запанава́ ць , -ну́ ю, -ну́ еш, -ну́ е; -ну́ й; зак.
1. над чым . Устанавіць сваю ўладу, панаванне.
Настаў такі час, калі бедната запанавала.
2. Пачаць бяздзейнае, панскае жыццё.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Настаць, устанавіцца.
Запанавала цішыня.
4. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Зрабіцца пануючым, пераважным.
У вершах запанавала задумлівая элегія.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абанкру́ ціцца , ‑ручуся, ‑руцішся, ‑руціцца; зак.
Зрабіцца неплацежаздольным даўжніком. Фірма, якой.. [Марцін] дастаўляў свіней, абанкруцілася. Карпюк . // перан. Пацярпець крах у ідэйных або маральных адносінах.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
заса́ ліцца , ‑люся, ‑лішся, ‑ліцца; зак.
Запэцкацца ў што‑н. тлустае; зашмальцавацца.
засалі́ цца , ‑со́ ліцца; зак.
Зрабіцца салёным; прасаліцца. Глеба засалілася. Агуркі добра засаліліся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
павільгатне́ ць , ‑ее; зак.
Стаць, зрабіцца вільготным. Павільгатнелі вочы ў старое. Мурашка . Паветра павільгатнела. Угаманіліся птушкі, толькі на палянках камары таўклі мак. Федасеенка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падвесялі́ цца , ‑весялюся, ‑вяселішся, ‑вяселіцца; зак.
Разм. Крыху развесяліцца, зрабіцца весялейшым. Не было яшчэ гэтакага здарэння, каб .. [Стрыгун] калі засмяяўся ці падвесяліўся шчыра. Чорны .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
verkrüppeln
1. vt
1) (с)кале́ чыць; зняве́ чыць
2. vi (s)
1) хіле́ ць слабе́ ць, станаві́ цца кво́ лым
2) зрабі́ цца [стаць] кале́ кам
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
навастры́ цца , ‑ваструся, ‑вострышся, ‑вострыцца; зак.
1. ( 1 і 2 ас. не ўжыв. ) . Пасля наточвання зрабіцца вострым. Піла добра навастрылася.
2. ( 1 і 2 ас. не ўжыв. ) ; перан. Стаць, зрабіцца больш адчувальным (пра органы пачуццяў).
3. перан. Разм. Стаць, зрабіцца больш уважлівым; насцеражыцца. — Ой, Мішка, што нядаўна было! — Сяргей аж за галаву схапіўся. — Што? — навастрыўся Міша. Курто .
4. Разм. Набыць уменне, спрыт, стаць спрактыкаваным у чым‑н. У адной хаце славіўся на ўсё сяло пчаляр, які так навастрыўся ў пчалярскай справе сваёй, што нават гаварыць з пчоламі ўмее. Мележ .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
уплотни́ ться
1. (сделать более плотным, твёрдым) зацвярдзе́ ць, зрабі́ цца больш цвёрдым (тугі́ м), згусці́ цца, зрабі́ цца больш густы́ м;
2. (стать более плотным, частым) ушчыльні́ цца, стаць больш шчы́ льным (ча́ стым);
3. перен. (заселиться плотнее)і́ цца; (о жильцах) пацясні́ цца;
4. перен. (о сроках)і́ цца, скараці́ цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́ беліцца , ‑люся, ‑лішся, ‑ліцца; зак.
1. Стаць, зрабіцца белым. Выбеліліся палотны.
2. у што . Разм. Запэцкацца ў што‑н. белае. Выбеліцца ў крэйду.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
заледзяне́ ць , ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Пакрыцца лёдам; абледзянець. Закамянелі грудкі гразі, заледзянелі на дарозе каляіны. Грахоўскі . // зрабіцца халодным як лёд. Ногі заледзянелі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)