sport​1 [spɔ:t] n.

1. спорт;

She plays a lot of sport. Яна шмат займаецца спортам;

He’s good at sport. Ён добры спартсмен.

2. pl. sports спарты́ўныя гу́льні;

outdoor/indoor sports гу́льні на адкры́тым паве́тры/у закры́тым памяшка́нні;

inter-university sports спабо́рніцтвы памі́ж універсітэ́тамі;

do sports займа́цца спо́ртам;

go in for sports займа́цца спо́ртам (звыч. прафесійна)

3. заба́ва, жарт;

do smth. for sport зрабі́ць што-н. для жа́рту;

for sport’s sake для жа́рту;

what sport! вось паце́ха!

make sport of smb. жартава́ць з каго́-н.;

say smth. in sport сказа́ць што-н. дзе́ля жа́рту

♦

good sport! малайчы́на!

He’s a good sport! Ён хлопец хоць куды!;

Come on, sport! Ну давай, дружа!

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ПАЛЯВА́ННЕ,

пошук і праследаванне дзікіх звяроў і птушак дзеля здабычы; таксама адлоў іх для рассялення, для заапаркаў, цыркаў і інш. Асн. спосабы сфарміраваліся ў каменным веку. Яны падзяляюцца на актыўныя (з непасрэдным удзелам чалавека) і неактыўныя (з дапамогай самалоўных прылад і прыстасаванняў — лоўчых ям, пастак, петляў, самастрэлаў, сетак, сілаў і інш.); найб. пашыраны трапленне (пошук і выяўленне звера па слядах), падыход (падкрадванне да звера або птушкі на адлегласць стрэлу), пад’езд (набліжэнне на санях або лодцы на адлегласць стрэлу), подпуск (П. з засады; часта з выкарыстаннем прынады), аблава з нагонкай (загоншчыкі гоняць звяроў у яму або на лінію расстаўленых стралкоў), аблога (аблава з флажкамі, калі з чырв. стужкамі на шнуры абкружаюць дзялянку лесу з загадзя высачаным зверам) і інш. Для высочвання або цкавання звера часта выкарыстоўваюць паляўнічых сабак. Сучаснае П. мае спарт.-аматарскі характар. Палююць на капытных і пушных звяроў, баравую, балотную і вадаплаўную дзічыну (гл. Паляўнічыя жывёлы). Дазваляецца ў паляўнічы сезон, па пуцёўках або разавых дазволах у вылучаных для П. ўгоддзях (гл. Паляўнічая гаспадарка).

У розных народаў П. вызначаецца сукупнасцю традыц. прыёмаў і спосабаў высочвання і здабывання дзічыны, мае свае асаблівасці і залежыць ад сродкаў П. і развіцця паляўнічай зброі. На Крайняй Поўначы з глыбокай старажытнасці для П. на марскіх звяроў ужывалі гарпуны. У тундры і тайзе палявалі з сабакамі і самаловамі. У конным П. качэўнікі Азіі выкарыстоўвалі лоўчых птушак і хартовых сабак. У стэпах Еўропы, Азіі і Амерыкі палявалі з арканамі (ласо) і кідальнымі прыладамі, у некат. раёнах Інданезіі і Паўд. Амерыкі — з духавымі ружжамі, у зоне трапічных лясоў — пераважна з лукамі і дзідамі. Абарыгены Аўстраліі палявалі з кідальнымі дзідамі і бумерангамі. З канца 15 ст. пашырылася П. з агнястрэльнай зброяй.

На тэр. Беларусі ў культурных пластах стаянак позняга палеаліту трапляюцца рэшткі больш як 20 відаў звяроў (паўн. аленя, ваўка, пясца, пазней — зайца-беляка, дзікага каня і інш.). Плямёны неаліту выкарыстоўвалі для П.

лук. У малалесных раёнах палявалі на куланаў, тарпанаў, аленяў, баброў, у лясах — на дзікоў, ласёў, мядзведзяў, зайцоў; для футра здабывалі куніц, вавёрак і інш. Значную ролю адыгрывала П. на птушак, асабліва на вадаплаўных. У 10—14 ст. гал. аб’екты П. — зубр, дзік, бабёр, казуля. Для іх здабычы выкарыстоўвалі лукі, кушы, коп’і, дзіды, дроцікі, вілы, рагаціны, сякеры, чаканы, шаблі, нажы; пашыраным было П. пасткамі, сеткамі, петлямі, сіламі. У сярэднявеччы папулярным было П. з сабакамі і сокаламі. У 19 — пач. 20 ст. П. з агнястрэльнай зброяй і адсутнасць дзейснага кантролю прывялі да масавага знішчэння многіх відаў жывёл, асобныя з якіх звяліся канчаткова (тур, зубр, тарпан, расамаха, собаль і інш.). Гл. таксама Паляўніцтва.

Літ.:

Терехин С.Ф. Охота в Белоруссии. Мн., 1986;

Никифоров М.Е., Козулин А.В., Сидорович В.Е. Охотничьи звери и птицы Белоруссии. Мн., 1991.

т. 12, с. 22

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

сумле́нне н. Gewíssen n -s;

го́лас сумле́ння die Stímme des Gewíssens;

згрызо́ты сумле́ння Gewíssensbisse pl;

свабо́да сумле́ння Gewíssensfreiheit f -;

са спако́йным сумле́ннем séelenruhig;

без усяля́кага сумле́ння gewíssenlos; um die Wáhrheit zu ságen;

мець на сваі́м сумле́нні auf dem Gewíssen háben;

◊

дзе́ля ачы́сткі сумле́ння zur Berúhigung des Gewíssens;

рабі́ць гешэ́фты з сумле́ннем gégen das (éigene) Gewíssen hándeln;

з чы́стым сумле́ннем mit gútem Gewíssen, in gútem Gláuben;

нячы́стае сумле́нне спаць не дае́ ≅ bös’ Gewíssen, böser Gast, wéder Rúhe, wéder Rast

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

падысці́

1. (наблізіцца) sich nähern (да каго-н., чаго-н. D), zúkommen* vi (s) (да каго-н., чаго-н. auf A), heránkommen* vi (s) (да каго-н., чаго-н. an A);

да яго́ не падысці́ es ist schwer, an ihn heránzukommen*; herántreten* vi (s) (да каго-н., чаго-н. an A);

2. (быць адпаведным) pássen vi (каму-н., чаму-н. D);

гэ́та сюды́ не падыхо́дзіць das passt nicht hierhér;

ён не падыхо́дзіць дзе́ля гэ́тага er passt nicht dazú

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

zabawa

zabaw|a

ж.

1. гульня; забава, пацеха;

~a w chowanego — гульня ў хованкі;

~у towarzyskie — гульні; забавы;

dla ~y — дзеля забавы;

zepsuć komu ~ę — сапсаваць каму задавальненне;

2. баль; танцавальны вечар;

~a ludowa — народнае свята;

pójść na ~ę — пайсці на баль;

~a wesołej (przyjemnej) ~y! — жадаю добра павесяліцца!

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

for

[fɔr; unstressed fər]

1.

prep.

1) за́між, заме́ст; узаме́н за што

We used boxes for chairs — Мы ўжыва́лі скры́нкі заме́ст крэ́слаў

2) за

We stand for peace — Мы за мір

ten apples for a dollar — дзе́сяць я́блыкаў за даля́р

We thanked him for his kindness — Мы падзя́кавалі яму́ за яго́ную ве́тласьць

He was punished for stealing — Яго́ пакара́лі за крадзе́ж

3) для, дзе́ля

books for children — кні́гі для дзяце́й

just for fun — то́лькі дзеля жа́рту

a present for you — падару́нак для цябе

4) на

for a few minutes — на ко́лькі хвілі́н

to go for a walk — пайсьці́ на прахо́дку, прайсьці́ся

5) з; ад

for joy — з ра́дасьці

for fear — са стра́ху

medicine for a cough — лек ад ка́шлю

6) па

to send for a doctor — пасла́ць па ле́кара

to long for home — сумава́ць па до́ме

7) як на

it is warm for April — Цёпла як на красаві́к

8) пазнача́е адле́гласьць, ча́с

We walked for a mile — Мы йшлі́ мі́лю

He worked for an hour — Ён працава́ў гадзі́ну

to wait for years — чака́ць гада́мі

9) на (су́ма)

a check for $20 — чэк на два́ццаць даля́раў

10) па-за, ня гле́дзячы на

for all that — ня гле́дзячы на ўсё гэ́та

For all his faults, we like him — Ня гле́дзячы на ўсе́ яго́ныя зага́ны, мы лю́бім яго́

2.

conj.

таму́, што; дзеля таго́, што; бо

We can’t go, for it is raining — Мы ня мо́жам ісьці́, бо йдзе дождж

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

зарадзі́ць ​1, ‑раджу, ‑родзіш, ‑родзіць; зак., што.

Разм. Выклікаць, парадзіць (думкі, пачуцці і пад.). Зарадзіць сумненне ў кім-небудзь.

зарадзі́ць ​2, ‑раджу, ‑радзіш, ‑радзіць; зак., каго-што.

1. Уставіць зарад (снарад, патрон, узрывальнік і пад.) у што‑н. Зарадзіць гармату. Зарадзіць дыск. Зарадзіць міну. Зарадзіць стрэльбу шротам.

2. Падрыхтаваць да дзеяння, уставіўшы што‑н., заправіўшы чым‑н. Зарадзіць фотаапарат.

3. Перадаць якую‑н. энергію (целу, прыбору і пад.). Зарадзіць акумулятар. Зарадзіць анод дыёда.

4. перан. Абудзіць якое‑н. пачуццё, якую‑н. якасць. [Шыковіч] гарэў жаданнем паспрачацца. І не дзеля таго, каб нешта даказаць свайму апаненту, а хутчэй каб зарадзіць, распаліць самога сябе. Шамякін. А дзед, ці ўзяўшыся за якую работу, ці седзячы з палонныя за сталом, — усюды стараўся як мага лепш зарадзіць.. [Алеся] для ўдзячнай, самаахвярнай стараннасці. Брыль.

зарадзі́ць ​3, ‑родзіць; зак.

Разм. Урадзіць, даць багаты ўраджай. — Сёлета ў нас пшаніца добрая зарадзіла. Лобан. Не зарадзіў мак — перабудзем і так. З нар.

зарадзі́ць ​4, ‑раджу, ‑радзіш, ‑радзіць; зак., што і з інф.

Разм. Распачаць якое‑н. бясконцае, бесперапыннае дзеянне; пачаць гаварыць, паўтараць адно і тое ж. Зарадзіў адно і тое ж. Зарадзіў насвістваць. // без дап. Пачаць бесперапынна ісці, ліць (пра дождж). Па лужынах заскакалі бурбалкі, значыцца, дождж зарадзіў надоўга. Хомчанка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

love​1 [lʌv] n.

1. (for, of) любо́ў, каха́нне;

a love of nature любо́ў да прыро́ды; unrequited love каха́нне без узае́мнасці;

love at first sight каха́нне з пе́ршага по́зірку;

He was her first love. Ён быў яе першым каханым.

2. BrE, infml (пры звароце да чужых) лю́бачка, галу́бачка;

Where’s your ticket, love? Дзе твой білет, мілачка?

♦

be in love (with smb.) каха́ць (каго́-н.);

fall in love (with smb.) пакаха́ць (каго́-н.);

make love (to smb.) спаць (з кім-н.);

give/send my love (to smb.) infml перадава́ць сардэ́чнае прывіта́нне (каму́-н.);

(just) for the love of у імя́, дзе́ля;

not for love or money (нія́к) немагчы́ма;

There is no love lost be tween them. Яны́ недалю́бліваюць адзі́н аднаго́ .

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

niby

1. нібыта, быццам; мэрам;

świeci się niby księżyc — свеціцца быццам месяц;

2. як быццам; нібы;

niby przypadkiem — нібыта выпадкова;

niby to ty nic nie wiesz — як быццам ты нічога не ведаеш;

kiedy będziesz w domu? – niby co? — калі ты будзеш дома? – а што?;

robić co na niby — рабіць што дзеля выгляду

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Órdnung f -, -en

1) пара́дак, распара́дак;

~ scháffen наве́сці пара́дак;

in ~ bríngen* прыве́сці ў пара́дак;

der ~ hálber дзе́ля пара́дку;

das geht in ~! усё ў пара́дку!, дамо́віліся!;

j-n zur ~ rúfen* закліка́ць да пара́дку каго́-н.

2) сістэматыза́цыя

3) лад (грамадскі)

4) стату́т, пра́вілы, пара́дак

5) вайск. баявы́ [пахо́дны] пара́дак; строй;

geschlóssene ~ самкну́ты строй;

zerstréute ~ рассыпны́ [разгрупава́ны] строй

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)