Verbum

ДУХАВА́Я МУ́ЗЫКА,

разнавіднасць інструментальнай музыкі, прызначаная для выканання на духавых інструментах. Ахоплівае творы для асобных інструментаў, для ансамбляў і аркестраў. Вядома са старажытнасці. Яе вытокі звязаны з магічна-рытуальнымі абрадамі, ваен., паляўнічымі, пастухоўскімі і інш. сігналамі (гл. Сігнальная музыка). На працягу стагоддзяў складваліся маст. выразныя сродкі, жанры, формы Д.м. Яе асн. жанры: камерна-інструментальны (санаты, фантазіі, мініяцюры, трыо, квартэты і інш.), марш, папуры. У рэпертуары духавых аркестраў таксама розныя п’есы, уверцюры, часам сімфоніі (М.​Мяскоўскі, І.​Стравінскі), інструментоўкі сімф., балетнай, вак., народнай, а таксама аранжыроўкі і кампіляцыі эстраднай, танц. і джазавай музыкі.

На Беларусі выкарыстанне труб, рагоў, дудак у вайск., паляўнічым, прыдворным побыце і старажоўстве адлюстравана ў летапісных і літ. крыніцах («Песня пра зубра» М.​Гусоўскага, «Александрыя», «Пан Тадэвуш» А.​Міцкевіча), муз. антуражы арх. помнікаў стылю ракако, нац. геральдыцы. З 13 ст. музыка на духавых інструментах суправаджала выступленні скамарохаў. Пастухоўскія сігналы, песенныя, танц. імправізацыі і найгрышы на духавых інструментах (фуярка, чаратоўка, жалейка, дудка, дуда, флейта, кларнет) здаўна ўводзілі ў рэпертуар народных інстр. ансамбляў і аркестраў. Пра характар быт. музыкі 16—17 ст. у выкананні духавых інструментаў дае ўяўленне т.зв. «Полацкі сшытак». У канцы 17 — пач. 18 ст. выканальніцтва на духавых інструментах актыўна развівалася на Магілёўшчыне. У жанрах Д.м. працавалі І.Дабравольскі, Вус, Няльгоўскі і інш. У 2-й пал. 18 — пач. 20 ст. Д.м. Беларусі ўключала пераважна п’есы прыкладнога характару (маршы, бальныя танцы і інш.) і камерна-інстр. творы. У 1930—50-я г. асновы арыгінальнага бел. рэпертуару для духавога аркестра залажылі М.​Аладаў, Ю.​Бяльзацкі, Дз.​Лукас, П.​Падкавыраў, С.​Палонскі, М.​Чуркін, Я.​Цікоцкі. У 1960—90-я г. ў розных жанрах Д.м. прадавалі Л.​Абеліёвіч, У.​Алоўнікаў, А.​Багатыроў, У.​Буднік, Г.​Вагнер, В.​Войцік, Г.​Гарэлава, Я.​Глебаў, А.​Гураў, У.​Дамарацкі, Я.​Дзягцярык, Э.​Зарыцкі, Л.​Захлеўны, Э.​Казачкоў, С.​Картэс, А.​Клеванец, І.​Кузняцоў, І.​Лучанок, А.​Мдывані, У.​Палуэктаў, У.​Прохараў, Ю.​Семяняка, Дз.​Смольскі, Р.​Сурус, В.​Сярых, К.​Цесакоў, Л.​Шлег і інш.

Літ.:

Левин С.Я. Духовые инструменты в истории музыкальной культуры. Ч. 1—2. Л., 1973—83.

А.​Л.​Карацееў.

т. 6, с. 264

КАНТА́ТА (італьян. cantata ад лац. canto спяваю),

буйны вакальна-інструментальны шматчасткавы твор урачыстага ці лірыка-эпічнага характару, асобныя часткі якога аб’яднаны агульнай тэмай, сюжэтам. Звычайны склад выканаўцаў К. — спевакі-салісты, хор, аркестр. Выканальніцкім складам, структурай, адсутнасцю сцэн. дзеяння К. набліжаецца да араторыі, але адрозніваецца ад яе менш развітым сюжэтам, больш сціплымі памерамі.

Узнікла ў пач. 17 ст. ў Італіі, да 2-й пал. 18 ст. развівалася ў свецкай і духоўнай формах (І.​С.​Бах). Пазней зацвердзілася як канцэртны жанр (у творчасці П.​Чайкоўскага, С.​Танеева, С.​Рахманінава, С.​Пракоф’ева, Ю.​Шапорына, Г.​Свірыдава, К.​Орфа і інш.).

У бел. музыцы жанр К. інтэнсіўна развіваўся ў разнастайных паводле формы і зместу рэчышчах. З 1920-х г. ва ўсёй гісторыі жанру прасочваецца традыцыя ўвасаблення грамадска значных тэм («Дзесяць год» М.​Аладава, «Песня волі» і «Босыя на вогнішчы» Т.​Шнітмана). Героіка-патрыят. вобразы знайшлі глыбокае ўвасабленне ў К. «Беларускім партызанам» і «Ленінградцы» А.​Багатырова, «Памяці Канстанціна Заслонава» Ю.​Семянякі, «Памяці герояў» Р.​Суруса. Гісторыя роднага краю, жыццё народа вызначылі вобразны змест К. «Па шляху барацьбы і перамог» Аладава, «За праўду ўстанем» Я.​Глебава, «Палі стэпавыя» І.​Кузняцова, «Курган» І.​Лучанка, «А хто там ідзе?» Р.​Пукста, «Забыты Богам край» С.​Бельцюкова. К. для дзяцей стварылі У.​Алоўнікаў, П.​Падкавыраў, С.​Картэс, Сурус, Л.​Шлег, В.​Войцік, Н.​Усцінава і інш. Нац. рысы найб. яскрава выяўлены ў К., непасрэдна звязаных з нар. песеннасцю («Беларускія песні» Багатырова, «Казацкія песні» Войціка, «Вянок» Л.​Захлеўнага, «Беларускі край» А.​Мдывані, «На ш край» Ф.​Пыталева, «Трава-мурава» Шлег, «Сваток» Суруса, «Лірычная кантата» Г.​Гарэлавай, «Вясковыя святы» В.​Кузняцова, «Песні Белай Русі» А.​Хадоскі). Паглыбленым псіхалагізмам вобразнага ладу вылучаюцца К. «У год сусветнага пажару» і «Тысяча гадоў надзеі» Гарэлавай, «Начны матылёк» Бельцюкова, «Гукавыя прасторы» і «Euphonia» В.​Кузняцова. Па жанравых прыкметах да К. набліжаюцца некат. творы, вызначаныя аўтарамі як паэма, балада і інш.

Літ.:

Хохловкина А.А. Советская оратория и кантата. М., 1955;

Гісторыя беларускай савецкай музыкі. Мн., 1971;

Белорусская музыка 1960—1980 г. Мн., 1997;

Кулешова Г.Г. Белорусская кантата и оратория. Мн., 1987.

Т.​А.​Дубкова.

т. 7, с. 604

ВЕ́РАС (Зоська) (сапр. Сівіцкая Людвіка Антонаўна, па мужу Войцік; 30.9.1892, мяст. Мяджыбаж Ляцічаўскага р-на Хмяльніцкай вобл., Украіна — 8.10.1991),

бел. пісьменніца, грамадска-культ. дзяячка. Скончыла прыватную жаночую гімназію ў Гродне (1912), агародніцка-пчалярскія курсы ў Варшаве (1914). У 1909—13 удзельніца Гродзенскага гуртка беларускай моладзі. З 1915 у Мінску. Працавала сакратаркай у Мінскім аддзеле Бел. т-ва дапамогі пацярпелым ад вайны, Бел. нац. к-це, у Цэнтр. радзе бел. арг-цый, Бел. сацыяліст. грамадзе. З 1918 у дзедавым фальварку Альхоўнікі на Сакольшчыне (Беласточчына). З 1923 жыла ў Вільні. Працавала адміністратаркай газет Бел. сялянска-работніцкай грамады. Друкавацца пачала ў час. «Подснежник» (Кіеў, 1907). На бел. мове выступіла ў 1911 з абразкамі ў «Нашай ніве» пад псеўд. Мірко. Удзельнічала ў выданні альманаха «Колас беларускай нівы» (Гродна, 1913). Выдала «Беларуска-польска-расейска-лацінскі батанічны слоўнік» (Вільня, 1924, перавыд. ў Мінску 1992). Вынесла з віленскай турмы «Лукішкі» вершы М.​Машары і выдала за свой кошт яго першы зб. «Малюнкі» (1928). З 1928 старшыня Бел. каап. пчалярскага т-ва «Пчала». Рэдагавала дзіцячыя час. «Заранка» (1927—31) і «Пралескі» (1934—35), с.-г. час. «Беларуская борць» (1934—38). У прэсе змяшчала вершы і апавяданні, у віленскіх бел. адрыўных календарах 1926—39 — парады па агародніцтве, садоўніцтве, пчалярстве, жаночай гаспадарцы. Уклала зб. «Садок для нашых дзетак» (Вільня, 1927, з М.​Бучынскай). Для дзіцячага тэатра з укр. мовы пераклала п’есы Р.​Завадовіча «Князь Марцыпан» (Вільня, 1929), Ю.​Ігарава «Сірата» (Вільня, 1929), з рус. «Лясныя хаткі» В.​Біянкі (Вільня, 1931, выйшла без імя перакладчыка). Аўтар успамінаў пра М.​Багдановіча, У.​Галубка, Ядвігіна Ш., Г.​Леўчыка і інш.

Тв.:

Каласкі: Вершы, апавяданні. Мн., 1985;

[«Заранка»] // Полымя. 1968. № 4;

Пяць месяцаў у Мінску // Шлях паэта. Мн., 1975;

Мой дадатак // Ядвігін Ш. Выбр. творы. Мн., 1976;

Гальяш Леўчык // Леўчык Г. Доля і хлеб. Мн., 1980;

Гродзенскі гурток беларускай моладзі // Беларускі каляндар 1981. Беласток, 1981;

Гісторыя беларускага адрыўнога календара // Ніва (Беласток). 1976. 26 снеж.;

Справа дзён, даўно мінулых: Да 60-годдзя трупы У.​Галубка // Тэатр. Мінск. 1980. № 6;

Старое Гродна // Краю мой — Нёман: Гродзеншчына літаратурная. Мн., 1986.

Літ.:

Лойка А.А. Зоська Верас // Лойка А.А. Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастр. перыяд. 2 выд. Мн., 1989. Ч. 2;

Пархута Я. Крыніца ёсць у родным краі... Мн., 1992.

І.​У.​Саламевіч.

т. 4, с. 95

КА́МЕРНАЯ МУ́ЗЫКА,

галіна муз. мастацтва, якая ўключае вакальныя і інструментальныя творы для невял. складу выканаўцаў (сола або ансамбляў). Ёй уласцівы дэталізацыя муз. драматургіі, адмысловая распрацоўка матэрыялу, тэндэнцыя да індывідуалізацыі ўсіх партый. Асн. разнавіднасці твораў К.м. — раманс, вак. цыкл, саната, санатна-цыклічныя ансамблі (трыо, квартэт, квінтэт і інш.), інстр. п’есы і цыклы п’ес.

Тэрмін «К.м.» вядомы з 16 ст. як вызначэнне стылявой дыферэнцыяцыі свецкай музыкі. звязанай пераважна з быт. (хатнім) музіцыраваннем, царк. і тэатр. музыкі. Вырашальную ролю ў фарміраванні камерна-інстр. жанраў адыгралі прадстаўнікі венскай класічнай школы, камерна-вакальных — кампазітары-рамантыкі Ф.​Шуберт, Р.​Шуман. З 19 ст. выконваецца ў канцэртных залах. У 19—20 ст. значныя дасягненні ў К.м. належаць Ф.​Шапэну, І.​Брамсу, А.​Дворжаку, Х.​Вольфу, К.​Дэбюсі, Л.​Яначаку, Б.​Бартаку, П.​Хіндэміту, М.​Глінку, А.​Даргамыжскаму, М.​Мусаргскаму, П.​Чайкоўскаму, С.​Танееву, С.​Рахманінаву, А.​Скрабіну, М.​Метнеру, Дз.​Шастаковічу, С.​Пракоф’еву, М.​Мяскоўскаму, Г.​Свірыдаву.

На Беларусі ансамблевае музіцыраванне вядома з 17 ст. У канцы 18 ст. пашырана ігра на клавесіне, клавікордзе, у 19 ст. — фартэпіяннае, скрыпічнае, квартэтнае музіцыраванне. Арыгінальныя камерныя творы належаць А.​Абрамовічу, І.​Глінскаму, М.​Ельскаму, Н.​Орду, Ф.​Міладоўскаму, В.​Казлоўскаму. У 20 ст. К.м. фарміравалася ў рэчышчы агульнага развіцця бел. муз. культуры. У інстр. творах 1920—30-х г. характэрная рыса — цытаванне фалькл. матэрыялу (квартэты М.​Крошнера, М.​Чуркіна, В.​Яфімава). Больш складаныя сувязі з фальклорам у творах М.​Аладава, А.​Багатырова, П.​Падкавырава, Р.​Пукста, Я.​Цікоцкага. Вакальная К.м. бел. кампазітараў ахоплівае рамансы і вак. цыклы (Л.​Абеліёвіч, Багатыроў, Г.​Гарэлава, Дз.​Лукас, Пукст, Дз.​Смольскі, Э.​Тырманд, Л.​Шлег). Інстр. мініяцюры ёсць ва ўсіх бел. кампазітараў, але найб. іх стварылі Абеліёвіч, Я.​Глебаў, В.​Карэтнікаў, Падкавыраў, Смольскі. Цыклы п’ес для дзяцей пішуць В.​Войцік, С.​Картэс, А.​Навахрост, Ф.​Пыталеў, Тырманд, К.​Цесакоў, Шлег і інш. Побач з традыц. інстр. складамі бел. кампазітары шырока выкарыстоўваюць у К.м. духавыя, ударныя і нар. муз. інструменты, узбагачаецца вобразная сфера (С.​Бельцюкоў, Гарэлава, У.​Кур’ян, Смольскі, Шлег). На стылістыцы К.м. адбіліся ўсе характэрныя тэндэнцыі бел. муз. мастацтва на розных этапах яго развіцця.

Літ.:

Рацкая Ц.С. Советская камерная музыка. М., 1965;

Раабен Л.Н. Советская камерно-инструментальная музыка. Л., 1963;

Яго ж. Камерная инструментальная музыка первой половины XX в.: Страны Европы и Америки. Л., 1986;

Гісторыя беларускай савецкай музыкі. Мн., 1971;

Антоневич В.А. Камерно-инструментальная музыка // Белорусская музыка 1960—1980 гг. Мн., 1997.

Т.​А.​Дубкова.

т. 7, с. 521

КАНЦЭ́РТ (італьян. concerto канцэрт, гармонія, згода ад лац. concerto спаборнічаю),

1) музычны твор, заснаваны на кантрастным гучанні поўнага выканальніцкага складу і асобных груп ці сола або кантраст розных груп інструментаў, вакальнага ці вак.-інструментальнага складу. Вядомы з 16 ст. як мнагахорны К. («Concerti» A. і Дж.​Габрыэлі). Харавы К. a cappella як асн. жанр партэсных спеваў быў пашыраны ў праваслаўнай царк. музыцы спачатку на Беларусі і Украіне, з 17 ст. і ў Расіі (В.​Цітоў, М.​Беразоўскі, Дз. Бартнянскі). Гіст. разнавіднасці інстр. К.: канчэрта гроса, класічны сольны інстр. К. у санатна-цыклічнай форме для 1, радзей 2, 3 ( т. зв. двайны і трайны К.) салістаў з аркестрам (І.​Гайдн, В.​А.​Моцарт, Л.​Бетховен) і рамантычны 1-часткавы К. паэмнага тыпу (Ф.​Ліст). Узоры К. стварылі таксама П.​Чайкоўскі, С.​Рахманінаў, А.​Глазуноў, С.​Пракоф’еў, Дз. Шастаковіч, А.​Хачатуран і інш.

На Беларусі першыя інстр. К. створаны ў 2-й пал. 19 ст. (2 К. для скрыпкі М.​Ельскага). У 1930-я г. напісаны Варыяцыі для трамбона з арк. Я.​Цікоцкага, К. для фп. А.​Клумава, для скрыпкі І.​Столава. З канца 1940-х г. у якасці саліруючых выкарыстоўваюцца і духавыя (Фантазія для флейты з арк. М.​Аладава), нар. (К. для цымбалаў Я.​Глебава, І.​Ронькіна, для балалайкі М.​Русіна) інструменты. Пераважалі лірыка-жанравы (2-і К. для скрыпкі П.​Падкавырава, Фантазія для скрыпкі Аладава, 2-і К. для фп. Э.​Тырманд) і лірыка-гераічны К. (1-ы К. для скрыпкі Падкавырава, К. для фп. Цікоцкага). У 1960—90-я г. партыі сола пішуцца для віяланчэлі, кантрабаса, габоя, кларнета, валторны, баяна. Побач з лірыка-жанравым К. (К. для віяланчэлі і для кантрабаса А.​Багатырова, 2 К. для фп. і К.-фантазія для фп. і аркестра бел. нар. інструментаў Г.​Вагнера) развіваецца драм. тып К. (фп. «Капрычас» С.​Картэса, К. для фп. Л.​Абеліёвіча, К. для скрыпкі Г.​Гарэлавай, Канцэрціна для віяланчэлі Дз.​Смольскага); у асобных творах спалучаюцца прыкметы розных жанравых разнавіднасцей («Канцэрт-казка» для фп. Р.​Бутвілоўскага, К. для трубы У.​Дамарацкага). Выяўляецца тэндэнцыя да камернай трактоўкі жанру (2-і К. для фп. і 2-і К. для цымбалаў і струннага аркестра Смольскага, К. для кларнета і камернага аркестра Вагнера, для габоя і камернага арк. Э.​Зарыцкага і У.​Прохарава, для валторны і камернага аркестра Зарыцкага). Створаны К. для дзяцей (Канцэрціна для скрыпкі і струннага аркестра Смольскага), першыя К. для сімф. (А.​Мдывані) і камернага (В.​Войцік) аркестра.

2) Публічнае выкананне муз. твораў па аб’яўленай праграме. Бываюць таксама К. літаратурныя, харэаграфічныя, эстрадныя і інш.

Літ.:

Степанцевич К.И. Белорусский концерт. Мн., 1967;

Назина И.Д. Белорусский фортепианный концерт. Мн., 1977;

Раабен Л.Н. Советский инструментальный концерт. [Кн. 1—2], Л., 1967—76;

Тараканов М.Е. Симфония и инструментальный концерт в русской советской музыке (60—70-е гг.): Пути развития. М., 1988.

І.​Дз.​Назіна.

т. 8, с. 14

САЮ́З КАМПАЗІ́ТАРАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз кампазітараў,

добраахвотная грамадская творчая арганізацыя кампазітараў і музыказнаўцаў Беларусі. Створаны ў 1933 як аўт. секцыя пры Саюзе пісьменнікаў Беларусі. У 1934 адбылася 1-я Усебел. канферэнцыя кампазітараў, паводле пастановы якой секцыя кампазітараў перайменавана ў Аргкамітэт С.к.Б. (з 1938 Саюз сав. кампазітараў Беларусі). З 1957 наз. С.к.Б., з 1999 — Бел. саюз кампазітараў (БСК). Да 1992 уваходзіў у Саюз кампазітараў СССР. Асн. мэты: удзел у развіцці бел. муз. мастацтва, садзейнічанне стварэнню і прапагандзе высокамаст. муз. твораў, павышэнню творчага росту і прафес. майстэрства кампазітараў і музыказнаўцаў на аснове развіцця лепшых традыцый нац. муз. культуры. Вышэйшы кіруючы орган — з’езд кампазітараў Беларусі, выканаўчы — праўленне БСК. З’езды саюза адбыліся ў 1947, 1956, 1959, 1962, 1966, 1971, 1976, 1980, 1984, 1989, 1993, 1998, 2002 Старшыні праўлення: І.​І.​Любан (1932—38), А.​В.​Багатыроў (1938—49), М.​І.​Аладаў (1949—50), Я.​К.​Цікоцкі (1950—63), Дз.​Р.​Камінскі (1963—66), Р.​Р.​Шырма (1966—78), Ю.​У.​Семяняка (1978—80), І.​М.​Лучанок (з 1980). Праўленне праводзіць пленумы, на якіх абмяркоўваюцца праблемы творчага жыцця, пытанні развіцця муз. творчасці і музыказнаўства, наладжвае праслухоўванне і абмеркаванне новых твораў. Дзейнічаюць камісіі: прапаганды бел. музыкі (наладжвае канцэрты-сустрэчы кампазітараў са слухачамі, сувязі з замежнымі саюзамі кампазітараў і творчымі арг-цыямі), ваен.-патрыят. музыкі, муз.-эстэт. выхавання дзяцей і юнацтва, музыказнаўства і крытыкі, этнамузыказнаўства і фальклору. БСК — адзін з заснавальнікаў міжнар. фестываляў «Славянскі базар», «XXI стагоддзе — музыка надзеі», нац. — «Музыка і тэатр», міжнар. конкурсу юных кампазітараў «Надзея». Прымаў удзел у дэкадах бел. мастацтва ў Маскве (1940, 1955, 1987, 2000) з паказам новых бел. опер, балетаў, буйн. муз. твораў бел. кампазітараў, у днях бел. культуры на Украіне, Узбекістане, Літве. У складзе БСК дзейнічае Бел. асацыяцыя сучаснай музыкі (прэзідэнты: з 1990 А.​Б.​Сонін, з 1995 В.​У.​Кузняцоў, з 2001 Дз.​В.​Лыбін) — член Міжнар. асацыяцыі сучаснай музыкі (з 1992), заснавальнік Міжнар. фестывалю сучаснай камернай музыкі (1991, 1993, 1995). На 1.10.2001 у саюзе 121 член.

Члены Беларускага саюза кампазітараў

1932. М.​І.​Аладаў, Ю.​М.​Дрэйзін, І.​І.​Любан, М.​Ф.​Мацісон, С.​У.​Палонскі, Р.​К.​Пукст, Н.​Ф.​Сакалоўскі, А.​Я.​Туранкоў, У.​В.​Тэраўскі, Я.​К.​Цікоцкі, М.​М.​Чуркін, Т.​А.​Шнітман, А.​А.​Ягораў, В.​А.​Яфімаў.

1933. А.​В.​Багатыроў.

1934. М.​Я.​Крошнер, П.​П.​Падкавыраў, А.​М.​Папоў.

1937. Дз.​А.​Лукас, Б.​С.​Смольскі.

1939. А.​К.​Клумаў, Л.​С.​Мухарынская, М.​Э.​Шнейдэрман.

1940. У.​У.​Алоўнікаў, І.​Столаў, М.​Р.​Шыфрын.

1941. Дз.​Р.​Камінскі.

1944. Л.​М.​Абеліёвіч, С.​Г.​Нісневіч.

1946. І.​Г.​Нісневіч, Г.​І.​Цітовіч, Р.​Р.​Шырма.

1948. Я.​К.​Цікоцкі.

1949. Г.​М.​Вагнер.

1951. Р.​А.​Анчыкаў, М.​А.​Русін.

1952. І.​І.​Жыновіч.

1954. Э.​М.​Тырманд.

1955. Я.​А.​Глебаў, І.​І.​Кузняцоў.

1957. С.​С.​Аксакаў, Я.​Р.​Дзягцярык, Ю.​У.​Семяняка.

1958. Р.​П.​Бутвілоўскі, А.​Я.​Ракава, В.​А.​Сізко, У.​І.​Чараднічэнка.

1959. Г.​С.​Глушчанка, К.​І.​Сцепанцэвіч.

1961. Т.​А.​Дубкова, Дз.​Б.​Смольскі.

1962. Л.​Д.​Аўэрбах, Ю.​Д.​Бяльзацкі, Т.​А.​Шчарбакова.

1964. С.​А.​Картэс.

1965. А.​Б.​Ладыгіна, І.​М.​Лучанок, Н.​М.​Юдзеніч.

1967. Дз.​М.​Жураўлёў, К.​Дз.​Цесакоў, А.​Р.​Янчанка.

1970. Я.​Я.​Касалапаў, А.​Ю.​Мдывані, Р.​Ф.​Сурус.

1971. Ю.​В.​Грыгор’еў, Э.​Б.​Зарыцкі, З.​Я.​Мажэйка, Ф.​Дз.​Пыталеў.

1973. Э.​А.​Казачкоў.

1974. В.​А.​Войцік, Л.​К.​Захлеўны, Э.​С.​Ханок, Л.​К.​Шлег.

1975. А.​М.​Зарубка.

1977. У.​І.​Буднік, У.​В.​Дарохін, В.​К.​Іваноў, У.​В.​Прохараў.

1978. Р.​М.​Аладава, А.​А.​Друкт, А.​Б.​Залётнеў, І.​І.​Зубрыч, В.​П.​Помазаў, А.​Б.​Сонін, В.​В.​Сярых, Н.​М.​Усцінава.

1979. Г.​К.​Гарэлава, Л.​М.​Гуцін, В.​І.​Карэтнікаў, Л.​Ф.​Мурашка, Л.​І.​Свердэль.

1980. У.​В.​Браілоўскі, М.​Дз.​Васючкоў, А.​Я.​Гураў, У.​А.​Дамарацкі, У.​П.​Кандрусевіч, М.​К.​Літвін, У.​А.​Палуэктаў, У.​Я.​Солтан, А.​М.​Чыркун.

1981. Т.​Б.​Варфаламеева, А.​В.​Клеванец, А.​А.​Кочын, В.​П.​Савіцкая, Р.​І.​Сергіенка, Л.​А.​Сцяпура.

1982. П.​П.​Альхімовіч, А.​М.​Елісеенкаў, Н.​А.​Калеснікава, В.​П.​Раінчык.

1983. І.​У.​Хадоска.

1984. Н.​У.​Аляксандрава.

1985. А.​В.​Бандарэнка, В.​М.​Капыцько, Л.​П.​Касцюкавец, В.​У.​Кузняцоў, У.​М.​Кур’ян, Э.​В.​Наско, А.​У.​Рашчынскі.

1986. В.​В.​Кандрасюк. У.​Г.​Мулявін.

1987. С.​П.​Бельцюкоў, М.​Г.​Марозава, А.​Р.​Навахрост, А.​Б.​Смольскі.

1988. Т.​Г.​Мдывані, А.​І.​Хадоска, С.​М.​Хвашчынскі.

1989. Ш.​А.​Ісхакбаева, Я.​У.​Паплаўскі, С.​І.​Янковіч.

1990. Т.​С.​Якіменка, Дз.​А.​Яўтуховіч.

1991. А.​А.​Барзова, Н.​Я.​Бунцэвіч, У.​А.​Грушэўскі, А.​І.​Дзмітрыеў, У.​У.​Карызна, А.​Ф.​Літвіноўскі, С.​В.​Наско, Т.​П.​Песнякевіч, А.​С.​Шушкевіч, Э.​А.​Язерская.

1992. Э.​А.​Алейнікава, А.​І.​Буцько, А.​М.​Гулай, У.​М.​Каральчук.

1993. Л.​А.​Барадзіна, Н.​А.​Голубева, У.​М.​Грыцкевіч, Дз.​М.​Даўгалёў, Л.​І.​Сімаковіч, І.​М.​Цвяткова.

1994. Г.​А.​Ермачэнкаў, Дз.​В.​Лыбін.

1996. А.​І.​Безенсон, Г.​І.​Кароткіна.

1997. А.​В.​Атрашкевіч, Р.​Я.​Глебаў, У.​М.​Саўчык, Н.​А.​Юўчанка, П.​В.​Яроменка.

1998. Э.​У.​Андрэенка, У.​А.​Бабкоў, У.​І.​Гаркуша, М.​В.​Калекша, Л.​С.​Мітаковіч, Я.​К.​Паплаўская, Г.​І.​Сасноўскі, Г.​В.​Таўлай, В.​В.​Шлеянкоў.

1999. І.​К.​Аслёзава, А.​В.​Іваноў, Н.​А.​Ролік.

2000. В.​А.​Антаневіч, Р.​П.​Апановіч, В.​В.​Воранаў.

Н.​Я.​Бунцэвіч, Дз.​М.​Жураўлёў.

т. 14, с. 226

ЗАСЛУ́ЖАНЫ ДЗЕ́ЯЧ МАСТА́ЦТВАЎ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. рэжысёрам, балетмайстрам, дырыжорам, хормайстрам, кампазітарам, драматургам, мастакам, архітэктарам, дызайнерам, мастацтвазнаўцам і інш. дзеячам мастацтваў, якія працуюць у галіне мастацтва 15 і больш гадоў і зрабілі значны ўклад у развіццё культуры і мастацтва, або за вял. заслугі ў выхаванні і падрыхтоўцы творчых кадраў, стварэнні навук. прац. Званне засл. дз. мастацтваў Беларускай ССР устаноўлена 5.12.1927 і прысвойвалася СНК БССР, з 1938 — Прэзідыумам Вярх. Савета БССР; з 1991 званне засл. дз. мастацтваў Рэспублікі Беларусь прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета Рэспублікі Беларусь. У адпаведнасці з законам ад 13.4.1995 прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь.

Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь

1934. І.​Р.​Лангбард, М.​Г.​Манізер.

1935. Б.​Л.​Брадзянскі, А.​Вольны (А.​І.​Ажгірэй), Р.​Я.​Кобец, У.​У.​Корш-Саблін. 1938. З.​І.​Азгур, А.​А.​Бембель, А.​В.​Грубэ, М.​А.​Керзін, У.​У.​Кумельскі, Г.​К.​Папавіцкі. 1939. Я.​М.​Кругер.

1940. А.​М.​Бразер, А.​П.​Воінаў, В.​В.​Волкаў, Н.​Б.​Грубін, В.​А.​Залатароў, Я.​У.​Зільберберг-Скупнік, Н.​І.​Паніна, А.​Я.​Туранкоў, Я.​К.​Цікоцкі, П.​І.​Ціханаў, М.​М.​Чуркін, М.​Э.​Шнейдэрман.

1944. І.​В.​Ахрэмчык, А.​В.​Багатыроў, А.​К.​Глебаў, І.​У.​Жалтоўскі, Я.​А.​Зайцаў, У.​М.​Кудрэвіч, Ф.​А.​Мадораў, А.​П.​Марыкс, М.​Ф.​Садковіч.

1945. Н.​Б.​Лойтар, С.​П.​Нікалаеў.

1946. Л.​М.​Літвінаў (Гурэвіч), Р.​Р.​Шырма.

1949. Т.​К.​Лапаціна, М.​А.​Міцкевіч, Г.​М.​Пятроў, А.​А.​Рыбальчанка, І.​М.​Ушакоў, Г.​І.​Цітовіч, Л.​А.​Ярмоліна.

1952. А.​Б.​Скібнеўскі.

1953. В.​Ф.​Фёдараў.

1954. Т.​М.​Каламійцава, Я.​В.​Кладухін, Л.​У.​Любімаў, П.​В.​Масленікаў.

1955. У.​Л.​Акуліч, Я.​Э.​Віцінг, А.​І.​Гінцбург, І.​А.​Гітгарц, А.​Б.​Грыгар’янц, А.​Р.​Зархі, Дз.​А.​Лукас, М.​Ф.​Маслаў, А.​В.​Міронскі, Я.​Дз.​Нікалаеў, Р.​К.​Пукст, С.​І.​Селіханаў, У.​П.​Сухаверхаў, В.​К.​Цвірка, В.​А.​Яфімаў.

1956. Б.​Ф.​Звінагродскі, Б.​Х.​Кабішчар, І.​І.​Любан, Л.​І.​Мазалеўская, К.​А.​Мулер.

1957. У.​У.​Алоўнікаў, К.​К.​Казелка, П.​П.​Падкавыраў, М.​М.​Пігулеўскі.

1959. Г.​Б.​Шчарбакоў.

1960. П.​С.​Акулёнак, Л.​У.​Голуб.

1961. А.​Р.​Апанасенка, Ю.​А.​Арынянскі, П.​А.​Данілаў, І.​Л.​Дорскі, В.​Ф.​Сербін, У.​М.​Стэльмах.

1963. Л.​М.​Абеліёвіч, А.​Л.​Андрэеў, Г.​М.​Вагнер, А.​П.​Кагадзееў, Дз.​Р.​Камінскі, К.​М.​Касмачоў, А.​А.​Паслядовіч, Ю.​У.​Семяняка, А.​Дз.​Шыбнёў.

1964. І.​С.​Абраміс, А.​А.​Булінскі, Я.​Б.​Парватаў, У.​Дз.​Станкевіч, М.​М.​Фігуроўскі, У.​П.​Цяслюк.

1965. К.​П.​Стэцкі.

1966. А.​В.​Аладава, Н.​М.​Воранаў, Я.​А.​Глебаў, К.​Л.​Губарэвіч, С.​Р.​Раманаў.

1967. М.​З.​Бераў, І.​Н.​Вейняровіч, А.​Дз.​Забалоцкі, В.​Р.​Карпілаў, І.​І.​Кузняцоў, Л.​М.​Лейтман, К.​І.​Паплаўскі, С.​К.​Скварцоў.

1968. Е.​М.​Ганкін, М.​Ц.​Гуціеў, Р.​У.​Кудрэвіч, В.​У.​Роўда.

1969. М.​Лужанін (А.​А.​Каратай), Р.​І.​Масальскі.

1970. В.​А.​Грамыка, А.​М.​Дадышкіліяні, П.​С.​Крохалеў, П.​К.​Любамудраў, М.​М.​Марусалаў, М.​А.​Савіцкі, С.​І.​Сплашноў.

1973. У.​П.​Белавусаў, М.​В.​Данцыг, С.​С.​Казіміроўскі, А.​М.​Кашкурэвіч, І.​М.​Лучанок.

1974. Э.​П.​Герасімовіч, І.​М.​Дабралюбаў, Ю.​А.​Марухін, Л.​С.​Мухарынская, Б.​М.​Сцяпанаў, М.​П.​Фрайман, В.​П.​Чацверыкоў, Ю.​М.​Яфімаў.

1975. М.​Д.​Браценнікаў, Б.​І.​Луцэнка, У.​І.​Няфёд, І.​Ц.​Пікман, Дз.​Б.​Смольскі, В.​Ц.​Тураў.

1976. А.​С.​Гугель, В.​М.​Елізар’еў, В.​М.​Раеўскі.

1977. Г.​Х.​Вашчанка, Б.​Ф.​Герлаван, Л.​М.​Гумілеўскі, А.​М.​Заспіцкі, У.​А.​Маланкін, А.​А.​Малішэўскі, Л.​М.​Мягкова, Г.​Г.​Паплаўскі, Ю.​М.​Тур, Л.​Дз.​Шчамялёў.

1978. С.​М.​Вакар, В.​Н.​Дашук, М.​П.​Дрынеўскі, Я.​А.​Ігнацьеў, М.​А.​Казінец, В.​П.​Шаранговіч.

1979. У.​А.​Дзяменцьеў, Э.​Дз.​Корсакаў, І.​Г.​Смірноў, Б.​С.​Смольскі, Б.​А.​Шангін.

1980. А.​І.​Бутакоў, В.​М.​Гольдфельд, А.​З.​Гутковіч, С.​А.​Каргэс, А.​М.​Кішчанка, У.​А.​Машэнскі, І.​Н.​Стасевіч.

1981. Дз.​І.​Алейнік, Б.​А.​Аліфер, Л.​П.​Асецкі, Дз.​Я.​Зайцаў, В.​Г.​Кубараў, Ю.​В.​Лысятаў, В.​А.​Нікіфараў, В.​С.​Пратасеня, С.​У.​Пятроўскі, У.​І.​Стальмашонак, В.​Ф.​Сумараў.

1982. А.​Ю.​Мдывані, М.​М.​Пташук, А.​А.​Салаўёў, Э.​С.​Ханок.

1983. В.​А.​Леантовіч, І.​Ц.​Ціханаў, Р.​Ю.​Шаршэўскі.

1984. В.​Я.​Мазынскі.

1985. Л.​К.​Захлеўны, А.​Я.​Карпаў, Р.​Ф.​Сурус.

1986. В.​У.​Дудкевіч, М.​В.​Сірата.

1987. М.​К.​Казакевіч, Л.​П.​Лях, З.​Я.​Мажэйка.

1988. У.​В.​Дарохін, В.​К.​Іваноў, І.​П.​Рэй, Г.​Р.​Фаміна.

1989. В.​В.​Варановіч, С.​А.​Волкаў, П.​С.​Дурчын, І.​Я.​Міско, Н.​І.​Шчасная.

1990. Ю.​П.​Альбіцкі. У.​К.​Гоманаў, У.​П.​Забела, А.​Р.​Захараў, Л.​Л.​Іваноў, М.​М.​Ізворска-Елізар’ева, Б.​А.​Крапак, У.​С.​Мурахвер, М.​М.​Пушкар, Ф.​Дз.​Пыталеў, Я.​М.​Рэутовіч, У.​П.​Савіч, У.​А.​Тоўсцік, М.​Я.​Фінберг.

1991. В.​Д.​Анісенка. А.​С.​Бархаткоў, Я.​С.​Бусел, А.​А.​Дудараў, Л.​А.​Дударэнка, Б.​І.​Казакоў, М.​С.​Кірылаў, З.​В.​Літвінава, В.​П.​Рыбараў, І.​А.​Цвятаева, Ю.​М.​Цвяткоў, Ю.​М.​Чурко, У.​А.​Шаліхін, В.​М.​Шаталаў, Л.​Б.​Яфімава.

1992. А.​В.​Бараноўскі, Т.​А.​Дубкова, Ю.​А.​Карачун, М.​У.​Кірэеў, М.​Р.​Солапаў, У.​В.​Уродніч, А.​І.​Чартовіч.

1993. І.​М.​Сталяроў.

1994. Дз.​М.​Браўдэ, Э.​Б.​Зарыцкі, М.​С.​Калядка, П.​М.​Макаль, І.​Г.​Мацюхоў, Н.​І.​Мацяш, У.​Я.​Пузыня, М.​А.​Рыжанкоў.

1995. Л.​К.​Алексютовіч, В.​А.​Войцік, П.​А.​Данелія, Г.​П.​Зелянкова, І.​М.​Паньшына, В.​Л.​Рахленка.

1996. Б.​У.​Аракчэеў, І.​С.​Дмухайла, А.​І.​Калядэнка, Т.​М.​Паражняк, Г.​Ф.​Шутаў, Н.​Л.​Янушкевіч.

1997. І.​К.​Абразевіч, У.​А.​Караткевіч, Г.​С.​Пячонкіна, М.​У.​Сацура, У.​П.​Скараходаў.

1998. А.​А.​Козак, А.​М.​Лапуноў.

т. 6, с. 552

САЮ́З МУЗЫ́ЧНЫХ ДЗЕ́ЯЧАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз музычных дзеячаў,

добраахвотная творчая арганізацыя прафес. дзеячаў муз., харэагр. і эстр. мастацтва. Створаны ў 1991 на базе Муз. т-ва Беларусі (дзейнічала з 1987, з 1995 наз. С.м.дз.Б., з 1999 Бел. саюз муз. дзеячаў). Старшыня — М.​Дрынеўскі. Асн. мэты: удзел у адраджэнні бел. нац. культуры, каардынацыя дзейнасці дзярж. устаноў і арг-цый, грамадскіх аб’яднанняў і грамадзян у вырашэнні праблем развіцця нац. культуры і мастацтва, удзел у абароне прафес. правоў сваіх членаў, павышэнне кваліфікацыі і выканаўчага майстэрства музыкантаў. Мае абл. арг-цыі і Мінскае гар. аддз., творчыя асацыяцыі: бел. цымбалістаў, дамрыстаў і мандаліністаў, перкусійная. Праводзіць канферэнцыі, майстар-класы з запрашэннем вядомых майстроў з замежных краін, садзейнічае і арганізуе ўдзел выканаўцаў у міжнар. муз. конкурсах, фестывалях, форумах. Заснавальнік і сузаснавальнік фестываляў «Сярэбраны звон цымбалаў» (1998, 2000), «Славянскі вянок» (1998), «Студзеньскія музычныя вечары» (з 1989), «Нараджэнне капэлы» (1991, 1992), конкурсаў муз. мастацтва. Працуе камбінат па вырабе, рамонце і рэстаўрацыі муз. інструментаў. Падтрымлівае сувязі з Сусв. цымбальнай асацыяцыяй (з 1992); калектыўны чл. Міжнар. саюза муз. дзеячаў (з 1991) і Бел. канфедэрацыі творчых саюзаў (з 1991). На 2001 каля 600 членаў.

Члены Беларускага саюза музычных дзеячаў

1991. Л.​М.​Абрамовіч, Л.​К.​Алексютовіч, І.​У.​Алоўнікаў, А.​В.​Альшанікаў, А.​М.​Аляксеенка, В.​С.​Ануфрыева, Г.​В.​Асмалоўская, І.​А.​Атраднаў, Н.​П.​Аўдзеева, В.​Л.​Аўраменка. Э.​І.​Ахрэмчык, В.​А.​Бабчанка, Г.​І.​Багамолаў, Б.​П.​Бажкоў, А.​М.​Баканаў, В.​Я.​Балаханаў, Л.​Р.​Батырава, Г.​Я.​Бацвіннік, М.​А.​Баяровіч, В.​Ю.​Бельцюкова, С.​І.​Берасцень, А.​І.​Берын, Л.​М.​Бондарава, Т.​П.​Брагінец, У.​В.​Браілоўскі, В.​В.​Варановіч, В.​Дз.​Васіленка, Л.​П.​Васільева, В.​М.​Верамяюк, Я.​Г.​Віданаў, Н.​В.​Вітчанка, В.​В.​Волкаў, М.​М.​Волкаў, В.​Л.​Вуячыч, І.​Г.​Вядзенін, Э.​С.​Габрыэлян, І.​П.​Галко, А.​А.​Галенчык, Я.​А.​Гарбунова, Г.​Я.​Гедыльтэр, Ю.​М.​Гільдзюк, Я.​П.​Гладкоў, Г.​П.​Грынчук, А.​М.​Гужалоўская, В.​Ю.​Густава, А.​Ф.​Гутараў, Л.​І.​Гучок, М.​І.​Дабравольскі, Б.​І.​Давыдаў, В.​У.​Дадзіёмава, Ю.​П.​Дзмітрыенка, А.​А.​Даніловіч, Л.​Л.​Дзядук, М.​П.​Дрынеўскі, В.​У.​Дудкевіч, В.​С.​Жывалеўскі, І.​А.​Забелава, П.​П.​Забелаў, Г.​П.​Зелянкова, В.​М.​Зяленін, Л.​Л.​Іваноў, А.​В.​Кавалеўская, М.​А.​Казінец, М.​А.​Казлоў, П.​Я.​Кандрацюк, С.​І.​Кафанаў, А.​П.​Кірыенка, Э.​В.​Кірыленка, У.​М.​Кузменка, Л.​М.​Куляшоў, Т.​М.​Курыла, У.​В.​Курылін, В.​А.​Кучар, Э.​В.​Кучынскі, В.​А.​Лагвіненка, Н.​І.​Лапшова, С.​Ю.​Лішчанка, А.​А.​Лысенка, І.​М.​Лявоненка, У.​П.​Ляйко, З.​Я.​Мажэйка, А.​А.​Мазепін, А.​А.​Мазурава, Л.​П.​Макарава, Р.​Я.​Малееў, А.​А.​Маляроў, Л.​А.​Матукоўская, Н.​А.​Мікуліч, А.​П.​Мільто, В.​А.​Міхальчук, Г.​М.​Міхеева, Л.​А.​Мішчанка, І.​Б.​Морых, Л.​Б.​Муранаў, Л.​Ф.​Мурашка, Л.​М.​Мяцельская, Б.​У.​Нічкоў, Г.​П.​Обух, Р.​У.​Падойніцына, І.​І.​Палівода, В.​М.​Панін, Л.​А.​Папова, А.​М.​Папоў, У.​С.​Пархоменка, В.​П.​Пауля, І.​І.​Паўлава, У.​П.​Перлін, А.​А.​Піліпенка, В.​П.​Пісарчык, У.​П.​Правілаў, А.​К.​Прусаў, Я.​Р.​Пукст, А.​В.​Пякуцька, Б.​М.​Пянчук, А.​С.​Пячонкіна, Я.​М.​Раўтовіч, В.​Л.​Рахленка, А.​М.​Рашацян, У.​А.​Родаў, В.​У.​Роўда, А.​А.​Рудзькоў, С.​І.​Рудня-Герман, У.​М.​Рыжы, У.​П.​Рылатка, С.​М.​Рыхло, В.​П.​Савіцкая, Г.​П.​Салапаха, Р.​С.​Сарока, І.​Ю.​Семяняка, М.​І.​Сеўрукоў, Б.​В.​Сінецкі, У.​П.​Скараходаў, Э.​М.​Скуратава, А.​С.​Собалева, М.​Р.​Солапаў, Б.​І.​Спектар, У.​І.​Стасевіч, Н.​С.​Сцяпанская, У.​В.​Таран, В.​В.​Тупіцын, У.​У.​Федарчук, М.​Я.​Фінберг, А.​І.​Хімчанка, Н.​Л.​Хотылева, І.​І.​Хотылеў, В.​Г.​Чарныш, Ю.​М.​Чурко, Л.​С.​Шаламёнцава, Я.​А.​Шаўчэнка, З.​Б.​Шаціла, С.​Ю.​Шпадарук, С.​А.​Штэйн, І.​М.​Шуміліна, В.​Л.​Яканюк, Т.​С.​Якаўлева, А.​Б.​Янпольскі, Л.​І.​Ячнеў.

1992. Г.​Р.​Аляксандрава, Я.​Ц.​Анціпенка, Н.​В.​Аўраменка, А.​А.​Бальцэвіч, М.​Д.​Браценнікаў, П.​М.​Веркалаб, А.​Б.​Залётнеў, М.​А.​Зданевіч, Л.​П.​Івашкоў, Н.​А.​Кавецкая, Т.​Я.​Кандрацюк, Н.​П.​Каральчук, У.​Дз.​Каструлёў, З.​В.​Качарская, Р.​А.​Лагонда, Л.​А.​Лявонава, І.​Б.​Мазур, Г.​М.​Мандрус, Р.​Т.​Марціросаў, Л.​Б.​Метнер, Г.​А.​Мілешка, У.​В.​Неўдах, І.​В.​Неўская, У.​М.​Няхаенка, В.​Л.​Парашчанка, В.​В.​Паўлава, Р.​І.​Петрачэнка, М.​Ф.​Пракаповіч, Т.​Л.​Рыдлеўская, С.​У.​Сакірка, У.​А.​Сінельнік, В.​С.​Томаль, Т.​У.​Уладысік, Г.​П.​Церашонак, І.​А.​Чарапко, В.​У.​Шацкі, Г.​В.​Шпакоўскі, С.​М.​Шубіна, Ж.​Г.​Ялфімава, І.​А.​Янпольская.

1993. П.​С.​Акулёнак, П.​С.​Вайналовіч, Я.​Ш.​Гелер, Я.​У.​Маланкоў, В.​А.​Патапаў, Г.​І.​Паўлянок, А.​К.​Сакалова, Ю.​М.​Сасноўцаў, Г.​Я.​Сівакова, Т.​П.​Сычова, І.​Р.​Целяпнёва.

1994. І.​Л.​Аляхновіч, Г.​В.​Анікеева, В.​А.​Анікееў, Т.​С.​Асновіч, М.​І.​Ахвердава, І.​І.​Барташэвіч, Т.​Ф.​Бранкоўская, Г.​І.​Бранкоўскі, Т.​У.​Бялькова, І.​У.​Валадковіч, Л.​Р.​Верхавень, Т.​С.​Ворашань, Т.​В.​Дзяшко, А.​В.​Доўгань, В.​П.​Ждановіч, В.​І.​Іванова, В.​А.​Кандратовіч, А.​В.​Касаткіна, В.​Р.​Кірылава, У.​Дз.​Кокушкін, У.​М.​Колін, Н.​М.​Кончыц, Л.​А.​Корсак, Ю.​А.​Крылоў, В.​А.​Крыцкая, С.​С.​Кундзянок, П.​Ф.​Ліхтэн, І.​М.​Лонскі, Л.​М.​Ляўковіч, С.​М.​Малінін, С.​А.​Мікулік, Л.​Р.​Пазнякова, Л.​А.​Парашчанка. А.​В.​Пауля, Л.​М.​Пятрова-Кумінская, С.​Т.​Разін, І.​Э.​Раманава, В.​Р.​Раманцоў, С.​М.​Рыбарава, Р.​П.​Рыжэвіч, В.​П.​Рэва, Л.​Б.​Самарцава, Л.​М.​Сасноўская, С.​Ф.​Сіпакова, А.​В.​Сітнікаў, Дз.​Дз.​Смірнова, Л.​В.​Смірнова, М.​К.​Старасцін, Н.​І.​Ташчыліна, С.​У.​Федарынчык, Г.​М.​Хадыка, А.​У.​Хартановіч, А.​У.​Харытонава, Н.​В.​Храпцова, Н.​М.​Цапрылава, Т.​Ц.​Чупрынская, Т.​Е.​Шумакова, А.​А.​Шут, Л.​В.​Шыбаева, Л.​А.​Шымановіч.

1995. А.​Л.​Акушэвіч, Л.​П.​Андрэева, Ю.​Я.​Андрэева, У.​І.​Арцымовіч, І.​А.​Аўсеева, М.​В.​Бяляева, Н.​Р.​Бандарэнка, С.​Р.​Барэйка, С.​В.​Бяляцкая, А.​М.​Бярнацкая, В.​А.​Войцік, А.​Дз.​Гуслева, М.​А.​Дзяруга, І.​П.​Дынькова, Л.​М.​Ермалаева, К.​У.​Еўсіевіч, Г.​Л.​Жаліхоўскі, В.​П.​Ждановіч, І.​Г.​Іваноў, В.​С.​Казлоўскі, Т.​Л.​Калянковіч, В.​А.​Кандраценка, М.​А.​Каралькоў, Г.​К.​Каранеўскі, Л.​А.​Клюйко, Т.​В.​Кузіна, В.​У.​Кузняцоў, Л.​І.​Леўчанка, Л.​Л.​Маеўскі, А.​В.​Маладцова, Г.​В.​Малеева, А.​Ю.​Мдывані, Э.​К.​Мімінашвілі, Л.​Б.​Новікава, В.​А.​Новікаў, В.​П.​Папова, Т.​А.​Парфёнава, Л.​Ф.​Патапенка, С.​В.​Перапеча, Я.​У.​Пятроў, В.​А.​Раманцова, В.​Я.​Садовін, Г.​У.​Семяненка, А.​В.​Сівакоў, В.​А.​Хаўкін, М.​У.​Ціракян, А.​А.​Чарнашэй, Н.​М.​Шпакоўская, В.​І.​Шрамко, А.​Ф.​Шунтаў, Л.​Б.​Шурман, В.​М.​Шчарбак, В.​У.​Шыкавец.

1996. Ю.​Г.​Бахановіч, Г.​М.​Бруёк, І.​Г.​Вяршок, А.​У.​Гіраль, Л.​І.​Грудзініна, А.​В.​Грыгор’ева, В.​К.​Дзыгун, Н.​П.​Журовіч, Л.​У.​Зорына, В.​А.​Кіранава, Ч.​А.​Кулікоўскі, У.​У.​Лінькоў, Н.​А.​Лысенка, Т.​Г.​Мдывані, М.​С.​Мінянкова, А.​С.​Падольская, Т.​А.​Пяцко, Л.​В.​Равуцкая, У.​Т.​Рудзянкоў, Г.​М.​Смоляк, І.​Ф.​Сушко, А.​П.​Чарапко.

1997. Н.​І.​Андрыянава, Л.​І.​Баранчык, Н.​Б.​Барынава, В.​У.​Бялугіна, М.​І.​Васілеўскі, Н.​Г.​Віцкоп, А.​С.​Вяргей, І.​М.​Гараніна, І.​Дз.​Гладкевіч, І.​М.​Грамовіч, В.​А.​Грэкава, Н.​В.​Гусарэвіч, Э.​І.​Давыдава, Т.​В.​Дземянкова, С.​С.​Дубасава, Л.​М.​Заруба, А.​П.​Ігнацьеў, М.​В.​Ільіна, С.​М.​Калеснікава, У.​С.​Каліна, В.​С.​Камарова, Л.​К.​Кардзянкова, Э.​М.​Кашэўскі, А.​М.​Красік, Э.​К.​Красніцкі, А.​У.​Красоўская, Н.​У.​Крыгер, І.​І.​Кундзянок, Л.​М.​Лагавік, Н.​П.​Мальцава, В.​П.​Марозава, А.​А.​Мартыненка, М.​Н.​Міхлін, В.​Г.​Мошчанка, Р.​М.​Мухаметшына, З.​П.​Пятрова, Т.​М.​Пятрова, І.​А.​Родава, Т.​П.​Роман, Л.​М.​Рудзянкова, В.​А.​Руднеў, Г.​А.​Рыдзігер, В.​Я.​Санько, Н.​І.​Сасіна, Л.​Р.​Сладзінская, У.​М.​Стукмейстэр, Н.​К.​Сянькова, В.​У.​Сяўрук, М.​Я.​Тарачэнка, А.​А.​Таўгень, Г.​У.​Томашава, Л.​А.​Фамічова, В.​А.​Чабан, І.​А.​Шчарбак, А.​М.​Шылкіна, Н.​П.​Яфімава, У.​П.​Яцыновіч.

1998. І.​Д.​Аксюта, Н.​А.​Анісімава, Т.​Ф.​Арлоўская, І.​М.​Атчанашанка, І.​А.​Багданец, Т.​В.​Балсунова, А.​В.​Бараш, Р.​Р.​Вараб’ёў, В.​В.​Галуза, І.​В.​Гарбацюк, С.​М.​Гарбацюк, А.​В.​Груздзева, С.​В.​Гуткоўская, І.​М.​Дзяшко, У.​К.​Зарэмскі, В.​М.​Калеснік, А.​Л.​Карацееў, Л.​З.​Малініна, Н.​М.​Мачыхіна, Т.​В.​Молічава, І.​С.​Нарэйка, Н.​В.​Невяровіч, А.​К.​Прусаў, І.​І.​Пяганаў, І.​У.​Пякарская, Л.​П.​Пятрова, А.​М.​Сердзюкова, М.​Э.​Смоліч, Ю.​У.​Стэльмах, А.​Я.​Філіпенка, А.​Р.​Халшчанкоў, Н.​І.​Харкаўская, А.​В.​Цыганок, І.​М.​Шасцітка, У.​Р.​Шчэрба, Ю.​У.​Шыкунец.

1999. Ж.​В.​Ануфрэйчык, А.​Л.​Арабей, Н.​Г.​Аруцюнава, І.​Л.​Аўдзееў, Т.​А.​Афанасьева, Л.​М.​Бабко, В.​В.​Баравікоў, Т.​П.​Боднева, С.​С.​Братухіна, П.​С.​Бяляеў, Н.​І.​Варывончык, А.​Ф.​Васілевіч, А.​М.​Вяршок, Н.​В.​Ганчарэнка, І.​Б.​Гембіцкая, А.​Ю.​Герасім, Т.​С.​Глушакова, У.​В.​Глушакоў, Л.​І.​Грабавая, Л.​С.​Грыневіч, В.​Ю.​Гурэева, А.​Ц.​Дабралёт, А.​М.​Данцыг, А.​С.​Дружыніна, А.​А.​Дударэнка, А.​А.​Елдзіна, У.​А.​Ермалаеў, І.​Л.​Жук, А.​П.​Зайцаў, І.​А.​Захарошка, Т.​Ю.​Ільіна, А.​Я.​Калядзіч, В.​У.​Карасёва, Т.​М.​Кірычэнка, А.​А.​Кнатэ, А.​У.​Кожух, А.​М.​Краўчэня, Р.​Дз.​Крывель, Т.​А.​Кукраш, І.​М.​Кулакова, М.​А.​Лабковіч, П.​К.​Лазука, А.​М.​Лаўрыеня, А.​А.​Лугаўцова, А.​У.​Лявіцкая, М.​С.​Мароз, А.​У.​Наполава, М.​Я.​Парахаўнічэнка, А.​А.​Пракаповіч, В.​І.​Пятрова-Кумінская, Л.​Г.​Раманчук, А.​П.​Рэут, Н.​В.​Сазановіч, А.​А.​Сакалова, В.​І.​Самасуева, Н.​Л.​Сапёлкіна, С.​І.​Селівон, С.​М.​Семяненя, А.​М.​Скорая, У.​Г.​Судноўскі, Ю.​Ю.​Тарасянок, У.​М.​Трафімовіч, В.​В.​Турэйка, В.​П.​Улазоўская, А.​В.​Цітова, С.​А.​Цітоў, І.​М.​Цыганок, Т.​І.​Часнакова, А.​М.​Чыркун, А.​А.​Шахаўцова, С.​М.​Шувалава, І.​М.​Шумілаў, У.​П.​Шышкін, Т.​В.​Ялецкая.

2000. І.​К.​Абразевіч, А.​І.​Александровіч, Т.​В.​Алёнушкіна, З.​В.​Аўдоніна, У.​М.​Баглай, С.​А.​Байдак, Б.​Дз.​Баленка, В.​А.​Баннікава, Дз.​В.​Башкіраў, Б.​М.​Бергер, В.​Я.​Браім, У.​М.​Будай, Л.​А.​Бурцава, Т.​Г.​Валадзько, Л.​К.​Валасюк, Я.​А.​Валасюк, М.​А.​Галавач, Т.​А.​Гер’ятовіч, К.​С.​Глазоўская, Т.​М.​Градкова, С.​М.​Грачыха, А.​В.​Гржыбоўская, Н.​С.​Гуркова, С.​Я.​Дабрадзенеў, В.​У.​Дамарацкая, Л.​Г.​Дружыніна, Т.​М.​Дубоўская, У.​А.​Дулаў, Л.​М.​Жукава, А.​У.​Жукаў, М.​П.​Журовіч, С.​А.​Жыгота, Н.​У.​Жэбіт, П.​П.​Запявалаў, Л.​В.​Зыкава, У.​Ц.​Зылікаў, Л.​А.​Зямцова, Т.​П.​Кавалеўская, Т.​Я.​Канавалава, Л.​І.​Капская, У.​М.​Каральчук, І.​І.​Карзевіч, Л.​А.​Карташова, В.​С.​Каспяровіч, М.​І.​Клімась, В.​М.​Крыловіч, Г.​І.​Крэс, І.​В.​Лашчыніна, Л.​У.​Леснічэнка, С.​В.​Літвінава, М.​М.​Лобан, В.​П.​Львова, В.​А.​Мальцава, Т.​І.​Марозава, М.​П.​Маршак, Г.​А.​Марыніч, В.​М.​Мішакоў, В.​А.​Нічыпарчык, Л.​І.​Пазырава, Н.​У.​Пахомава, Ж.​М.​Пракопава, Н.​П.​Пунчык, М.​Ф.​Радзеня, А.​М.​Русін, У.​А.​Семянюк, Т.​Ю.​Сергіеўская, А.​Л.​Сідараў, В.​В.​Сікачова, В.​Б.​Сінецкая, А.​В.​Склема, А.​Л.​Судзібор, В.​В.​Сянькова, В.​П.​Трафімава, А.​М.​Трафімовіч, М.​М.​Траццякова, Л.​С.​Фёдарава, Т.​М.​Фралова, Н.​В.​Цакун, Н.​Д.​Чараднічэнка, У.​М.​Чэрнікаў, В.​Р.​Шаўчэнка, Г.​С.​Шкурская, Ф.​В.​Юрцэвіч, Л.​П.​Юшкевіч.

2001. Н.​С.​Азаранкава, Р.​М.​Аладава, Т.​У.​Амяльчэня, У.​І.​Афонін, С.​С.​Ахотнікава, Л.​М.​Багамолава, Н.​У.​Барысава, А.​У.​Бінькевіч, А.​Дз.​Босікаў, С.​Э.​Бузько, Л.​І.​Бухаўцова, Дз.​І.​Варонін, А.​У.​Вашуркіна, А.​С.​Волюс, А.​І.​Высоцкі, Г.​К.​Гарэлава, А.​А.​Герасімёнак, В.​П.​Генюш, С.​Ф.​Глінская, Л.​У.​Дарагуж, Л.​М.​Дзімохіна, М.​А.​Дзіда, С.​А.​Дзянісава, С.​М.​Дубовік, М.​К.​Жылін, С.​К.​Забаронак, К.​Э.​Ільіна, П.​В.​Казлоў, А.​Ю.​Калеснік, В.​М.​Канатопцава, А.​В.​Капцелаў, В.​В.​Капцелаў, К.​С.​Кафанава, А.​А.​Кірэйчанка, Н.​В.​Конюх, С.​А.​Коціна, Т.​А.​Краснабаева, А.​Б.​Круцько, І.​Л.​Курносаў, Н.​С.​Лазарава, Л.​В.​Ларыёнава, Дз.​Дз.​Латышава, М.​К.​Літвін, А.​У.​Лукашкова, С.​Л.​Лясун, В.​Л.​Мацкевіч, А.​М.​Мініна. А.​К.​Мядзведзева, А.​В.​Пазноўская, А.​М.​Паліўка, Н.​В.​Патапчук, Л.​А.​Паўлюк, А.​А.​Рамашкевіч, А.​У.​Рыбінцаў, І.​П.​Салтановіч, Н.​К.​Сінькевіч, Г.​Ф.​Сіўцоў, А.​А.​Слоціна, У.​А.​Старычэнка, А.​Р.​Ступянёў, С.​А.​Суцько, І.​М.​Тамашэвіч, Н.​М.​Татарынцава, Н.​В.​Чыж, Л.​Л.​Шынкевіч, Н.​К.​Юрэвіч.

Н.​В.​Вітчанка, Т.​М.​Курыла.

т. 14, с. 231

САЮ́З БЕЛАРУ́СКІХ ПІСЬМЕ́ННІКАЎ (СБП),

добраахвотная грамадская творчая арг-цыя прафес. літаратараў Беларусі. Закліканы садзейнічаць напісанню твораў высокага маст. ўзроўню, спрыяць развіццю форм, стыляў і жанраў л-ры, памагаць творчаму росту маладых пісьменнікаў, развіваць і мацаваць сувязі л-р блізкага і далёкага замежжа. Створаны паводле пастановы ЦК КП(б)Б ад 27.5.1932 «Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый БССР». Арганізацыйна аформлена 1-м Усебеларускім з’ездам пісьменнікаў (Мінск, 8—14.6.1934) як Саюз пісьменнікаў Беларусі. З 1994 сучасная назва. Кіруючы орган — з’езд пісьменнікаў, паміж з’ездамі — рада. Старшыні СБП: М.​М.​Клімковіч (1934—38), М.​Ц.​Лынькоў (1938—48), П.​У.​Броўка (1948—66), М.​Танк (1966—80), Н.​С.​Гілевіч (1980—89), В.​В.​Зуёнак (1989—98), У.​П.​Някляеў (1998—99), В.​М.​Іпатава (в.а. 1999, з 2001).

Творчая работа вядзецца праз секцыі паэзіі, прозы, крытыкі і літаратуразнаўства, дзіцячай і юнацкай л-ры, маст. перакладу, літаратурных узаемасувязей, нарыса і публіцыстыкі, камісіі: прыёмную, ваенна-шэфскую, педагагічную, па рабоце з маладымі. Мае аддзяленні ў Брэсцкай, Віцебскай, Гомельскай, Гродзенскай і Магілёўскай абласцях. У 1945 у СБП было 47 членаў, да 13-га з’езда пісьменнікаў (май 2001) — 505 членаў.

Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў (з-за адсутнасці дакументаў спісы 1934—43 няпоўныя)

1934. З.​М.​Аксельрод, А.​І.​Александровіч, Баранавых Сымон (С.​Я.​Баранаў), І.​М.​Барашка, Я.​А.​Бранштэйн, П.​У.​Броўка, Л.​А.​Бэндэ, Бядуля Змітрок (С.​Я.​Плаўнік), Ф.​В.​Вайшнорас, Вольны Анатоль (А.​І.​Ажгірэй), Вольскі Віталь (В.​Ф.​Зэйдэль), П.​Р.​Галавач, Галубок Уладзіслаў (У.​І.​Голуб), Гартны Цішка (З.​Х.​Жылуновіч), Ю.​П.​Гаўрук, У.​М.​Глазырын, П.​Ф.​Глебка, А.​К.​Гурло, І.​Д.​Гурскі, Дарожны Сяргей (С.​М.​Серада), Ц.​Л.​Даўгапольскі, Дудар Алесь (А.​А.​Дайлідовіч), Х.​М.​Дунец, Г.​К.​Жарскі, Зарэцкі Міхась (М.​Я.​Касянкоў), Каваль Васіль (В.​П.​Кавалёў), У.​А.​Кавальскі, Г.​М.​Камянецкі, Л.​А.​Кацовіч, М.​М.​Клімковіч, Колас Якуб (К.​М.​Міцкевіч), А.​М.​Крапачоў, Крапіва Кандрат (К.​К.​Атраховіч), М.​С.​Кульбак, А.​А.​Куляшоў, Купала Янка (І.​Д.​Луцэвіч), Дз.​І.​Курдзін, Кучар Алесь (А.​Е.​Кучар), М.​Ц.​Лынькоў, В.​Дз.​Маракоў, Маўр Янка (І.​М.​Фёдараў), Б.​М.​Мікуліч, Міровіч Еўсцігней (Е.​А.​Дунаеў), М.​М.​Модэль, Р.​Д.​Мурашка, М.​Т.​Паслядовіч, Б.​К.​Паўлюкявічус, А.​Х.​Платнер, Я.​С.​Рамановіч, Г.​Л.​Раманоўская, Э.​Л.​Самуйлёнак, Скрыган Ян (І.​А.​Скрыган), В.​П.​Сташэўскі, У.​М.​Хадыка, І.​Д.​Харык, Хведаровіч Мікола (М.​Ф.​Чарнушэвіч), Чарот Міхась (М.​С.​Кудзелька), Чорны Кузьма (М.​К.​Раманоўскі), І.​Е.​Шапавалаў, С.​П.​Шушкевіч, Х.​С.​Шынклер, А.​І.​Якімовіч.

1935. А.​А.​Зарыцкі, Звонак Алесь (П.​Б.​Звонак), Р.​Я.​Кобец.

1936. Р.​Л.​Рэлес, У.​Г.​Фінкель.

1937. Агняцвет Эдзі (Э.​С.​Каган), В.​В.​Барысенка.

1938. П.​Е.​Панчанка.

1939. Астрэйка Анатоль (А.П Астрэйка), М.​М.​Блісцінаў, Р.​С.​Бярозкін, Журба Янка (І.​Л.​Івашын), М.​Р.​Ларчанка, А.​Я.​Міронаў, П.​С.​Пестрак, А.​Г.​Русак, Р.​К.​Сабаленка, Я.​І.​Садоўскі, К.​М.​Цітоў.

1940. С.​Н.​Гусеў, Іверс Анатоль (І.​Д.​Міско), М.​І.​Калачынскі, У.​І.​Краўчанка, М.​А.​Машара, Танк Максім (Я.​І.​Скурко), Н.​М.​Тарас, Шарахоўскі Янка (І.​З.​Шарахоўскі).

1941. В.​П.​Таўлай.

1942. Л.​Л.​Шапіра.

1943. А.​П.​Бялевіч, Вітка Васіль (Ц.​В.​Крысько), К.​Ц.​Кірэенка, Лужанін Максім (А.​А.​Каратай).

1944. Буйло Канстанцыя (К.​А.​Калечыц), М.​Р.​Лупсякоў.

1945. Брыль Янка (І.​А.​Брыль), М.​А.​Засім, П.​Н.​Кавалёў, І.​П.​Мележ.

1946. У.​І.​Агіевіч, А.​М.​Бачыла, Васілёк Міхась (М.​В.​Касцевіч), А.​С.​Вялюгін, М.​І.​Гамолка, І.​І.​Грамовіч, І.​В.​Гутараў, У.​Б.​Карпаў, В.​С.​Лютава, У.​І.​Няфёд, Р.​В.​Няхай.

1947. М.​І.​Аляксееў, А.​К.​Астапенка, М.​Я.​Аўрамчык, А.​С.​Васілевіч, М.​А.​Гарулёў, К.​Л.​Губарэвіч, А.​А.​Есакоў, Дз.​М.​Кавалёў (з 1959 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), А.​М.​Кулакоўскі, С.​К.​Майхровіч, Маўзон Аркадзь (А.​І.​Маўшэнзон), П.​К.​Прануза, П.​Ф.​Прыходзька, Русецкі Аляксей (А.​С.​Бурдзялёў), М.​Ф.​Садковіч, Т.​К.​Хадкевіч, І.​П.​Шамякін, У.​М.​Шахавец.

1948. Я.​Б.​Герцовіч, У.​І.​Корбан, В.​І.​Матэвушаў, М.​Г.​Ткачоў, Р.​В.​Шкраба.

1949. П.​І.​Валкадаеў, А.​Я.​Макаёнак, Палескі Вячаслаў (В.​П.​Станкевіч), І.​К.​Сіўцоў, В.​С.​Сурская.

1950. Б.​І.​Бур’ян, Э.​С.​Валасевіч, М.​П.​Даніленка, С.​С.​Дзяргай, І.​Ф.​Кудраўцаў, М.​П.​Лобан, Ю.​С.​Пшыркоў, А.​В.​Пысін.

1951. А.​А.​Алешка, М.​М.​Барсток, В.​Е.​Бурносаў, Дуброўскі Ігнат (І.​Ц.​Чарняўскі), М.​М.​Пянкрат, Ракітны Мікола (М.​І.​Новікаў), Я.​К.​Усікаў.

1952. М.​А.​Вішнеўскі, В.​А.​Зуб, А.​П.​Кузьмічоў (у 1952—67 у пісьменніцкай арг-цыі г. Тбілісі), А.​І.​Рылько, В.​Дз.​Сакалоў, П.​П.​Шасцерыкоў, А.​А.​Шашкоў.

1953. Я.​П.​Васілёнак, П.​М.​Макаль, І.​А.​Муравейка, У.​М.​Юрэвіч.

1954. Багушэвіч Юрый (Г.​К.​Багушэвіч), М.​М.​Ваданосаў, П.​С.​Васілеўскі, Н.​С.​Гілевіч, А.​В.​Іваноў, В.​У.​Івашын, Казека Янка (І.​Д.​Казека), Н.​З.​Кіслік, Дз.​А.​Палітыка, Н.​С.​Перкін, Л.​А.​Салавей, Семяжон Язэп (І.​І.​Семяжонаў), А.​А.​Семяновіч, М.​І.​Татур, А.​Дз.​Чарнышэвіч, І.​Ц.​Шуцько.

1955. С.​Х.​Александровіч, Вольскі Артур (А.​В.​Зэйдэль), С.​З.​Гаўрусёў, У.​І.​Дадзіёмаў, Ф.​І.​Куляшоў, А.​М.​Лазнявой (з 1971 у пісьменніцкай арг-цыі г. Чэлябінск), П.​М.​Рунец, М.​С.​Смагаровіч, Б.​П.​Спрынчан. 1956. М.​А.​Герасімаў (у 1956—57 у пісьменніцкай арг-цыі г. Чкалаў), С.​І.​Грахоўскі, І.​Л.​Дорскі, А.​Н.​Карпюк, А.​В.​Пальчэўскі.

1957. А.​М.​Адамовіч, А.​Х.​Асіпенка, А.​Ц.​Бажко, З.​А.​Бандарына, Я.​І.​Бяганская, І.​І.​Васілеўскі (у 1957—67 у Смаленскай пісьменніцкай арг-цыі), У.​С.​Караткевіч, І.​С.​Клаз, Е.​Я.​Лось, А.​І.​Махнач, І.​Я.​Навуменка, М.​А.​Сергіевіч, М.​М.​Чавускі, Н.​Т.​Чарнушэвіч.

1958. А.​А.​Авечкін, Л.​Л.​Арабей, М.​М.​Арочка, Р.​І.​Барадулін, У.​М.​Дубоўка (з 1968 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), Непачаловіч Янка (І.​Д.​Непачаловіч), У.​І.​Нядзведскі, Н.​Е.​Пашкевіч, Пушча Язэп (Я.​П.​Плашчынскі), М.​А.​Скрыпка, Г.​Л.​Шмань (з 1962 у пісьменніцкай арг-цыі г. Тула).

1959. В.​У.​Быкаў, М.​Г.​Дуброўскі, А.​Н.​Марціновіч, Г.​Л.​Папоў, І.​М.​Пташнікаў, І.​І.​Сіняўскі.

1960. В.​У.​Адамчык, Х.​Дз.​Жычка, У.​А.​Калеснік, А.​К.​Клышка, А.​А.​Лойка, А.​А.​Макарэвіч, Мехаў Уладзімір (У.​Л.​Няхамкін), Г.​А.​Новік, Б.​І.​Сачанка, Д.​Р.​Сімановіч, В.​Ф.​Хомчанка.

1961. Дз.​Я.​Бугаёў, Г.​М.​Бураўкін, У.​А.​Варно (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Петрапаўлаўск-Камчацкі), А.​З.​Гутковіч, А.​А.​Дракахруст (у 1961—64 у пісьменніцкай арг-цыі г. Хабараўск), Я.​С.​Ермаловіч, Ю.​М.​Канэ, І.​В.​Козел, І.​Р.​Новікаў, Л.​Я.​Прокша, А.​А.​Савіцкі, Ю.​М.​Свірка, Сіпакоў Янка (І.​Д.​Сіпакоў), В.​Я.​Тарас, П.​А.​Харкоў, К.​А.​Цвірка, К.​М.​Шней-Красікаў (з 1969 у пісьменніцкай арг-цыі г. Краснаярск), Г.​У.​Шыловіч, М.​Н.​Яромушкін.

1962. У М.​Дамашэвіч, В.​А.​Каваленка, І.​І.​Калеснік, Я.​І.​Курто, У.​І.​Ляпёшкін, У.​А.​Паўлаў, АС.​Ставер, М.​Л.​Стральцоў, В.​Ф.​Трыхманенка, М.​М.​Фігуроўскі (з 1966 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), У.​М.​Шыцік, Ф.​А.​Яфімаў.

1963. Л.​А.​Вакулоўская (у 1963—66 у пісьменніцкай арг-цыі г. Калінінград), В.​С.​Гарбук.

1964. Д.​Я.​Бічэль-Загнетава, І.​Ц.​Бурсаў, Г.​Г.​Васюкова, Вярба Вера (Г.​П.​Сакалова), А.​І.​Вярцінскі, Л.​І.​Гаўрылкін, М.​Н.​Герчык, М.​П.​Гроднеў, А.​С.​Дзеружынскі, Я.​І.​Каршукоў, Г.​В.​Кісялёў, І.​У.​Клімашэўская, Г.​Я.​Кляўко, Г.​Д.​Колас, М.​П.​Кругавых, Лакербай Юрый (Ю.​А.​Лакербая; з 1976 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), А.​П.​Наўроцкі, С.​М.​Прошын (з 1967 у пісьменніцкай арг-цыі г. Варонеж), А.​В.​Сабалеўскі, Р.​Я.​Тармола, П.​І.​Ткачоў, Дз.​І.​Уксусаў, І.​Г.​Чыгрынаў, І.​І.​Шклярэўскі (з 1968 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), В.​М.​Шымук, С.​Г.​Яўсеева.

1965. І.​А.​Аношкін, М.​А.​Грамыка, А.​С.​Грачанікаў, А.​А.​Дзялендзік, А.​Р.​Кобец-Філімонава, В.​Г.​Панамароў, У.​М.​Стэльмах.

1966. П.​П.​Ахрыменка, В.​В.​Зуёнак, Палтаран Вера (В.​С.​Ляпеская), М.​М.​Рудкоўскі, Р.​Р.​Шырма, А.​С.​Яскевіч.

1967. П.​К.​Дзюбайла, Зазека Язэп (І.​В.​Зазека), М.​С.​Кусянкоў, А.​С.​Ліс, У.​А.​Ляўданскі, А.​В.​Мальдзіс, В.​Ц.​Мыслівец, І.​І.​Мяла, С.​С.​Панізнік, А.​С.​Сербантовіч, Ю.​С.​Фатнеў (з 1974 у пісьменніцкай арг-цыі г. Бранск), Т.​Р.​Цулукідзе, Шумаў Міхаіл (М.​І.​Шульман).

1968. А.​П.​Кудравец, П.​А.​Місько, Ф.​М.​Янкоўскі, М.​Р.​Ярош.

1969. С.​А.​Гусак, В.​Б.​Дайліда, М.​М.​Дукса, В.​Ф.​Карамазаў, У.​Г.​Кудзінаў, С.​П.​Масіяш (у 1969—72 у пісьменніцкай арг-цыі г. Уральск), А.​Ф.​Пінчук (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Львоў), В.​П.​Рагойша, Р.​М.​Семашкевіч, А.​А.​Слесарэнка, А.​П.​Чаркасаў.

1970. Г.​А.​Васілеўская, М.​А.​Вышынскі, А.​К.​Гардзіцкі, Л.​М.​Дайнека, В.​М.​Іпатава, А.​Л.​Кандрусевіч, У.​І.​Карызна, М.​А.​Маляўка, У.​Г.​Машкоў, І.​Дз.​Ралько, Л.​С.​Рашкоўскі, У.​М.​Скарынкін, Э.​М.​Скобелеў, Д.​Ф.​Слаўковіч, І.​К.​Сяркоў, Х.​М.​Чэрня, Г.​К.​Шутэнка, Э.​С.​Ярашэвіч.

1971. В.​Л.​Бечык, Ю.​У.​Голуб, М.​М.​Грынчык, К.​В.​Камейша, М.​П.​Луфераў, М.​Я.​Матукоўскі, Н.​І.​Мацяш, У.​Н.​Мяжэвіч, П.​І.​Пруднікаў, А.​М.​Пяткевіч, А.​А.​Шаўня, Я.​І.​Янішчыц.

1972. С.​А.​Андраюк, У.​В.​Гніламёдаў, В.​П.​Жураўлёў, Н.​К.​Зверава (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Калінінград), С.​І.​Кухараў, М.​А.​Лазарук, А.​Г.​Масарэнка, С.​А.​Міхальчук, В.​В.​Нікіфаровіч, А.​С.​Разанаў, В.​С.​Рудаў, У.​І.​Савіцкі, У.​К.​Федасеенка, М.​М.​Федзюковіч, М.​М.​Чарняўскі, Э.​В.​Ялугін.

1973. А.​А.​Жук, В.​А.​Казько, М.​І.​Мушынскі, А.​П.​Рыбак, А.​А.​Савелічаў.

1974. Дз.​А.​Бяспалы, Г.​В.​Далідовіч, А.​П.​Капусцін, У.​І.​Кузьмянкоў, М.​П.​Парахневіч, А.​Л.​Петрашкевіч.

1975. Гіль Мікола (М.​С.​Гілевіч), Каліна Клаўдзія (К.​К.​Лукашэвіч), Каштанаў Арнольд (А.​Л.​Эпштэйн), Коўтун Валянціна (В.​М.​Новік), Крыга Алесь (А.​А.​Асіпенка), Левановіч Леанід (Л.​К.​Лявонаў), Я.​Р.​Радкевіч, Г.​С.​Шупенька, Г.​Ф.​Юрчанка.

1976. У.​М.​Верамейчык, Г.​А.​Каржанеўская, В.​С.​Макарэвіч, П.​А.​Марціновіч, М.​А.​Тычына.

1977. Р.​А.​Баравікова, В.​С.​Гігевіч, Э.​С.​Гурэвіч, В.​А.​Жуковіч, С.​І.​Законнікаў, У.​М.​Казбярук, Л.​Т.​Калодзежны, Я.​Р.​Лецка, Г.​П.​Пашкоў, А.​У.​Салтук, В.​С.​Сёмуха, Тулупава Нэлі (Н.​І.​Лісоўская), Я.​П.​Шабан, І.​І.​Шальманаў, В.​Ц.​Якавенка.

1978. Т.​М.​Бондар, А.​С.​Вечар, М.​Г.​Воранаў, В.​А.​Лукша, У.​П.​Някляеў, М.​І.​Чаргінец.

1979. У.​І.​Анісковіч, І.​С.​Арабейка, Б.​П.​Беляжэнка (Беліжэнка), А.​У.​Варановіч, Н.​Б.​Ватацы, В.​К.​Гардзей, Т.​І.​Гарэлікава, Г.​Р.​Дзмітрыеў, А.​М.​Дзятлаў, А.​А.​Дудараў, Г.​І.​Егарэнкава (з 1981 у пісьменніцкай арг-цыі г. Ніжні Ноўгарад), У.​С.​Ліпскі, А.​Г.​Папова, В.​А.​Ракаў, М.​С.​Шаўчонак, К.​Р.​Шэрман, М.​І.​Янчанка.

1980. З.​Я.​Бірала, Верабей Яўген (Я.​В.​Міклашэўскі), С.​Л.​Дорскі, Я.​М.​Крупенька, С.​Л.​Курылёва, І.​К.​Стадольнік, В.​У.​Ярац.

1981. Блакіт Валянцін (В.​У.​Болтач), Г.​Ф.​Бубнаў, В.​С.​Гарбацэвіч, У.​А.​Жыжэнка, А.​К.​Кажадуб, А.​М.​Казловіч, І.​І.​Капыловіч, М.​П.​Кацюшэнка, М.​П.​Корзун, П.​С.​Лісіцын, А.​П.​Мельнікаў, М.​М.​Мятліцкі, А.​П.​Палітыка, І.​Т.​Панчанка, У.​А.​Папковіч, М.​М.​Пракаповіч, А.​К.​Сульянаў, Л.​К.​Тарасюк, Л.​Ф.​Яўменаў.

1982. С.​М.​Басуматрава, Верас Зоська (Л.​А.​Войцік), В.​І.​Дашкевіч, А.​М.​Жыгуноў, Н.​С.​Загорская, Кейзараў Аляксей (А.​С.​Кейзераў), М.​І.​Клебановіч, У.​М.​Конан, С.​С.​Лаўшук, Я.​С.​Пархута, У.​Я.​Рубанаў, У.​П.​Саламаха, В.​Б.​Спрынчан, А.​І.​Сямёнава, Л.​А.​Філімонава, У.​П.​Чапега.

1983. С.​А.​Алексіевіч, С.​У.​Букчын, Ждан Алег (А.​А.​Пушкін), П.​А.​Ламан, Х.​А.​Лялько, Н.​В.​Маеўская, Г.​В.​Марчук, В.​І.​Рабкевіч, К.​І.​Тарасаў, В.​С.​Трасцянскі, К.​Р.​Хромчанка, А.​І.​Цяжкі, В.​А.​Чамярыцкі, Т.​І.​Шамякіна, Р.​М.​Яўсееў.

1984. Л.​М.​Галубовіч, Л.​В.​Дранько-Майсюк, М.​Ф.​Дубянецкі, А.​І.​Канапелька, А.​К.​Каско, У.​М.​Мазго, У.​А.​Марук, С.​М.​Новік-Пяюн, А.​У.​Пісьмянкоў, А.​С.​Сопат, П.​П.​Сушко, В.​А.​Шніп, У.​Дз.​Якутаў.

1985. П.​І.​Бітэль, Н.​В.​Галіноўская, Л.​С.​Караічаў, С.​М.​Марчанка, С.​Я.​Паўлаў, А.​В.​Руцкая, І.​Я.​Скарынкін, А.​А.​Станюта, В.​П.​Супрунчук, В.​К.​Хаўратовіч, Л.​Ф.​Хейдарава, І.​А.​Чарота, У.​І.​Ягоўдзік.

1986. В.​В.​Аколава, У.​А.​Арлоў, А.​М.​Асташонак, Я.​Д.​Будзінас, У.​С.​Глушакоў, У.​І.​Дзюба, З.​І.​Дудзюк, А.​М.​Емяльянаў, А.​П.​Жалязоўскі, Л.​А.​Казыра, Г.​А.​Каханоўскі, С.​М.​Клімковіч, А.​І.​Кудраўцаў, З.​К.​Прыгодзіч, І.​У.​Скурко, Л.​І.​Шырын.

1987. Г.​А.​Булыка, У.​П.​Бутрамееў, І.​Ф.​Жарнасек, Казанаў Барыс (Б.​М.​Рыўкін), А.​А.​Марціновіч, В.​Ф.​Праскураў, М.​К.​Філіповіч, А.​К.​Шлег.

1988. М.​З.​Башлакоў, А.​Л.​Верабей, Глобус Адам (У.​В.​Адамчык), В.​А.​Дубінка, К.​Я.​Жук, А.​А.​Камароўскі, М.​П.​Кенька, І.​П.​Клімянкоў, У.​І.​Мархель, А.​Г.​Мінкін, Наварыч Алесь (А.​І.​Трушко), В.​Я.​Сахарчук, М.​Л.​Стрыгалёў, А.​Ц.​Сыс, Т.​К.​Чабан, Г.​Б.​Чарказян, І.​П.​Чыгрын, П.​М.​Шруб, М.​М.​Шэлехаў.

1989. Ю.​М.​Багданаў, І.​Э.​Багдановіч, Л.​П.​Баршчэўскі, М.​У.​Барэйша, М.​І.​Бусько, М.​І.​Ермаловіч, А.​П.​Жамойцін, С.​М.​Зайцаў, М.​М.​Зарэмба, Зьніч (А.​А.​Бембель), С.​В.​Кавалёў, М.​А.​Круль, В.​А.​Куляшова, Л.​І.​Пранчак, Я.​Э.​Пфляўмбаўм, Саламевіч Янка (І.​У.​Саламевіч), В.​Ю.​Ткачоў, Я.​І.​Хвалей.

1990. А.​М.​Бадак, А.​М.​Бароўскі, М.​А.​Вайцяшонак, Н.​Я.​Гальпяровіч, В.​М.​Грышановіч, Л.​В.​Забалоцкая. Т.​В.​Кабржыцкая, В.​В.​Карпечанка, І.​Р.​Катляроў, М.​П.​Лук’янаў, Мальчэўская Яўгенія (Я.​Е.​Крыжаноўская), У.​А.​Навумовіч, А.​У.​Рагуля, Рублеўская Людміла (Л.​І.​Шніп), У.​М.​Сіўчыкаў, Сокалаў-Воюш Сяржук (С.​А.​Сокалаў), П.​Ф.​Стэфановіч, А.​П.​Траяноўскі, Л.​М.​Турбіна, А.​М.​Федарэнка, С.​М.​Шах, В.​А.​Шырко, А.​М.​Якімовіч.

1991. М.​А.​Арахоўскі, П.​В.​Вараб’ёў, Х.​Х.​Гурыновіч, І.​В.​Жук, К.​М.​Ільюшчыц, А.​С.​Казлоў, Г.​І.​Кірылаў, І.​А.​Кірэйчык, В.​С.​Кудлачоў, Куртаніч Вольга (В.​І.​Мешчаракова), Т.​В.​Мельчанка, Пісарык Алесь (А.​У.​Пісарчык), І.​І.​Рубін, Сцяпан Уладзімір (У.​А.​Сцепаненка), М.​У.​Скобла, Тумаш Генадзь (Я.​Дз.​Тумас), У.​Т.​Халіп.

1992. Э.​А.​Акулін, І.​М.​Афанасьеў, Г.​Б.​Багданава, М.​Я.​Баравік, Баторын Фелікс (Ф.​Б.​Хаймовіч), Блажэнны Веніямін (В.​М.​Айзенштат), В.​Ф.​Грышкавец, Н.​Я.​Гублер, І.​І.​Канановіч, С.​Т.​Каробкіна, З.​З.​Марозаў, У.​І.​Мацвеенка, М.​П.​Пазнякоў, Ц.​А.​Панцюшэнка, Л.​С.​Савік, Г.​В.​Станкевіч.

1993. Анашка Францішак (Ф.​І.​Сіўко), А.​Ю.​Аўруцін, М.​П.​Вяршынін, П.​І.​Гарэцкі, А.​І.​Дэбіш, В.​І.​Дэбіш, А.​А.​Жук, Р.​К.​Ігнаценка, Кавалюк Аўгіння (Я.​Т.​Кавалюк), М.​А.​Клімковіч, С.​А.​Крываль, М.​Н.​Мінчанка, Пятровіч Барыс (Б.​П.​Сачанка), У.​Л.​Сакалоўскі, М.​М.​Сердзюкоў, Случанін Лявон (Л.​Р.​Шпакоўскі), В.​І.​Стома, Г.​К.​Тычка, Шайбак Міраслаў (М.​В.​Адамчык), Ялоўчык Лідзія (Л.​П.​Лісок), М.​Б.​Яфімава.

1994. Аксак Валянціна (В.​І.​Арлова), Валошка Максім (А.​І.​Бутэвіч), П.​В.​Васючэнка, Віж Мар’ян (М.​М.​Зайцаў), В.​Ц.​Галавач, І.​Я.​Гурбан, С.​Ф.​Давідовіч, У.​У.​Дуктаў, І.​В.​Зуб, А.​М.​Зэкаў, М.​С.​Купрэеў, І.​С.​Курбека, Р.​Я.​Лапушын, В.​В.​Лапцік, Лаўроў Уладзімір (У.​Б.​Ідэльсон), В.​І.​Лужкоўскі, І.​В.​Малец, Дз.​А.​Падбярэзскі, І.​М.​Пракаповіч, Л.​Ц.​Пракопчык, У.​У.​Сауліч, М.​М.​Трафімчук, С.​А.​Трахімёнак, А.​Я.​Хатэнка, Н.​Ф.​Цыпіс, Чаромхін Васіль (В.​І.​Найдзін), А.​Ф.​Чобат.

1995. Баравы Янка (І.​І.​Галубовіч), Барскі Алесь (А.​А.​Баршчэўскі), М.​Р.​Гайдук, В.​П.​Грыцкевіч, М.​І.​Дзелянкоўскі, М.​А.​Дубоўскі, В.​А.​Кастручын, А.​М.​Кірвель, У.​А.​Клімовіч, В.​С.​Маскаленка, М.​І.​Мішчанчук, В.​К.​Небышынец, А.​А.​Пашкевіч, П.​П.​Савоська, Р.​В.​Сакалоўскі, В.​І.​Сарока, В.​Р.​Супрун, І.​Л.​Сяргейчык, Я.​Я.​Янушкевіч.

1996. Н.​К.​Аксёнчык, А.​Б.​Альфяровіч, М.​Дз.​Антаноўскі, С.​М.​Белы, І.​А.​Карэнда, Я.​І.​Клімуць, І.​І.​Лашутка, А.​Ф.​Майсееў, М.​Б.​Марцінкоўскі, У.​Ф.​Міхно, У.​Г.​Пецюкевіч, У.​Р.​Правасуд, В.​А.​Праўдзін, В.​І.​Рагаўцоў, У.​І.​Содаль, С.​В.​Тарасаў, І.​А.​Шахрай. Явар Святлана (С Б.​Сачанка).

1997. Артханаў Глеб (Ю.​І.​Аляксееў), А.​В.​Бяляцкі, Р.​С.​Бялячыц, Э.​Л.​Вайвадзіш, С.​В.​Валодзька, Г.​А.​Варатынская, В.​Р.​Гурскі, Ю.​І.​Залоска, Н.​Дз.​Кавалёва, М.​Ф.​Карпенка (у 1980—97 у пісьменніцкай арг-цыі г. Ашгабат), В.​Р.​Когут, А.​М.​Крэйдзіч, М.​Д.​Львовіч, М.​Я.​Лукша, Ляшонак Тамаш (Ф.​В.​Ляшонак), У.​В.​Мароз, Н.​Дз.​Марціновіч, В.​У.​Петручук, В.​А.​Санько, І.​К.​Цішчанка, К.​П.​Цыбульскі, М.​М.​Чарняўскі, В.​К.​Шабалтас, М.​З.​Шаховіч, А.​І.​Шушко.

1998. Аржаны Аркадзь (В.​І.​Кунцэвіч), С.​А.​Астраўцоў, У.​У.​Барысенка, А.​Я.​Белы, Р.​М.​Бензярук, А.​І.​Бібіцкі, Ветах Алесь (А.​І.​Бельскі), В.​Р.​Гарановіч, В.​Ф.​Гіруць-Русакевіч, А.​Ф.​Гуцаў, А.​Н.​Давыдаў, У.​Ф.​Ермалаеў, А.​М.​Канапелька, А.​М.​Карлюкевіч, Я.​Ф.​Конеў, Я.​І.​Крамко, М.​А.​Курыла, В.​І.​Локун, А.​К.​Лягчылаў, М.​А.​Манохін, Наталіч Марына (Н.​А.​Давыдзенка), А.​І.​Нафрановіч, Л.​П.​Неўдах, І.​Я.​Пехцераў, І.​Р.​Пяшко, Рось Алеся (Т.​Р.​Мазур), П.​І.​Сабіна, П.​П.​Саковіч, Л.​Д.​Сільнова, Снарская Іна (І.​С.​Дзідык), Сом Лера (А.​У.​Сом), В.​В.​Страмкоўская, А.​М.​Стрыгалёў, Г.​П.​Тварановіч, В.​У.​Угрыновіч-Камінская, А.​К.​Цітоў, М.​В.​Шабовіч, У.​К.​Шурка, Л.​Р.​Шэлег.

1999. С.​Г.​Адамовіч, Г.​П.​Аўласенка, А.​М.​Бабаед, В.​М.​Кадзетава, М.​Я.​Касцюкевіч, Г.​М.​Кісліцына, Корань Людміла (Л.​Дз.​Сінькова), Г.​Г.​Мяцел ша. В.​І.​Русілка, А.​І.​Станкевіч.

2000. І.​І.​Дарафейчук, А.​В.​Камоцкі, Капа Наталля (Н.​М.​Казапалянская), В.​Я.​Корбут, Ф.​А.​Кошаль, А.​А.​Легастаева, В.​Х.​Медунецкі, Т.​М.​Мушынская, Л.​Дз.​Раманава, Г.​В.​Рымскі, С.​Ф.​Сцяпан, Хадарэнка Ірына (І.​М.​Шумская). 2001. П.​М.​Гаспадыніч, А.​І.​Гінько, Т.​М.​Дасаева, М.​М.​Ждановіч, А.​А.​Ігнацюк, І.​Л.​Качаткова, В.​М.​Кукса, Лайкоў Янка (І.​У.​Лайкоў), А.​І.​Мазько, А.​Ф.​Майсеенка, Л.​У.​Маракоў, М.​У.​Мікуліч, А.​Ф.​Мяснікоў, З.​І.​Падліпская, В.​П.​Паліканіна, М.​П.​Прохар, С.​В.​Рублеўскі, В.​В.​Стралко, С.​В.​Суднік, Супрановіч Таіса (Т.​І.​Гурко), Т.​І.​Трафімава, Чэмер Андрэй (А.​С.​Анішчык), І.​Л.​Шаўлякова, Н.​Н.​Шклярава, А.​А.​Яскевіч.

І.​У.​Саламевіч.

т. 14, с. 222