Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Ка́пачка ’кропелька’ (Бяльк.), капычку ’крышку’ (Яўс.), кипачкі сабраць ’быць вельмі падобным’ (Гарэц., Янк. БП). Укр.рус.кипочка ’капелька’. Усх.-слав. утварэнне, якое тэрытарыяльна проціпастаўляецца зах.- і паўд.-слав.карчма (Трубачоў, Эт. сл., 9, 150). Лднак параўн. κάηκα ’капля’ (Ян., Бяльк.), да капаць (гл.).
Капа́чка, кыпачка ’жанчына, якая працуе на ўборцы бульбы’ (Яўс., Сцяшк.); ’матыка’ (браг., Шатал.). Да капач (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ка́пці ’лапці з вяровак’ (Сцяшк.), ’тапачкі з нітак’ (слонім., Сл. паўн.-зах.). Ст.-бел.капти ’хатнія туфлі’ (XVI ст.) запазычана са ст.-польск.kapcie < славац.kapce ’буркі’ < венг.kapca ’ануча’, ’лямцаваты абутак’. Апошняе можа быць славізмам (< ст.-рус.копытьца) або запазычаннем з тур.qapsaq ’матэрыял для абкручвання ног’, kapsamak ’абхопліваць, абдымаць’ (Слаўскі, 2, 51–52; Булыка, Запаз., 139).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ву́рзґаць ’утвараць гук, падобны на гудзенне’ (в.-дзвін., Шатал.), ву́рзгаць ’сёрбаць’ (круп., Нар. сл.), вурзґо́ліць ’есці’ (міёр., Нар. лекс.). Відаць, звязана з ву́рзаць ’хлябтаць, сёрбаць’ гукапераймальнага паходжання, параўн. славац.vŕzgať ’скрыпець’, могуць быць збліжаны з літ.burzgė́ti, bùrzga ’гудзець, бурчаць’ (параўн. Махэк₂, 701); адносна дэтэрмінатыва ‑г‑ гл. шматлікія прыклады з славянскіх моў: Куркіна, Этимология, 1972, 64 і наст.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вы́клад ’выказванне, выкладанне’ (БРС); ’форма посуду’ (Вярэн.), выкла́ды ’закладная тэхніка ўзорнага ткання, у якой дадатковыя каляровыя ўткі ткуць толькі частку ўзору, але не ідуць ва ўсю шырыню палатна’ (Влад.). Рус.дыял.вы́клад ’вышыўка’, вы́кладь ’каляровае тканнё звычайна чырвонымі ніткамі па беламу полю’. Аддзеяслоўнае ўтварэнне ад выкладаць. У першым значэнні можа быць семантычным запазычаннем з польск.wykład ’тс’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вя́зень. Ст.-бел.вязень ’вязень, палонны’ (з XVI ст.; Булыка, Запазыч.). Рус. (старое) вя́зень, укр.вʼя́зень, польск.więzień, чэш.vězeň. Параўн. ст.-рус.вѧзити ’быць палонным, звязаным’, ст.-укр.вязити, рус.дыял.вязи́ть ’засадзіць каго-небудзь (у турму)’, польск.więzić, ст.-чэш.věziti. Але можна таксама меркаваць, што вя́зень запазычана з польск.więzień (так Булыка, Запазыч., 75).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вінава́ць ’абвінавачваць, лічыць кагосьці вінаватым’ (Нас., Юрч. Сін.), вінува́ць (Юрч. Фраз. 2). Укр.винува́ти ’абвінавачваць, вініць’, рус.амур.ви́новать ’тс’, ст.-рус.виновати ’быць прычынай чаго-небудзь’, польск.уст.winować ’вініць’, ст.-польск.winować ’абвінавачваць, прыпісваць віну’, в.-луж.winować ’абвінавачваць; лічыць даўжніком’, чэш.vinovať ’вініць’. Паўночнаслав. утварэнне ад віна́1 (гл.) < прасл.vina і суф. ‑ovati (> ‑ава́ць).