Які парадзеў, стаў радзейшым. Дарога знікала з вачэй, не дайшоўшы да гасцінца, абапал якога стаялі, як старэнькія бабулькі, парадзелыя бярозы.Колас.Часта налятаў халодны, пранізлівы вецер, тады парадзелы лес шастаў шэрым голлем.Асіпенка.[Шыковіч] глянуў на рэдактара, які слухаў з сумным і збянтэжаным выразам на змораным твары, убачыў яго парадзелыя светлыя валасы, вялікія залысіны.Шамякін.// Які паменшаў па колькасці. Свідраль устаў, апрануў паліто і праціснуўся праз парадзелы натоўп да дзвярэй.Дуброўскі.// Які стаў менш густым, больш празрыстым. Парадзелы змрок.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
За́ступ ’рыдлёўка, жалязняк’. Рус., укр.за́ступ ’тс’. Польск.zastup ’тс’ (з рус.; Дарашэўскі, 10, 795), zastęp ’група людзей’, ’ахоўны вал’, серб.-луж.zastup ’уваход’, чэш., славац.zástup ’мноства, група людзей, наогул нейкіх элементаў’, славен.zastòp ’уваход’, ’прадстаўніцтва’, ’розум, сэнс’. Ст.-слав.застѫпъ ’дапамога, абарона; натоўп’. Ст.-рус.заступъ ’абарона’ (XII ст.), ’рыдлёўка’ (XVI ст.). Верагодна, што бел. і ўкр.заступ ’рыдлёўка’ з рус., дзе значэнне тлумачыцца тым, што пры працы з гэтым відам лапаты на яе наступаюць нагой. Таму бязафіксны наз. ад заступати (гл. ступаць). Шанскі, 2, З, 66–67; Праабражэнскі, 2, 408.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
herd
[hɜ:rd]1.
n.
1) ста́так -ку m., гурт -у m.; чарада́f. (каро́ваў), табу́н -а́m. (ко́ней)
2) гурт, нато́ўп -у m. (людзе́й)
2.
v.i.
трыма́цца ра́зам, ве́сьці сябро́ўства
3.
v.t.
па́сьвіць (каро́ваў, аве́чак)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
scatter
[ˈskætər]1.
v.t.
1) раскіда́ць
2) разганя́ць
The police scattered the mob — Палі́цыя разагна́ла нато́ўп
3) Phys. расьсе́йваць (про́мні сьвятла́)
2.
v.i.
разыхо́дзіцца ў ро́зныя бакі́, разьбяга́цца, рассы́пацца
3.
n.
раскіда́ньне, разганя́ньне, расьсе́йваньне n.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
2.перен. (прийти в состояние смущения, в замешательство) смути́ться;
хло́пчык ~ва́ўся — ма́льчик смути́лся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шы́ццаIнесов., разг. лезть (в узкое место);
ш. ў нато́ўп — лезть в толпу́
шы́ццаIIнесов.
1.безл. ши́ться;
мне сяго́ння не шы́ецца — мне сего́дня не шьётся;
2.страд. ши́ться; мета́ться; стега́ться; тача́ться; вышива́ться; см. шыць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
roar
[rɔr]1.
v.i.
раўсьці́, раўці́, ры́каць
The lion roared — Леў заро́ў
The crowd roared itself hoarse — Нато́ўп наро́ўся да хрыпаты́
2.
n.
1) роў ро́ву m.
2) гул -у m.
roar of laughter — гул сьме́ху
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
раць, ‑і, ж.
Уст., паэт.
1. Войска, ваенны атрад. За справу святую свабоды і чэсці Ідзе незлічоная, дужая раць.Броўка.Імкнуць палкі, ідуць байцы Чырвонай слаўнай раці, Свабоду, мір, як іх ганцы, Прыносяць кожнай хаце.Колас.//перан.; каго-чаго ці якая. Разм. Пра вялікі натоўп, пра вялікую колькасць каго‑, чаго‑н. Пра што .. [Кастусь] напісаў бы? Ну, вядома, пра лясных жаваранкаў.. Пра Нёман і квяцістыя лугі, калі на іх выходзіць раць дужых касцоў.С. Александровіч.Жанчыны пятай брыгады, убачыўшы гэтую раць [калгасніц], ад здзіўлення анямелі.Дуброўскі.
2. Бітва, вайна.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)