнтральны аддзел нервовай сістэмы чалавека і жывёл: нервовая тканка, якая запаўняе чэрап і канал пазваночніка.

Галаўны м.

Спінны м.

Работа мозга.

2. -у. Мяккая тканка, якая запаўняе поласці касцей у чалавека і пазваночных жывёл.

Касцявы м.

3. -у. перан. Розум, разумовыя здольнасці.

4. толькі мн. Ежа, прыгатаваная з мазгоў свойскіх жывёл.

Цялячыя мазгі.

◊

Варушыць мазгамі (разм.) — думаць, разважаць.

Круціць мазгі — выклікаць у каго-н. пачуццё кахання, прывабліваць.

Сушыць мазгі (разм.) — заўзята займацца разумовай працай на шкоду здароўю.

Уцечка мазгоў — эміграцыя людзей разумовай працы.

|| прым. мазгавы́, -а́я, -о́е (да 1—3 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)