Страказа́ ‘стрэлка, насякомае з празрыстымі крыламі’ (ТСБМ, Бяльк., Сцяшк., ЛА, 1), страказа́, стрыказа́, стрыкоза́ ‘тс’ (нясвіж., лід., докш., Сл. ПЗБ), ‘конік’ (Бяльк.; шчуч., лудз., Сл. ПЗБ), стрыказа́ ‘конік, які скача і стракоча крыламі’ (Скарбы), ‘шпілька’ (пін., Сл. ПЗБ). Параўн. укр. дыял. стреко́за, стрекоза́ ‘цыкада’, стри́коза ‘насякомае Libellula L.’, рус. стрекоза́ ‘тс’. Вытворнае ад стры́каць ‘рабіць хуткія рухі; пстрыкаць’ (гл.), параўн. Фасмер, 3, 774; словаўтварэнне, відаць, як у слімаза́ ‘плакса’ (ад слімаць, гл. Сцяцко, Афікс. наз., 41), канец слова, магчыма, збліжаны з каза́; значэнне ‘конік’ пад уплывам стракатаць. Агляд версій гл. ЕСУМ, 5, 443.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ты́цяты ‘рабіць што-небудзь, пераходзячы з месца на месца’ (кам., ЖНС); 3‑я ас. адз. л. ты́цяе ‘цягнецца, пляцецца, ціха ідзе’ (Бес.). Няясна; магчыма, роднаснае чэш. tejcet ‘бадзяцца, швэндацца, ацірацца, лазіць (з месца на месца)’ — старачэшскае ў адносінах да яго (у выніку падаўжэння ъ > y) было б ⁺tycěti (Махэк₂, 638). Да прасл. *tekti, адкуль цячы (гл.). Семантычна суадносіцца з ты́цаті ‘шукаць’ (Сл. Брэс.), якое, аднак, бліжэй да ўкр. ти́цяти, ти́цькати ‘біць заднімі нагамі’, серб. ти́цаты ‘датыкацца’, славац. tycať ‘торкаць’, што да прасл. *tycati, *tъknǫti (ЕСУМ, 5, 566, 577), гл. тыц.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
litość
litoś|ć
ж. літасцівасць, літасць, міласэрнасць;
robić co z ~ci — рабіць што з літасці (міласэрнасці, ласкі, шкадавання);
budzić ~ć — абуджаць міласэрнасць;
bez ~ci — без літасці; бязлітасна
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
brave1 [breɪv] adj. хра́бры, сме́лы, адва́жны;
brave people адва́жныя лю́дзі;
a brave decision сме́лае рашэ́нне;
be brave! смяле́й!
♦
put on a brave face рабі́ць вы́гляд, што вы ўпэ́ўненыя і шчаслі́выя/задаво́леныя;
none but the brave deserves the fairу ≅ у каго́ адва́га, у таго́ і перава́га
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
conclusion [kənˈklu:ʒn] n.
1. заключэ́нне, высно́ва, вы́вад; заклю́чная ча́стка;
draw some conclusions рабі́ць высно́вы/вы́вады/заключэ́нне;
arrive at/come to/jump to/leap to/reach the conclusion that… прыйсці́ да заключэ́ння, што…
2. завяршэ́нне, заканчэ́нне
3. вы́нік;
a foregone conclusion непазбе́жны вы́нік
♦
in conclusion у заключэ́нне, нарэ́шце
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
mould2 [məʊld] v. BrE
1. адліва́ць у фо́рму, фармава́ць
2. рабі́ць па шабло́не
3. (into) ствара́ць, фармірава́ць, ператвара́ць;
mould public opinion фармірава́ць грама́дскую ду́мку;
mould smb.’s character фармірава́ць хара́ктар каго́-н.
4. абляга́ць;
Her wet dress moulded her slender figure. Мокрая сукенка аблягала яе стройную фігуру.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
proposal [prəˈpəʊzl] n.
1. прапано́ва, план (рабіць што-н.);
Various proposals were examined and rejected. Былі разгледжаны і адхілены многія прапановы.
2. прапано́ва (пра шлюб);
She had received many proposals (of marriage), but preferred to remain single. Ёй зрабілі шмат прапаноў, але яна палічыла за лепшае застацца адной.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
statement [ˈsteɪtmənt] n.
1. зая́ва, сцвярджэ́нне, дэклара́цыя, канстата́цыя;
a formal statement афіцы́йная зая́ва;
an inaugural statement усту́пная дэклара́цыя;
make a statement рабі́ць зая́ву
2. вы́піска раху́нку (у банку)
3. fml выка́званне;
Clearness of statement is mo re important than beauty of language. Яснасць выказвання важнейшая за прыгожыя словы.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
stave2 [steɪv] v. (staved or stove) прабіва́ць, разбіва́ць;
stave to splinters разбі́ць ушчэ́нт
stave in [ˌsteɪvˈɪn] phr. v. рабі́ць прабо́іну (у лодцы)
stave off [ˌsteɪvˈɒf] phr. v. адклада́ць, адця́гваць, адво́дзіць (пагрозу, бяду і да т.п.);
sta ve off old age адцягну́ць наступле́нне ста́расці;
stave off starvation прадухілі́ць гало́дную смерць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ду́маць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1. аб кім-чым, над чым і без дап. Раздумваць, мысліць, разважаць.
Многа думаў аб жыцці.
Д. над задачай.
2. Меркаваць, прытрымлівацца якой-н. думкі.
Думаю, што справа гэта не заслугоўвае ўвагі.
3. з інф. Мець намер што-н. зрабіць.
Думаю застацца дома.
4. на каго (што). Падазраваць, лічыць вінаватым у чым-н.
Дарэмна на яго д.
5. аб кім-чым. Клапаціцца, турбавацца.
Трэба д. аб дзецях.
◊
І думаць няма чаго (разм.) — пра поўную немагчымасць зрабіць што-н.
І не думай (разм.) — пра катэгарычную забарону рабіць што-н.
Трэба думаць (разм.) — напэўна, мабыць, хутчэй за ўсё.
|| зак. паду́маць, -аю, -аеш, -ае (да 1, 3—5 знач.).
|| наз. ду́манне, -я, н. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)