балаба́ніць

‘балбатаць, малоць языком (балабаніць нешта і без прамога дапаўнення)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. балаба́ню балаба́нім
2-я ас. балаба́ніш балаба́ніце
3-я ас. балаба́ніць балаба́няць
Прошлы час
м. балаба́ніў балаба́нілі
ж. балаба́ніла
н. балаба́ніла
Загадны лад
2-я ас. балаба́нь балаба́ньце
Дзеепрыслоўе
цяп. час балаба́нячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

балабо́ліць

‘балбатаць, малоць языком (балаболіць нешта і без прамога дапаўнення)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. балабо́лю балабо́лім
2-я ас. балабо́ліш балабо́ліце
3-я ас. балабо́ліць балабо́ляць
Прошлы час
м. балабо́ліў балабо́лілі
ж. балабо́ліла
н. балабо́ліла
Загадны лад
2-я ас. балабо́ль балабо́льце
Дзеепрыслоўе
цяп. час балабо́лячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

КАТАХРЭ́ЗА (ад грэч. katachrēsis злоўжыванне),

спалучэнне несумяшчальных у сваім асн. значэнні слоў, паняццяў, выразаў, якое стварае своеасаблівае сэнсавае адзінства. Пашырана ў гутарковай мове, найб. у фразеалагізмах: «языком малоць», «зубы на сонцы грэць», «ветрам падшыты» і інш. Вядома ў бел. вусна-паэт. творчасці. У л-ры ўзбагачае маст. выразнасць тропаў, надае ім эфект эмацыянальнай нечаканасці і навізны. Гл. таксама Аксімаран.

т. 8, с. 174

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

blab [blæb] v. infml (to, about) балбата́ць; мало́ць языко́м; выдава́ць сакрэ́ты

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

cackle​2 [ˈkækl] v.

1. квахта́ць, куда́хтаць

2. балбата́ць, мало́ць (языком)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

waffle​3 [ˈwɒfl] v. infml балбата́ць, мало́ць языко́м, лапата́ць, не́сці лухту́

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

МЕ́НЕСК,

у старажытнабеларускай міфалогіі злы волат-чараўнік. Паводле падання, ён выйшаў з лесу да безыменнай ракі і застаўся тут жыць. М. запрудзіў раку вялізнымі валунамі, пабудаваў з іх вадзяны млын і прымусіў навакольных жыхароў малоць збожжа толькі на гэтым млыне. Тых, хто адмовіўся, М. забіў, а ўсім астатнім пачаў малоць збожжа разам з камянямі і людскімі душамі. Тых, хто не мог заплаціць грошы за памол, ён пакідаў у сябе работнікамі. Калі работнікі гублялі сілы ад цяжкай працы, М. позіркам ператвараў іх у камяні. Разам з сябрамі і дружынай М. бязлітасна рабаваў наваколле. Людзі паклікалі на дапамогу добрага чараўніка. Той позіркам ператварыў М. ў малога хлопчыка, які знік назаўсёды, разбурыў млын і запруду. На месцы, дзе жыў М., узнікла паселішча (пазней горад) і ад імя гэтага волата атрымала назву Менеск, якая ў далейшым трансфармавалася ў Менск (сучасны Мінск).

Літ.:

Міншчына: Назвы насел. пунктаў паводле легендаў і паданняў. Мн., 1998.

А.​М.​Ненадавец.

т. 10, с. 286

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

проба́лтывать​II несов. (некоторое время), разг. балбата́ць, мало́ць, лапата́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

mielić

незак. разм. малоць;

mielić kawę — малоць каву

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

мо́латы, ‑ая, ‑ае.

1. Дзеепрым. зал. пр. ад малоць.

2. у знач. прым. Размолаты, змолаты. Молатыя сухары.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)