трымце́ць, ‑мчу, ‑мціш, ‑мціць;
1. Быць ахопленым трымценнем; дрыжаць, калаціцца.
2. Дрыжаць, трапятаць ад моцнага хвалявання, якога‑н. унутранага пачуцця.
3. Дрыжаць, калаціцца ад удараў, стуку і пад.
4.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
це́раз,
Спалучэнне з прыназоўнікам «цераз» выражае:
Прасторавыя адносіны
1. Ужываецца пры абазначэнні якой‑н. прасторы, месца і пад., упоперак якіх што‑н. размяшчаецца, з аднаго боку на другі, ад аднаго краю да другога адбываецца рух, дзеянне.
2. Ужываецца пры абазначэнні месца або прадмета і пад., паверх якіх накіравана дзеянне або рух.
3. Ужываецца пры назвах асяроддзя, прадмета, праз якія хто‑, што‑н. праходзіць, пранікае.
Часавыя адносіны
4. Ужываецца пры ўказанні на прамежак часу, пасля якога што‑н. адбываецца.
5.
Аб’ектныя адносіны
6. Ужываецца пры ўказанні на асобу, прадмет, з дапамогай або пры пасрэдніцтве якіх што‑н. адбываецца.
Прычынныя адносіны
7. Ужываецца для ўказання на прычыну ці падставу чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
sétzen
1.
1) (па)садзі́ць, паста́віць; устана́ўліваць; кла́сці; змяшча́ць (што
ein Dénkmal ~ паста́віць по́мнік;
den Hut auf den Kopf ~ надзе́ць капялю́ш;
sich (
2) садзі́ць (расліны)
3) рабі́ць ста́ўку (у гульні)
4)
5) у розных словазлучэннях:
éiner Sáche (
gróße Hóffnungen auf
Vertráuen auf
sich (
es wird Híebe ~ бу́дзе наганя́й
2.
über éinen Fluß ~ перапра́віцца це́раз
3. ~, sich
1) садзі́цца
2) асяда́ць, адсто́йвацца, апада́ць
3):
;
sich in den Besítz von
sich mit
sich zur Rúhe ~ пайсці́ на адпачы́нак [на пе́нсію]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Калодзеж 1 ’вузкая, глыбокая яма, звычайна ўмацаваная ад абвалаў зрубам, трубамі для здабывання вады з ваданосных слаёў зямлі’, ’студня з калаўротам або асверам для чэрпання пітной вады’ (
Калодзеж 2, калодзеш ’ямачка каля пупавіны, па якой вызначаюць малочнасць каровы’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
сту́кнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Ударыць, звычайна са стукам.
2. Учыніць стук, шум пры ўдары, штуршку.
3. Ударыць (у акно, дзверы і пад.), падаючы стукам сігнал аб прыходзе, просьбе ўпусціць і пад.
4.
5.
6.
7. Прымусіць стукнуцца.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
увайсці́, увайду, увойдзеш, увойдзе;
1. Зайсці ўнутр чаго‑н., уступіць куды‑н., у межы чаго‑н.
2. Уступіць, уключыцца ў склад, у члены чаго‑н.
3. Змясціцца, умясціцца.
4. Унікнуць у што‑н., разабрацца; асвоіцца з чым‑н.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цэ́лы, ‑ая, ‑ае.
1. Такі, ад якога нічога не аддзелена; не падзелены, не раздробнены.
2. Ужываецца пры абазначэнні вялікай колькасці чаго‑н., вялікіх памераў, аб’ёму чаго‑н.
3. Не пашкоджаны, не сапсаваны, не разбураны.
4. Не паранены, здаровы.
5. Якому ўласціва адзінства, цэльнасць.
6. Які не мае дробу (пра лік, велічыню).
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
схапі́ць, схаплю, схопіш, схопіць;
1. Узяць, злавіць хуткім, рэзкім рухам рук, зубоў і пад.
2. Сілай затрымаць каго‑н., не даючы пайсці, уцячы.
3.
4.
5.
6.
7.
8. Умела звязаць, абвязаць чым‑н.
9.
10.
11.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́йсці, выйду, выйдзеш, выйдзе;
1. Пайсці адкуль‑н., пакінуць межы чаго‑н.
2.
3. Прыйсці куды‑н., з’явіцца, апынуцца дзе‑н.; паказацца.
4.
5.
6. Зрасходавацца, кончыцца.
7.
8. Атрымацца, удацца.
9. Пра паходжанне каго‑н.
10. Здарыцца, нечакана адбыцца ў выніку чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перайсці́, перайду, пяройдзеш, пяройдзе;
1.
2.
3. Перамясціцца з аднаго месца на другое.
4. Пакінуўшы каго‑, што‑н., прымкнуць, далучыцца да каго‑, чаго‑н. другога.
5. Дастацца каму‑, чаму‑н. ад каго‑, чаго‑н., стаць чыёй‑н. уласнасцю.
6. Скончыўшы, пакінуўшы адно, пачаць другое.
7. Змяніць спосаб, характар дзеяння, пачаць дзейнічаць іначай.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)