свянцо́ ны , ‑ая, ‑ае.
Пасвячоны, асвячоны. Свянцоны хлеб . Свянцоная вада. □ Лячыла мяне ад хваробы суседская бабуля. Паіла настоем сямі свянцоных купальскіх траў. Асіпенка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
жава́ ць несов.
1. жева́ ть;
ж. кава́ лак хле́ ба — жева́ ть кусо́ к хле́ ба;
2. перен. а́ ть, мусо́ лить;
ж. яко́ е-не́ будзь пыта́ нне — жева́ ть (мусо́ лить) како́ й-л. вопро́ с;
◊ ж. жва́ чку а́ ть жва́ чку;
жывём, хлеб жуём погов. хлеб жуём
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ператрыма́ ць сов. в разн. знач. а́ ть;
п. хлеб у пе́ чы — передержа́ ть хлеб в печи́ ;
п. зды́ мкі ў праяві́ целі — передержа́ ть сни́ мки в прояви́ теле;
мно́ га кніг ~ма́ ў у сваі́ х рука́ х — мно́ го книг передержа́ л в свои́ х рука́ х
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дапячы́ , -пяку́ , -пячэ́ ш, -пячэ́ ; -пячо́ м, -печаце́ , -пяку́ ць; дапёк, -пякла́ , -ло́ ; -пячы́ ; -пе́ чаны; зак.
1. Скончыць пячы, давесці да поўнай гатоўнасці.
Д. хлеб .
2. чаго . Спячы дадаткова.
Д. бліноў.
3. перан. , камубез дап. Вывесці з раўнавагі; даняць.
Сваімі дакорамі і папрокамі ён усім дапёк.
|| незак. дапяка́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раскро́ іць , -кро́ ю, -кро́ іш, -кро́ іць; -кро́ ены; зак. , што.
1. Кроячы, разрэзаць.
Р. матэрыял на касцюмы.
2. Парэзаць на часткі (пераважна пра хлеб ).
3. Нанесці глыбокую сечаную рану, рассячы (разм. ).
|| незак. раскро́ йваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. раскро́ йванне , -я, н. і раскро́ й , -ю, м. знач. ).
|| прым. раскро́ йны , -ая, -ае (да 1 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Пухо́ вы 1 ТСБМ , Бяльк. ). Ад пух ’падшэрстак, ворс, дробнае пер’е’.
Пухо́ вы 2 пуховая мука , хлеб пуховыАрх. Федар. , Жд. 2), ст.-бел. пуховый ’тс’, рус. пухо́ вый ’перамолаты разам з мякінай (пра муку); пышны, рыхлы і лёгкі (пра хлеб )’. Ад пух ’мякіна, адходы пры веянні, паланні’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЗАСІНЕ́ Ц (Міхась Мікалаевіч) (20.9.1935, в. Мядзведнае Ельскага р-на Гомельскай вобл. — 13.7.1982),
бел. самадзейны жывапісец. Засл. работнік культуры Беларусі (1977). Творчай манеры ўласцівы наіўна-рэаліст. трактоўка сюжэтаў, плоскаснасць выявы, дэкаратыўнасць лакальнага колеру: «Вясна», «Маці», «Партызан», «Пах спелага жыта», «Хлеб », «Салдат вярнуўся з фронту», «Вёска будуецца», «На сенакосе», «Сям’я дома», «Печаная бульба», «Дзядулевы дудачкі», «Стары калодзеж», «Дрэва жыцця» (усе 1970-я г. ) і інш.
Літ. :
Шаура Р.Ф., Красічкава А.І. М.М.Засінец. Мн. , 1981.
М.Засінец . Пах спелага жыта. 1972.
т. 6, с. 544
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
РА́ БАС ((Rabas) Вацлаў) (13.11.1885, Крупавіцы, каля г. Ракоўнік, Чэхія — 26.10.1954),
чэшскі жывапісец-пейзажыст. Нар. мастак Чэхаславакіі (1945). Вучыўся ў Пражскай АМ (1906—09, 1911—13). Рэаліст. традыцыі чэш. мастацтва 2-й пал. 19 — пач. 20 ст. спалучаў з уплывамі П.Сезана і А.Дэрэна. Ствараў абагульненыя паэт. вобразы роднай прыроды: «Вясна» (1921), «Чэшскае сяродгор’е» (1927), «Веснавы пейзаж» (1930), «Поле і аблокі» (1933), «Зямля» (1934), цыкл «Хлеб » (1939), «Чэшская песня» (1947), «Верасень» (1953) і інш. Дзярж. прэмія Чэхаславакіі 1953.
т. 13, с. 181
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
мя́ каць , ‑і, ж.
1. Мяккая частка цела жывёлы або чалавека.
2. Мяса без касцей. Аддзяліць мякаць ад касцей.
3. Мяккая частка пладоў, ягад, клубняў. Мякаць яблыка.
4. Разм. Што‑н. мяккае, рыхлае. Схапіў Юткевіч хлеб абедзвюма рукамі, упіўся ў пахучую мякаць зубамі і, не разжоўваючы, кавалак за кавалкам прагна глытаў хлеб , раскідаючы крошкі па стале. Мікуліч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гале́ та
(фр.
прэснае пячэнне звычайна слаістай структуры, якое здольна замяняць хлеб і доўга захоўваць свае якасці; выкарыстоўваецца ў паходных умовах.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
