Засцерагчы ад чаго‑н. (непрыемнага, непажаданага). — Грыша! Правядзём разведку. Скарыстаем абедзенны час. Калі жанчыны пойдуць з поля дадому, пашлём туды нашых дзяўчат, як быццам мяняць вопратку на харчы. Цяпер такіх тысячы, ходзяць па сёлах... Толькі трэба іх падстрахаваць. Каго пашлём?Няхай.Нічога не зробіш: абрываем дрот рукамі. Толькі б паспець у час падстрахаваць групу Сіманава.Дзенісевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тлумача́льнік, ‑а, м.
Той, хто займаецца тлумачэннем, трактоўкай чаго‑н. А гэтыя старыя, аздобленыя сівізною, маршчынамі .. дзяды .. да душы падабаліся Лабановічу .. Гэта былі самавукі — аграномы, тлумачальнікі розных прыгод жыцця.Колас.[Раман Карпавіч:] — Піша-піша чалавек і раптам бачыць: не туды яго штурхнулі, не тое яму параілі, ды і наогул — які к чорту ён вучоны! Кампілятар, у лепшым выпадку — здольны тлумачальнік чужых думак...Шамякін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
tu
1. тут;
tu i tam — тут і там;
2. сюды;
tu i tam — а) там-сям;
туды і сюды;
chodź tu! — хадзі сюды!
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
up3[ʌp]prep.
1. (у розных значэннях) па, на, да;
up the stairs па ле́свіцы (уверх);
further up the road дале́й па даро́зе;
climb up a tree узле́зці на дрэ́ва;
sail up the river плы́сці ўве́рх па рацэ́
2. (to)(да пэўнай мяжы) да;
up to now да гэ́тай пары́;
up to ten men да дзесяці́ асо́б
3. (to) (адпаведна) па, на;
live up to one’s income жыць па сро́дках;
up to the mark на нале́жным узро́ўні
♦
up and down (smth.) уве́рх і ўні́з, уза́д і ўпе́рад, туды́ і сюды́ (па чым-н.);
They walked up and down the platform. Яны хадзілі туды і сюды па платформе.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Тата́к ’нібыта, быццам’ (Сцяшк. Сл.), ’так як’ (Бузук, Паўдн.-бел.), та́тык ’як бы, нібы’ (мін., навагр., Стан.), татэ́к ’як’: рыжы, татэ́к я́годка (ПСл). Параўн. балг.та́тък ’там’, дыял.та́така ’далей, туды’. Са спалучэння та і так (гл.), або так як з прыпадабненнем к > т у пачатку слова, параўн. таек, гл. Балгарскія формы не зусім пераканальна разглядаюцца як спалучэнне часціцы і злучніка ta (гл. та) з падвойнай партыкулай t‑k (як у тутака), гл. ESSJ SG, 2, 647.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лю́лі!люлі‑люлі! — прыпеў у песні-калыханцы, ужываецца пры закалыхванні дзіцяці (Нас., ТСБМ). Укр.лю́лі, лю́лі‑лю́лі, рус.люли́, люлю́, польск.lu‑lu, lu‑li, чэш.luli, серб.-харв.љу̑, љу̏, балг.люли, лю‑лю. Выклічнік мовы дзіцяці. Параўн. падобныя літ.liū̃lia, liū̃li, лат.lul̃luo, lul̃lu, luļļu, ням.lullull, швед.lulla, а таксама ст.-інд.lṓlati ’рухаецца туды-сюды’ (Фасмер, 2, 545–546; Слаўскі, 4, 349; БЕР, 3, 578). Сюды ж лю́лінькі, лю́лічкі ’спаць’ (Нас.), люляшынкі ’тс’ (Федар. Дад.).