Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
КА́ЛЬВІС, Калейс,
у латышскай міфалогіі нябесны каваль, памочнік грамавержца Пяркунаса (Перуна). Выкоўваў Пяркунасу зброю, нябёсы і сонца, а для дачкі сонца — спражку-сакву. К. удзельнічаў у паядынку з праціўнікам грамавержца — чортам. У літоўскай міфалогіі К. адпавядае Целявель, у фінскай — Ільмарынен, у беларускай асобнымі рысамі яго нагадвае Жыжаль.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
hímmlischaрэл., паэт.
1) нябе́сны; ра́йскі
2) цудо́ўны, чаро́ўны
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
nieziemski
1. незямны;
2.перан. незямны; нябесны; боскі
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
niebiański
1.нябесны; незямны;
2. незямны; боскі; дзівосны
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
незямны́
1.áußerhalb des Érdballs; kósmisch;
2. (нябесны) hímmlisch; überirdisch;
3.перан. (узвышаны) ideál
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
АМО́Н,
у старажытнаегіпецкай міфалогіі бог сонца. Лічыўся апекуном г. Фівы. Амон разам з жонкай, багіняй неба Мут, і сынам, богам месяца Хансу, складалі т.зв. фіванскую трыяду. Амон уяўляўся ў выглядзе чалавека (часам з галавой барана) у кароне з двума высокімі пёрамі і сонечным дыскам; шанаваўся як мудры бог, нябесны заступнік, абаронца прыгнечаных.
Амон у вобразе барана, які ахоўвае фараона Тахарку. На пач. 8 ст. да н.э.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ethereal
[ɪˈӨɪriəl]
adj.
1) лёгкі; паве́траны; даліка́тны
2) незямны́; нябе́сны
3) Chem. этэ́рны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
КУЛЬМІНА́ЦЫЯ ў астраноміі, праходжанне свяціла праз нябесны мерыдыян пры бачным сутачным вярчэнні нябеснай сферы.
Адрозніваюць верхнюю К. (вышыня свяціла найбольшая) і ніжнюю (вышыня найменшая). У Паўн. паўшар’і Зямлі пры верхняй К. свяціла праходзіць паміж Паўн.полюсам свету і пунктам Поўдня; пры ніжняй — паміж Паўн. полюсам свету і пунктам Поўначы. Калі абедзве К. назіраюцца над гарызонтам, свяціла наз. незаходным (напр., сузор’е Вялікай Мядзведзіцы ў сярэдніх шыротах Паўн. паўшар’я Зямлі). На полюсах свяцілы рухаюцца паралельна гарызонту і іх вышыня застаецца аднолькавай.
