тэмперату́ра, -ы, ж.

1. Ступень нагрэтасці якога-н. цела, рэчыва; цеплавая характарыстыка.

Т. вады.

Т. паветра.

2. Ступень цеплыні чалавечага цела як паказчык стану здароўя.

Памераць тэмпературу ў дзіцяці.

3. Павышаная цеплыня цела; гарачка (разм.).

У хворага т.

|| прым. тэмперату́рны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ЦЭЦ (цеплавая электрацэнтраль) Wärmekraftwerk n, Kraftzentrale f

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ПАРАГА́ЗАВАЯ ЭЛЕКТРАСТА́НЦЫЯ,

цеплавая электрастанцыя, у якой электрагенератары прыводзяцца ў рух парагазатурбіннымі ўстаноўкамі. Можа забяспечваць цеплавой энергіяй знешніх спажыўцоў, г.зн. працаваць як цеплаэлектрацэнтраль.

т. 12, с. 78

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АЭРАЗДЫ́МКА,

здымка зямной паверхні з лятальных апаратаў. Робіцца ў шырокім дыяпазоне спектра эл.-магн. хваляў з дапамогай розных здымачных сістэм. Бывае фатаграфічная, тэлевізійная, цеплавая, радыёлакацыйная і інш.

т. 2, с. 173

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

cieplny

ciepln|y

цеплавы;

energia ~a — цеплавая энергія

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

вільго́тна-цеплавы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. вільго́тна-цеплавы́ вільго́тна-цеплава́я вільго́тна-цеплаво́е вільго́тна-цеплавы́я
Р. вільго́тна-цеплаво́га вільго́тна-цеплаво́й
вільго́тна-цеплаво́е
вільго́тна-цеплаво́га вільго́тна-цеплавы́х
Д. вільго́тна-цеплаво́му вільго́тна-цеплаво́й вільго́тна-цеплаво́му вільго́тна-цеплавы́м
В. вільго́тна-цеплавы́ (неадуш.)
вільго́тна-цеплаво́га (адуш.)
вільго́тна-цеплаву́ю вільго́тна-цеплаво́е вільго́тна-цеплавы́я (неадуш.)
вільго́тна-цеплавы́х (адуш.)
Т. вільго́тна-цеплавы́м вільго́тна-цеплаво́й
вільго́тна-цеплаво́ю
вільго́тна-цеплавы́м вільго́тна-цеплавы́мі
М. вільго́тна-цеплавы́м вільго́тна-цеплаво́й вільго́тна-цеплавы́м вільго́тна-цеплавы́х

Крыніцы: piskunou2012, prym2009, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

во́дна-цеплавы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. во́дна-цеплавы́ во́дна-цеплава́я во́дна-цеплаво́е во́дна-цеплавы́я
Р. во́дна-цеплаво́га во́дна-цеплаво́й
во́дна-цеплаво́е
во́дна-цеплаво́га во́дна-цеплавы́х
Д. во́дна-цеплаво́му во́дна-цеплаво́й во́дна-цеплаво́му во́дна-цеплавы́м
В. во́дна-цеплавы́ (неадуш.)
во́дна-цеплаво́га (адуш.)
во́дна-цеплаву́ю во́дна-цеплаво́е во́дна-цеплавы́я (неадуш.)
во́дна-цеплавы́х (адуш.)
Т. во́дна-цеплавы́м во́дна-цеплаво́й
во́дна-цеплаво́ю
во́дна-цеплавы́м во́дна-цеплавы́мі
М. во́дна-цеплавы́м во́дна-цеплаво́й во́дна-цеплавы́м во́дна-цеплавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

малекуля́рна-цеплавы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. малекуля́рна-цеплавы́ малекуля́рна-цеплава́я малекуля́рна-цеплаво́е малекуля́рна-цеплавы́я
Р. малекуля́рна-цеплаво́га малекуля́рна-цеплаво́й
малекуля́рна-цеплаво́е
малекуля́рна-цеплаво́га малекуля́рна-цеплавы́х
Д. малекуля́рна-цеплаво́му малекуля́рна-цеплаво́й малекуля́рна-цеплаво́му малекуля́рна-цеплавы́м
В. малекуля́рна-цеплавы́ (неадуш.)
малекуля́рна-цеплаво́га (адуш.)
малекуля́рна-цеплаву́ю малекуля́рна-цеплаво́е малекуля́рна-цеплавы́я (неадуш.)
малекуля́рна-цеплавы́х (адуш.)
Т. малекуля́рна-цеплавы́м малекуля́рна-цеплаво́й
малекуля́рна-цеплаво́ю
малекуля́рна-цеплавы́м малекуля́рна-цеплавы́мі
М. малекуля́рна-цеплавы́м малекуля́рна-цеплаво́й малекуля́рна-цеплавы́м малекуля́рна-цеплавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

паве́трана-цеплавы́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. паве́трана-цеплавы́ паве́трана-цеплава́я паве́трана-цеплаво́е паве́трана-цеплавы́я
Р. паве́трана-цеплаво́га паве́трана-цеплаво́й
паве́трана-цеплаво́е
паве́трана-цеплаво́га паве́трана-цеплавы́х
Д. паве́трана-цеплаво́му паве́трана-цеплаво́й паве́трана-цеплаво́му паве́трана-цеплавы́м
В. паве́трана-цеплавы́ (неадуш.)
паве́трана-цеплаво́га (адуш.)
паве́трана-цеплаву́ю паве́трана-цеплаво́е паве́трана-цеплавы́я (неадуш.)
паве́трана-цеплавы́х (адуш.)
Т. паве́трана-цеплавы́м паве́трана-цеплаво́й
паве́трана-цеплаво́ю
паве́трана-цеплавы́м паве́трана-цеплавы́мі
М. паве́трана-цеплавы́м паве́трана-цеплаво́й паве́трана-цеплавы́м паве́трана-цеплавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Тэмперату́рацеплавая характарыстыка’ (ТСБМ), ‘гарачка, павышаная тэмпература’ (смарг., Сл. ПЗБ), тэмпэрату́ра ‘тс’ (Некр. і Байк., Ласт.). З рус. температу́ра ‘тс’ ці польск. temperatura ‘тс’, што, у сваю чаргу, з лац. temperatura ‘стан’. Сюды ж тэмперату́рыць ‘мець павышаную тэмпературу’ (віл., Сл. ПЗБ).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)