ІО́ФЕ (Эмануіл Рыгоравіч) (н. 20.3.1939, г. Беразіно Мінскай вобл.),

бел. гісторык. Д-р гіст. н. (1993), праф. (1995). Скончыў БДУ (1961). З 1978 у Бел. пед. ун-це. Даследуе бел. гістарыяграфію, гісторыю навукі і культуры, грамадз. і Вял. Айч. войнаў, гісторыю бел. яўрэяў. Адзін з аўтараў кн. «Акадэмік У.​І.​Пічэта» (1981), «Асновы паліталогіі» (1991), «Канцэпцыя нацыянальна-культурнага развіцця нацыянальных меншасцей Беларусі» (1996).

Тв.:

Выхоўваць павагу да закона. Мн., 1978;

Березино: Ист.-экон. очерк. Мн., 1986;

Советские военачальники на белорусской земле. Мн., 1988;

Из истории белорусской деревни: (Сов. историогр. соц.-экон. развития бел. деревни середины XVII — первой пол. XIX в.). Мн., 1990;

Страницы истории евреев Беларуси. Мн., 1996;

Евреи: (По страницам истории]. Мн., 1997 (разам з С.​М.​Асіноўскім).

т. 7, с. 299

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

необрабо́танный

1. (о материале, статье и т. п.) неапрацава́ны, неабро́блены;

2. (о земле) неапрацава́ны, няўро́блены.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зазімава́ць сов. зазимова́ть;

экспеды́цыя ~ва́ла на Но́вай Зямлі́ — экспеди́ция зазимова́ла на Но́вой Земле́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ляшы́ць несов., обл.

1. проводи́ть боро́зды по засе́янной земле́;

2. (при сеянии) размеча́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

нявы́раблены

1. (о шкурах и т.п.) невы́деланный, невы́дубленный;

2. (о земле) невозде́ланный, необрабо́танный

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прыгну́цца сов. пригну́ться; приклони́ться;

дрэ́вы ~ну́ліся да зямлі́ — дере́вья пригну́лись (приклони́лись) к земле́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

чвэ́ртка ж.

1. че́тверть;

2. (о земле — чаще всего) че́тверть воло́ки, полнаде́ла м.

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разде́ланный

1. (о земле) разро́блены, уро́блены;

2. (обработанный) вы́раблены; (окрашенный) пафарбава́ны, размалява́ны;

3. (о туше животного) разабра́ны.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

апаўза́ць I несов. (о земле) ополза́ть; см. апаўзці́ I

апаўза́ць II несов., см. абпаўза́ць 1

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

апаўзці́ I сов. (о земле) оползти́;

берагі́ ~злі́ — берега́ оползли́

апаўзці́ II сов., см. абпаўзці́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)