апага́ніцца, ‑нюся, ‑нішся, ‑ніцца; зак.
1. Стаць брудным, паганым.
2. перан. Стаць апаганеным. Душа апаганілася.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
апо́шліцца, ‑ліцца; зак.
1. Стаць пошлым, нікчэмным, вульгарным.
2. Стаць збітым, зацяганым ад частага ўжывання.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ачалаве́чыцца, ‑чуся, ‑чышся, ‑чыцца; зак.
Стаць падобным на чалавека, набыць уласцівасці чалавека. // Стаць чалавечным, гуманным.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́зваліцца, -люся, -лішся, -ліцца; зак.
1. Атрымаць свабоду, стаць свабодным.
В. з палону.
В. ад прыгнёту.
2. Пазбавіцца ад чаго-н., што сціскае, абмяжоўвае, ад непажаданага, шкоднага.
В. ад ношы.
В. з абдымкаў.
В. ад думак.
3. Стаць свабодным ад якіх-н. абавязкаў, спраў і пад.
В. ад работы.
В. ад загадвання.
4. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Ачысціцца, стаць пустым, незанятым.
Кватэра вызвалілася.
Месца вызвалілася.
|| незак. вызваля́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.
|| наз. вызвале́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
умацава́цца, -цу́юся, -цу́ешся, -цу́ецца; -цу́йся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Стаць больш моцным, устойлівым.
Бераг умацаваўся.
Перасаджанае дрэва ўмацавалася ў новым грунце.
2. Размясціцца, стварыўшы сабе абарончыя збудаванні.
Часць умацавалася на новым месцы.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Стаць больш моцным, здаровым, трывалым.
Нервы ўмацаваліся.
Здароўе ўмацавалася.
Яго становішча ўмацавалася.
4. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Стаць цвёрдым, устойлівым, усталявацца, устанавіцца.
Гаспадаркі ўмацаваліся.
|| незак. умацо́ўвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
|| наз. умацава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
параўня́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца; зак., з кім-чым.
1. Рухаючыся, аказацца на адной лініі з кім-, чым-н.
Сонца параўнялася з вершалінамі дрэў.
2. Стаць роўным, аднолькавым.
Дзеці параўняліся з бацькам.
3. Стаць нароўні з кім-, чым-н. у якіх-н. адносінах.
Нам цяжка п. з ёй у стараннасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усплы́сці і усплы́ць, -ыву́, -ыве́ш, -ыве́; -ывём, -ывяце́, -ыву́ць; усплы́ў, -лыла́, -ло́; зак.
1. Узняцца з глыбіні вады на паверхню.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Стаць вядомым, выкрыцца, выявіцца.
Зноў усплыло гэта пытанне.
У. наверх або на паверхню (выявіцца, стаць вядомым).
|| незак. усплыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́здаравець, -ею, -ееш, -ее; зак.
Стаць зноў здаровым, паправіцца пасля хваробы.
|| незак. выздара́ўліваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. выздараўле́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́слізгацца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -аецца; зак.
Стаць слізкім, коўзкім, выгладжаным да бляску.
Пас выслізгаўся.
|| незак. выслі́згвацца, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́спець, 1 і 2 ас. не ўжыв., -пее; зак.
Паспець, стаць спелым.
Садавіна выспела.
Выспеў план (перан.).
|| незак. выспява́ць, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)