вы́крыць сов.
1. разоблачи́ть, раскры́ть; изобличи́ть, обличи́ть;
в. пла́ны во́рага — разоблачи́ть (раскры́ть) пла́ны врага́;
в. ха́барнікаў — изобличи́ть (обличи́ть) взя́точников;
2. (недостатки и т.п.) вскрыть; обнажи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тара́ніць несов., в разн. знач. тара́нить;
т. сце́ны крэ́пасці — ист. тара́нить сте́ны кре́пости;
т. самалёт во́рага — тара́нить самолёт врага́;
т. абаро́ну праці́ўніка — тара́нить оборо́ну проти́вника
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПЕТСА́МА-КІРКЕНЕ́СКАЯ АПЕРА́ЦЫЯ 1944,
наступальная аперацыя войск Карэльскага фронту (каманд. ген. арміі, з 26 кастр. Маршал Сав. Саюза К.А.Мерацкоў) і сіл Паўн. флоту (каманд. адм. А.Р.Галаўко) 7—29 кастр. ў Вял. Айч. вайну. Пасля разгрому войск праціўніка на Карэльскім перашыйку і ў Паўд. Карэліі, выхаду з вайны Фінляндыі стварыліся ўмовы для вызвалення Сав. Запаляр’я, якое абаранялі часці ням. 19-га горнастралк. корпуса 20-й горнай арміі (ген.-палк. Л.Рэндуліч). Сав. войскі перавышалі праціўніка па асабовым складзе ў 1,8, па артылерыі — 2,8, па танках — 2,5, па самалётах — у 6,3 раза. Гал. ўдар наносілі войскі 14-й агульнавайск. і 7-й паветр. армій; Паўн. флот выконваў задачы па высадцы марскіх дэсантаў у тыле праціўніка, парушэнні яго водных камунікацый і абароне сваіх водных шляхоў. Раніцай 7 кастр. пасля артыл. падрыхтоўкі войскі 14-й арміі прарвалі тактычную зону абароны праціўніка на фронце да 20 км і глыбінёю да 16 км. Паспяхова дзейнічалі маракі і марскія дэсанты (з 10 па 25 кастр. высадзілі 6 марскіх тактычных дэсантаў). Ужо 15 кастр. войскі фронту вызвалілі г. Петсама (Печанга), 25 — г. Кіркенес (Нарвегія) і да 27 завяршылі наступленне ў Запаляр’і. У выніку П.-К.а. сав. войскі прасунуліся на глыбіню да 150 км. Праціўнік страціў каля 30 тыс. забітымі, 156 караблёў і суднаў, 125 самалётаў. За воінскую доблесць і гераізм 51 часці і злучэнню прысвоены ганаровыя найменні «Печангскіх» і «Кіркенескіх». Сярод удзельнікаў, што вызначыліся ў баях, былі беларусы і ўраджэнцы Беларусі, у т. л. нач. паходнага штаба каманд. Паўн. флотам М.Б.Паўловіч.
Літ.:
Румянцев Н.М. Разгром врага в Заполярье (1941—1944 гг.): Воен.-ист. очерк. М., 1963;
Козлов И.А., Шломин В.С. Краснознаменный Северный флот. 3 изд. М., 1983.
т. 12, с. 338
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
расстраля́ць сов., в разн. знач. расстреля́ть;
р. шпіёнаў — расстреля́ть шпио́нов;
р. з заса́ды атра́д во́рага — расстреля́ть из заса́ды отря́д врага́;
р. усе́ патро́ны — расстреля́ть все патро́ны
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тыл (род. ты́лу) м., в разн. знач. тыл;
у ты́ле во́рага — в тылу́ врага́;
зайсці́ з ты́лу — зайти́ с ты́ла;
служы́ць у ты́ле — служи́ть в тылу́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
обру́шитьI сов.
1. (развалить, разрушить) абвалі́ць, мног. паабва́льваць, абру́шыць, абуры́ць;
2. перен. абру́шыць;
обру́шить угро́зы пача́ць сы́паць пагро́зы;
обру́шить ого́нь на врага́ абру́шыць аго́нь на во́рага.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Mage cavenda est amicorum invidia, quam insidia hostium
Варта больш асцерагацца зайздрасці сяброў, чым падкопаў ворагаў.
Следует больше остерегаться зависти друзей, чем козней врагов.
бел. Не карай, Божа, нічым, як другам ліхім.
рус. Не бойся неприятеля, а бойся приятеля. Не вспоя, не вскормя, врага не увидишь. Сытый волк смирнее завистливого человека. Не бойся умного врага, бойся глупого друга.
фр. Mieux vaut un sage ennemi qu’un imprudent ami (Лучше умный враг, чем неосторожный друг). Dieu me garde de mes amis je me garderai de mes ennemis (Господь Бог меня спасает от моих друзей, от врагов я сам спасусь).
англ. False friends are worse than open enemies (Фальшивые друзья хуже открытых врагов).
нем. Behüte mich Gott vor meinen Freunden, mit den Feinden will ich schon fertig werden (Сохрани/защити меня, Боже, от моих друзей, с врагами я уж справлюсь сам).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
запе́рці сов.
1. запере́ть;
з. варо́жы флот — запере́ть неприя́тельский флот;
2. разг. загна́ть;
во́рага ~рлі ў бало́та — врага́ загна́ли в боло́то;
3. прост. (с трудом занести) затащи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
свине́ц свіне́ц, -нцу́ м.;
распла́вленный свине́ц распла́ўлены свіне́ц;
встре́тили врага́ свинцо́м сустрэ́лі во́рага свінцо́м;
◊
лечь свинцо́м на се́рдце ле́гчы ка́менем на сэ́рца;
как свинцо́м на́ли́тый як во́лавам налі́ты.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прасачы́цца сов., прям., перен. просочи́ться; прони́кнуть;
вада́ ~чы́лася — вода́ просочи́лась (прони́кла);
кроў ~чы́лася праз бінт — кровь просочи́лась сквозь бинт;
разве́дчыкі ~чы́ліся ў тыл во́рага — разве́дчики просочи́лись (прони́кли) в тыл врага́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)