кры́тык зні́зу [зве́рху] Kritík von únten [von óben];
наво́дзіць кры́тыку Kritík üben (an D);
ніжэ́й за ўся́кую кры́тыкуúnter áller Kritík;
гэ́та не вытры́млівае кры́тыкі das ist únter áller Kritík; das hält kéiner Kritík stand
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Набольш ’найбольш, больш за ўсё’ (Нас., ТС), на́баля, набблі ’тс’ (Рам. 1, 4), ст.-бел.наболтай (XVI ст.). Паводле Карскага (1, 231), у апошнім слове можна бачыць пропуск и, але верагодней гэта форма з прэфіксам на-. Гл. наі.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Паце́пліць ’вытапіць (грубку)’ (Нас.; мядз., паст., Сл. ПЗБ). Рус.потеплить (свечку перад іконай) ’запаліць, каб свечка пагарэла, а потым пагасіць яе’. Да цяпло, цёплы (гл.). Магчыма, гэта калька-балтызм, параўн. літ.šildyti, apšildyti ’апальваць, тапіць’ — šiltis, šiluma ’цяпло’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вэтава́ць ’помсціць’ (Нас.), павэтава́ць, адвэтава́ць. Запазычанне з польск.odwetować, powetować ’кампенсаваць’ (а гэта з ням. крыніцы; гл. Брукнер, 607). Іншага Паходжання ст.-бел.ветовати ’заяўляць вета, пратэставаць’ (Булыка, Запазыч., 61): < польск.wetować < лац.vetō, ‑are (Брукнер, 607–608).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Вімба ’рыба cyprinus’ (Герд, Дыял. Прыб. канф.), рус.вимба, вымба ’тс’. Запазычана з балтыйскіх моў; параўн. лат.vimba < літ.vim̃ba, у якія гэта лексема прыйшла з ліўск.vīmpa < эст.vimb, фін.vimpa (Фасмер, 1, 368; Лаўманэ, Zivju, 248).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гаптава́ць ’вышываць’ (Шат.), гафтаваць. Ст.-бел.гафтовати (гл. Булыка, Запазыч., 80: пад гафтъ). Укр.гафтува́ти, гаптува́ти (з XVI ст.). Запазычанне з польск.haftować ’тс’, а гэта з с.-в.-ням.heften, ням.heften. Гл. Слаўскі, 1, 390–391.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Гарэ́лкі ’назва гульні’ (БРС, Бяльк.). Рус.горе́лки ’тс’. Да гарэць ’гарэць’ (гэта слова паўтараецца ў гульні). Гл. Фасмер, 1, 440 (там і апісанне гульні); Шанскі, 1, Г, 132 (некалькі іншае тлумачэнне). Параўн. іншую назву гэтай гульні — гары́пні (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Духо́ўны ’духоўны’ (БРС). Рус.духо́вный, укр.духо́вний. Непасрэднай крыніцай запазычання з’яўляецца, як здаецца, рус.духо́вный ’тс’, якое ўзята са ст.-слав.доуховьныи (у ст.-слав. мове гэта калька грэч.πνευματικός ’тс’). Параўн. Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 217.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Кля́кнуць ’згінуць, страціцца’ (Сл. паўн.-зах.). Укр.клякнути ’замерзнуць, задубець, засохнуць’, рус.клякнуть ’тс’, клёкнуть ’змарнець’. Параўн. літ.klękli ’гусцець, замярзаць’. Фрэнкель (268) параўноўвае гэта літоўскае слова з рус.клёк (гл. клёкъ). Суадносіны ўсходнеславянскіх і літоўскіх форм няясныя.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Балберка ’паплавок’ (З жыцця). Рус.балбе́ра, балбе́рка, балби́рка, укр.балбе́ра, балби́ра, балбе́рка, барбе́ра ’тс’. Слова цёмнага паходжання. Кузеля–Чайкоўскі (Словар, 34) лічыць, што гэта запазычанне з усх. моў. Вельмі няпэўна. Хутчэй да асновы *балаб‑, *балб‑ ’штосьці круглае, круглячок’.