Запал, гарачнасць, бадзёрасць. Перамог малады задор, палкі энтузіязм, усеагульны ўздым.«Маладосць».Мая, нібы знарок, была вясёлай, і ў хоры яе голас вызначаўся сілай і маладым задорам.Дуброўскі.// Задзірысты тон, задзірыстыя паводзіны. Дзядзька пайшоў на задор — выбраўся.. употай ад жонкі і суседзяў.Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лака́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Уласцівы толькі пэўнаму месцу; абмежаваны, мясцовы. Лакальныя асаблівасці быту. Лакальныя войны. □ Рэвалюцыйная сітуацыя мела лакальныя тэндэнцыі і не магла вывесці паўстання за межы рыбацкіх раёнаў.У. Калеснік.
2. У жывапісе — асноўны, характэрны для данага прадмета (пра колер, тон). Лакальны колер.
[Лац. localis.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ручы́ць, ручыць; незак., звыч.безас.
Разм. Удавацца, выпадаць, шчасціць. — Можна часцей у такія госці ездзіць, — пажартавала Галя. — Каб жа так кожны раз ручыла, — у тон ёй дадаў Адам.Дубоўка.— Ручыць жа катораму шчасліваму...Шынклер.Уся гаспадарка была на маіх руках і добра ручыла.Ядвігін Ш.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ІНДУКЦЫ́ЙНАЯ ПЕЧ,
электратэрмічная ўстаноўка для плаўкі металаў і сплаваў індукцыйным нагрэвам. У прам-сці выкарыстоўваюцца пераважна тыгельныя і канальныя печы.
Тыгельная І. п. складаецца з індуктара (саленоіда) і плавільнага тыгля. Сілкуецца эл. токам прамысл. (50 Гц), сярэдняй (да 10 кГц) і высокай (больш як 10 кГц) частаты (гл.Высокачастотная печ). Выкарыстоўваюцца звычайна для плаўкі сталі і чыгуну. Канальныя І. п. маюць стальны асяродак, які праходзіць праз унутр. поласць індуктара. Сілкуюцца токам прамысл. частаты. Прызначаны пераважна для выплаўкі каляровых металаў і сплаваў. Ёмістасць І.п. да некалькіх соцень тон. Вызначаюцца высокай скорасцю нагрэву, чысцінёй атрыманага прадукту, лёгкасцю рэгулявання т-ры, малым угарам металу, магчымасцю вядзення плаўкі ў ахоўным газавым асяроддзі або вакууме (гл.Вакуумная печ).
Індукцыйныя печы: а — канальная са стрыжнем (1 — кальцавы жолаб з расплаўленым металам, 2 — стрыжань-магнітаправод, 3 — абмотка індуктара); б — вакуумная з нахільным тыглем (1 — тыгель, 2 — абмотка, 3 — расплаўлены метал, 4 — уліўніца).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
міно́рны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да мінору (у 1 знач.). Мінорны акорд. Мінорная гама. □ Наша тройка ціха павяла мінорны напеў папулярнай .. [у вайну] партызанскай песні.Пянкрат.І ў шчодрым музычным россыпу .. [Малышаў] улоўліваў толькі мінорныя адценні.Хадановіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
note1[nəʊt]n.
1. за́піс, ната́тка;
make a note of smth. запі́сваць/занато́ўваць што-н.;
make/take notes (of a lecture) рабі́ць ната́ткі, канспектава́ць (ле́кцыю)
2. каро́ткае пісьмо́, запі́ска;
a note of thanks пісьмо́ з падзя́кай;
a suicide note перадсмяро́тная запі́ска (самагубцы);
an exchange of notes абме́н (дыпламаты́чнымі) но́тамі
3. заўва́га, камента́рый (да слова, абзаца і да т.п.);
See note 5, page 138. Глядзі заўвагу 5, старонка 138.
4. банкно́та;
a ₤5 note банкно́та ў 5 фу́нтаў
5.mus. но́та, тон
6. ува́га;
worthy of note ва́рты ўва́гі
♦
hit/strike the right note узя́ць пра́вільны тон; тра́піць/патра́піць у тон; крану́ць адпаве́дную струну́;
take note of smth. звярну́ць ува́гу на што-н.; прыня́ць што-н. да ве́дама
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
rozkazujący
1. уладарны; уладны; загадны;
ton rozkazujący — уладны (загадны) тон;
2.грам. загадны;
tryb rozkazujący — загадны лад
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
задо́рм.
1.(пыл) запа́л, -лу м., заўзя́тасць, -ці ж.;
рабо́тает с задо́ром працу́е з запа́лам;
2.(вызывающий тон, запальчивость) задзі́рлівасць, -ці ж., задзёр, -ру м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нава́жыцьIсов. (на весах) наве́шать;
н. дзе́сяць тон бу́льбы — наве́шать де́сять тонн карто́феля
нава́жыцьIIсов. заду́мать, вознаме́риться;
ён ~жыў заня́цца самаадука́цыяй — он заду́мал (вознаме́рился) заня́ться самообразова́нием
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кантрастава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; незак.
Быць кантрастным, процілеглым каму‑, чаму‑н.; складаць кантраст з кім‑, чым‑н. Спакойна-разважлівы тон апавядання як бы кантрастуе са смешнай па прыродзе сваёй падзеяй, якая апісваецца.Навуменка.Асаднік кантрастуе па розных лініях то з Васілём, то з Баўтруком, то з Раінай.У. Калеснік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
