ПРЫМАТАЛО́ГІЯ (ад прыматы + ...логія),

раздзел заалогіі, які вывучае прыматаў, іх анатомію, эмбрыялогію, фізіялогію, паходжанне, сістэматыку, распаўсюджванне і лад жыцця. Як навук. дысцыпліна аформілася ў 2-й пал. 1950-х г. (М.​Ф.​Нестурх, 1960). П. медыцынская — адзін з навук. кірункаў у эксперым. медыцыне, які вывучае паталогію чалавека ў доследах на малпах. Гл. таксама Антрапалогія.

Літ.:

Нестурх М.Ф. Приматология и антропогенез. М., 1960;

Фридман Э.П. Приматы. М., 1979.

т. 13, с. 71

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

та́ксісы

(гр. taksis = парадак, лад)

рухальныя рэакцыі здольных вольна перамяшчацца ніжэйшых раслін і арганізмаў, а таксама асобных клетак (лейкацытаў, сперматазоідаў) і частак клетак (ядра, пластыдаў).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

лаго́да ж., разг.

1. лад м.;

жыць у ~дзе — жить в ладу́;

2. благода́ть;

у по́лі така́я л. — в по́ле така́я благода́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

судо́вы суде́бный;

с. разбо́р — суде́бное разбира́тельство;

~вая медыцы́на — суде́бная медици́на;

с. прыгаво́р — суде́бный пригово́р;

с. выкана́ўца — суде́бный исполни́тель;

○ судо́вы лад — юр. судоустро́йство

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

social [ˈsəʊʃl] adj.

1. сацыя́льны, грама́дскі;

a social order/system грама́дскі лад

2. све́цкі;

He leads a very social life. Ён часта бывае на людзях.

3. камуніка́бельны, канта́ктны, прыя́зны, тавары́скі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

mood

I [mu:d]

n.

настро́й -ю m., гумо́р -у m.; жада́ньне n.; ахво́та f.

to be in the mood for something — мець настро́й (жада́ньне, ахво́ту) да чаго́-н.

to be in no mood to laugh — ня мець настро́ю сьмяя́цца

II [mu:d]

n., Gram.

лад -у m.

the indicative (imperative) mood — абве́сны (зага́дны) лад

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

ла́диться несов.

1. (идти на лад) ла́дзіцца;

2. обл. (условливаться, рядиться) гадзі́цца, дамаўля́цца;

3. страд. ла́дзіцца, нала́джвацца; пра́віцца; см. ла́дить​II 1.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Та́ктыка ’майстэрства падрыхтоўкі і вядзення бою, змагання; лінія паводзін’ (ТСБМ, Ласт., Некр. і Байк.), такты́чны ’звязаны з правядзеннем бою, барацьбы’ (ТСБМ). Праз польск. taktyka, taktyczny з ням. Taktik або франц. tactique з тым жа значэннем з лац. tactica (ars), грэч. τακτικός, ‑η (τέχνη)/τάξις ’строй, лад’ (Фасмер, 4, 13).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

аліга́рхія, ‑і, ж.

1. У антычныя часы і сярэдневякоўе — дзяржаўны лад, заснаваны на панаванні невялікай групы найбольш багатых і знатных асоб, а таксама пануючая група. Венецыянская алігархія.

2. перан. Палітычнае і эканамічнае панаванне невялікай групы імперыялістаў, прадстаўнікоў буйнога манапалістычнага капіталу. Фінансавая алігархія.

[Грэч. oligarchia — улада нямногіх.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

падкула́чнік, ‑а, м.

Уст. Селянін, які дзейнічаў у інтарэсах кулака. Агрызаліся кулакі і падкулачнікі, спадцішка, непрыкметна вялі атакі на новы лад. Асіпенка. Селькоры пісалі пра тое, як кулакі і падкулачнікі падрываюць знутры калгасы — знішчаюць жывёлу, знарок дамагаюцца, каб на палях быў недарод. Сабаленка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)