Арты́кул ’невялікае сачыненне, частка дакумента; тып вырабу’ (БРС, КТС, Касп., Нас.). У старабеларускай пісьменнасці ўжо з 1388 г. у форме артыкулъ ’частка дакумента’ з лац.articulus (Гіст. мовы, 1, 53; Гіст. лекс., 110; Вясноў, Бел. лекс., 35), магчыма, праз польскую (Крапівін, Бел. лекс., 88; Гіст. лекс., 90), супраць чаго фіксацыя слова ў польскай мове з XVI ст. У «Нашай ніве» пачынаецца паслядоўнае ўжыванне слова ў значэнні ’невялікае сачыненне’ (Шакун, Гісторыя, 300), магчыма, пад польскім уплывам. Першаснае лацінскае значэнне articulus ’частка’ (ад artus член’) дало магчымасць развіць значэнне тавар’ (ням.Artikel, польск.artykuł), адкуль, напэўна, і рускае, беларускае ’тып тавару’ (Шанскі тлумачыць рус.артикул ’тып тавару’ як семантычнае ўтварэнне на базе значэння ’параграф’ у XX ст. — 1, А, 148, аднак гэта не вельмі пераканаўча, таму што ў рускай значэнне ’параграф’ у той час не было пашырана: ужо Даль адзначаў яго як архаічнае).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
арты́кул
(лац. articulus)
1) навуковы або публіцыстычны твор невялікага памеру ў часопісе, зборніку, газеце;
2) раздзел, параграф у афіцыйным дакуменце;
3) тып вырабу, тавару (напр. а. тканіны).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
the definite/indefinite article азнача́льны/неазнача́льны арты́кль
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Art. =
1. Artikel – пункт, параграф, артыкул (газеты, дагавора і г.д.)
2. Artillerie – артылерыя
3. Erzeugnis – рэч, выраб
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
арты́кул, ‑а, м.
1. Навуковы або публіцыстычны твор невялікага памеру ў зборніку, часопісе або газеце. Газетны, публіцыстычны артыкул.
2. Асобны раздзел, параграф у розных юрыдычных дакументах. Артыкул крымінальнага кодэкса. Артыкулы дысцыплінарнага статута.
3. Раздзел фінансавага плана, каштарыс, які вызначае крыніцу даходаў або мэту расходаў. Расходны артыкул.
4. Разрад, від чаго‑н. Важны артыкул экспарту.
5. Тып вырабу, умоўнае абазначэнне тавараў. Артыкул тканіны.
[Ад лац. articulus — частка, раздзел.]
•••
Перадавы артыкул — рэдакцыйны артыкул, змешчаны на першым месцы ў газеце, часопісе, у якім асвятляюцца найважнейшыя надзённыя пытанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
paragraph[ˈpærəgrɑ:f]n.
1. абза́ц;
begin a new paragraph пача́ць но́вы абза́ц, радо́к
2. газе́тная заме́тка, ната́тка;
There’s a paragraph on the accident in the local paper. У мясцовай газеце ёсць заметка пра гэты няшчасны выпадак.
3.пара́граф, пу́нкт
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
item[ˈaɪtəm]n.
1. прадме́т;
an item of furniture прадме́т мэ́блі
2. пункт; пара́граф; ну́мар (у спісе, праграме і да т.п.) the items on the agenda пу́нкты пара́дку дня
3. паведамле́нне;
a news item навіна́ (у газеце, на тэлебачанні і да т.п.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
арты́кул
(лац. articulus)
1) навуковы або публіцыстычны твор невялікага памеру ў часопісе, зборніку, газеце;
2) раздзел, параграф у афіцыйным дакуменце (напр. а. канстытуцыі);
3) тып вырабу, тавару (напр. а. тканіны).
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
рагавы́1, ‑ая, ‑ое.
Які мае адносіны да рога 1 (у 1 знач.). Рагавыя адросткі. Рагавое рэчыва.// Зроблены з рога 1 (у 1 знач.). Рагавыя акуляры. □ Асобны параграф.. [Шчакаціхін] прысвячае арнаментыцы неалітычнай эпохі, якая знайшла выяўленне на рагавых і каменных сякерах.Ліс.// Які складаецца з таго самага рэчыва, што і рог 1 (у 1 знач.). Рагавы кіпцюр. Рагавое покрыва.
•••
Рагавая абалонка — тое, што і рагавіца.
рагавы́2, ‑ая, ‑ое.
Які знаходзіцца на рагу, вуглавы. Турэмная стража пад моцным канвоем павяла.. [Нявіднага] ў адзіночную камеру, што змяшчалася ў ніжнім этажы рагавой турэмнай вежы.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
section[ˈsekʃn]n.
1. ча́стка, адрэ́зак, до́лька;
cut into sections разраза́ць на ча́сткі
2. се́кцыя (у розн. значэннях); дэта́ль
3. раздзе́л (газеты, часопіса і да т.п.);
a sports section раздзе́л спо́рту (у газеце)
4.AmE раён, кварта́л (у горадзе)
5.пара́граф (у тэксце)
6. сячэ́нне, разрэ́з, про́філь
7.mil. аддзяле́нне
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)