Verbum

педагене́з

(ад гр. pais, -idos = дзіця + -генез)

спосаб размнажэння некаторых беспазваночных жывёл, пры якім у лічынак развіваюцца неаплодненыя яйцаклеткі, якія даюць пачатак новаму пакаленню (параўн. неатэнія).

планета́рый

(п.-лац. planetarium)

1) апарат для паказу на купалападобным экране зорнага неба і руху Сонца, Месяца і планет;

2) будынак, у якім дзейнічае такі апарат.

політані́чны

(ад полі- + танічны);

п. націск — націск, пры якім розніца ў вышыні асноўнага тону голасу або павышэнні і паніжэнні яго на працягу склада з’яўляецца фаналагічна значным.

сі́стала

(гр. systole = скарачэнне, сцісканне)

рытмічнае скарачэнне мышцы сэрца, пры якім кроў нагнятаецца ў артэрыяльную сістэму; разам з дыясталай (расслабленнем мышцы сэрца) складае цыкл сардэчнай дзейнасці.

тандэ́м

(англ. tandem)

1) двухмесны веласіпед, у якім сёдлы размешчаны адно за другім;

2) размяшчэнне аднародных машын або іх частак у агрэгаце на адной восі, лініі.

фа́рба

(польск. farba, ад ням. Farbe)

1) каляровае рэчыва, якім афарбоўваюць прадметы;

2) колер, барва (напр. фарбы восені);

3) перан. сродкі мастацкага апісання; згушчаць фарбы — перабольшваць.

антра́кт

(фр. entracte, ад entre = паміж + acte = дзеянне)

1) кароткі перапынак паміж актамі спектакля або аддзяленнямі канцэрта;

2) перан. перапынак у якім-н. дзеянні, працэсе.

парамне́зія

(ад гр. para = каля, пры + mnesis = успамін)

мед. парушэнне памяці, пры якім падзеі, што адбываюцца ў дадзены момант, здаюцца ўжо некалі перажытымі (параўн. амнезія).

шмуцты́тул

(ням. Schmutztitel, ад Schmutz = бруд + Titel = загаловак)

ліст паперы перад пачаткам кнігі або асобнай яе часткай, на якім змяшчаецца загаловак, прысвячэнне, ілюстрацыя і інш.