Verbum

анлайнавы слоўнік

вымаўле́нне, ‑я, н.

Перадача голасам гукаў ці слоў мовы. Вымаўленне зычных гукаў. Правільнае вымаўленне. Выразнае вымаўленне. Каларытнае вымаўленне. // Гукавая сістэма мовы. Беларускае літаратурнай вымаўленне.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

інструменто́ўка, -і, ДМ -то́ўцы, ж. (спец.).

1. Выклад музычнага твора для выканання аркестрам, камерным ансамблем, а таксама хорам.

2. Аддзел тэорыі музыкі, які вывучае прынцыпы такога выкладу і спалучэнне музычных інструментаў у аркестры.

3. перан. Гукавая арганізацыя мастацкай мовы.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

во́бразна-гукавы́

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	во́бразна-гукавы́	во́бразна-гукава́я	во́бразна-гукаво́е	во́бразна-гукавы́я
Р.	во́бразна-гукаво́га	во́бразна-гукаво́й во́бразна-гукаво́е	во́бразна-гукаво́га	во́бразна-гукавы́х
Д.	во́бразна-гукаво́му	во́бразна-гукаво́й	во́бразна-гукаво́му	во́бразна-гукавы́м
В.	во́бразна-гукавы́ (неадуш.) во́бразна-гукаво́га (адуш.)	во́бразна-гукаву́ю	во́бразна-гукаво́е	во́бразна-гукавы́я (неадуш.) во́бразна-гукавы́х (адуш.)
Т.	во́бразна-гукавы́м	во́бразна-гукаво́й во́бразна-гукаво́ю	во́бразна-гукавы́м	во́бразна-гукавы́мі
М.	во́бразна-гукавы́м	во́бразна-гукаво́й	во́бразна-гукавы́м	во́бразна-гукавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

іо́нна-гукавы́

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	іо́нна-гукавы́	іо́нна-гукава́я	іо́нна-гукаво́е	іо́нна-гукавы́я
Р.	іо́нна-гукаво́га	іо́нна-гукаво́й іо́нна-гукаво́е	іо́нна-гукаво́га	іо́нна-гукавы́х
Д.	іо́нна-гукаво́му	іо́нна-гукаво́й	іо́нна-гукаво́му	іо́нна-гукавы́м
В.	іо́нна-гукавы́ (неадуш.) іо́нна-гукаво́га (адуш.)	іо́нна-гукаву́ю	іо́нна-гукаво́е	іо́нна-гукавы́я (неадуш.) іо́нна-гукавы́х (адуш.)
Т.	іо́нна-гукавы́м	іо́нна-гукаво́й іо́нна-гукаво́ю	іо́нна-гукавы́м	іо́нна-гукавы́мі
М.	іо́нна-гукавы́м	іо́нна-гукаво́й	іо́нна-гукавы́м	іо́нна-гукавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

лі́тарна-гукавы́

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	лі́тарна-гукавы́	лі́тарна-гукава́я	лі́тарна-гукаво́е	лі́тарна-гукавы́я
Р.	лі́тарна-гукаво́га	лі́тарна-гукаво́й лі́тарна-гукаво́е	лі́тарна-гукаво́га	лі́тарна-гукавы́х
Д.	лі́тарна-гукаво́му	лі́тарна-гукаво́й	лі́тарна-гукаво́му	лі́тарна-гукавы́м
В.	лі́тарна-гукавы́ (неадуш.) лі́тарна-гукаво́га (адуш.)	лі́тарна-гукаву́ю	лі́тарна-гукаво́е	лі́тарна-гукавы́я (неадуш.) лі́тарна-гукавы́х (адуш.)
Т.	лі́тарна-гукавы́м	лі́тарна-гукаво́й лі́тарна-гукаво́ю	лі́тарна-гукавы́м	лі́тарна-гукавы́мі
М.	лі́тарна-гукавы́м	лі́тарна-гукаво́й	лі́тарна-гукавы́м	лі́тарна-гукавы́х

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Tónkopf m -(e)s, köpfe радыё гу́кавая гало́ўка

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)

Ля́скалка ’скрыпень вузкалісты, Epilobium angustifolium Scop.’ (лельч., Нар. лекс.). Відаць, да ля́скаць. Аднак матывацыя застаецца няяснай. У часткі назваў пераважае «гукавая» прыкмета: скрыпень, скрыпнік, скрыпун. Сюды ж і ля́скалка. Магчыма, паводле гука пры ляску, трэску плода-каробачкі.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ГРОМ,

гукавая з’ява ў атмасферы, якая суправаджае разрад маланкі. Выклікаецца ваганнямі паветра ў выніку хуткага награвання і расшырэння ўздоўж маланкі (узрыўная хваля). Звычайна чутны на адлегласці не больш як 15—20 км. Раскаты грому тлумачацца тым, што маланка мае вял. даўжыню і гук ад розных яе ўчасткаў даходзіць да назіральніка неадначасова, а таксама адбіццём гуку ад воблакаў.

т. 5, с. 447

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

сігналіза́цыя, ‑і, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. сігналізаваць.

2. Сістэма сігналаў, якая прымяняецца дзе‑н. Гукавая сігналізацыя. Марская сігналізацыя.

3. Прыстасаванне для падачы сігналаў. Загадалі выключыць святло [немцы] па ўсёй пуцявой сігналізацыі, у семафорах, у стрэлках, у воданапорных калонках. Лынькоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ГУКАВЫ́ ЦІСК,

дадатковы ціск, што ўзнікае ў вадкім або газападобным асяроддзі пры праходжанні ў ім гукавой хвалі; асн. характарыстыка гуку. Гукавая хваля выклікае ў асяроддзі згушчэнні і разрэджванні, якія і ствараюць дадатковыя змены ціску ў адносінах да яго сярэдняга значэння. Пры значным гукавым ціску можа парушацца суцэльнасць вадкасці (гл. Кавітацыя). Вымяраецца ў паскалях. Гукавы ціск трэба адрозніваць ад ціску гуку.

т. 5, с. 523

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)