áufwinden*

1. vt

1) намо́тваць, накру́чваць

2) падыма́ць (лябёдкай)

2. ~, sich раскру́чвацца; абвіва́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

навива́ть несов.

1. навіва́ць; (накручивать) накру́чваць; (наматывать) намо́тваць;

2. (завивать волосы) прост. завіва́ць;

3. обл. (укладывать на воз) наклада́ць, накла́дваць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

накру́чванне ср.

1. накру́чивание, навёртывание, навёртка ж.; нама́тывание, намо́тка ж.;

2. накру́чивание;

3. насве́рливание;

4. нави́нчивание;

5. перен., разг. накру́чивание;

1-5 см. накру́чваць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

накру́чвацца несов.

1. прям., перен. накру́чиваться, нама́тываться;

2. навёртываться, нави́нчиваться;

1, 2 см. накруці́цца 1, 2;

3. страд. накру́чиваться, навёртываться; нама́тываться; насве́рливаться; нави́нчиваться; см. накру́чваць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

bäumen

1. vt

1) замацо́ўваць (жэ́рдкаю)

2) накру́чваць

2. ~, sich

1) падыма́цца на дыбкі́

2) заўпа́рціцца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

мата́ць ​1, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

1. што. Віць, навіваць, накручваць. Матаць ніткі. Матаць шоўк.

2. чым. Рухаць з боку ў бок, махаць чым‑н. Матаць нагамі. □ Жарабок матаў галавой то ўніз, то ўгору, вадзіў ноздрамі ад свежага паху сасонніку. Ермаловіч.

3. Разм. груб. Хутка ісці, бегчы куды‑н.; уцякаць, паспешна выбірацца адкуль‑н. — Хведар, — крычыць Цопа, — матай у цэнтр, няхай мяхі даюць. Скажы, што малацьбу пачалі. Асіпенка.

•••

Матаць (сабе) на вус — запамінаць што‑н. з якой‑н. мэтай.

мата́ць ​2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., што і без дап.

Разм. Неэканомна, неразумна траціць грошы, маёмасць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

цэ́ны мн. камерц. (адз. цана́) Préise pl;

накру́чваць цэ́ны Préise in die Höhe tréiben*;

падтры́мліваць цэ́ны Préise (unter)stützen;

падвышэ́нне цэн Préissteigerung f;

рост цэн Préiserhöhung f;

падзе́нне цэн das Fállen [Sínken] der Préise;

паніжэ́нне цэн Préissenkung f;

замаро́жванне цэн Préisstopp m -s, -s;

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

нака́тывать​I несов. (к наката́ть)

1. нако́чваць;

нака́тывать брёвна нако́чваць бярве́нне;

2. (наготавливать, катая) нака́чваць;

3. (дорогу) нае́зджваць; аб’язджа́ць; (утрамбовывать) утрамбо́ўваць;

4. типогр. нака́тваць;

нака́тывать набо́р нака́тваць набо́р;

5. (навёртывать, наматывать, катаясь) разг. накру́чваць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

film

[fɪlm]

1.

n.

1) абало́нка f., то́ненькае по́крыва, пласт -у m.; эму́льсія f.

2) сту́жка f.; фатаграфі́чная сту́жка

3) кінасту́жка f.; фільм -у m.

4) перапо́нка f.

5) даліка́тная ткані́на

6) цьмя́насьць уваччу́ (ад сьлёзаў)

2.

v.

1) пакрыва́ць (-ца), зацьмява́ць (-ца) (пра во́чы ад сьлёзаў)

2) фільмава́ць, здыма́ць на сту́жку, накру́чваць на сту́жку

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Мата́ць, мота́ць, мыта́ць, мота́тэ ’віць, накручваць’, ’махаць’, ’плесці (аб павуку)’, ’хутка ісці, бегчы, уцякаць, неразумна траціць грошы’ (ТСБМ, Бяльк., Яруш., ТС, Сл. ПЗБ), матану́ць ’кінуцца, прамільгнуць’, ’махнуць’ (ТСБМ, Нас., Юрч.), мата́цца ’перашкаджаць, церціся’, ’матляцца’, ’сноўдацца’, ’калыхацца’, ’добра старацца’ (Нас., Бяльк., Растарг., ТС), мотну́цца, мотну́ць ’кінуцца’ (ТС). Укр. мота́ти, мота́тися, рус. мота́ть(ся), ст.-рус. мотатися ’бязладна рухацца’, ’жыць абы-як’, польск. motać (się), н.-луж. motas (se), в.-луж. motać (so), чэш. motati (se), славац. motať (sa), славен. motáti (se), серб.-харв. мо̀тати (ce), макед. мота (се), балг. мотая (се), ц.-слав. мотати сѧ. Прасл. motati (sę), аснова якога mot‑ чаргуецца з met‑, параўн. ст.-слав. мести ’кінуць’, літ. mèsti ’тс’. Прасл. motati ўтворана так, як літ. matúoti ’тс’, ’мераць’, роднасным да якога з’яўляецца matarúoti ’махаць’, ’матаць’, ст.-грэч. μόθος ’гарачы бой’, μόθουρα ’ручка вясла’ (Бернекер, 2, 40; Фасмер, 2, 665–666; Скок, 2, 413; Покарны, 732). Махэк₂, 375 разумее форму motati як інтэнсіў на ‑t‑ ад асновы mov‑ (параўн. лац. movēre ’рухацца’) і выводзіць прасл. праформу mov‑ta‑ti, у якой пасля ‑v‑ перад ‑t‑ выпала, а дзеяслоў стаў экспрэсіўным. Бязлай (2, 197) неапраўдана выводзіць і.-е. рэканструкцыю кораня ў выглядзе *menth‑ (Куркіна, Этимология–83, 191).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)