ху́тацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.

Старанна ўхутвацца ў што‑н., добра ўкрывацца. Адвыкшы ад свежага паветра, Рыгор зябка хутаўся ў каўнер кажуха. Крапіва. Дачка засмяялася, хутаючыся ў халат і па-дзіцячаму, кулачком, праціраючы заспаныя вочы. Шамякін. Людзей было небагата, тыя, хто заходзіў на прычал, хуталіся ў каўняры, хаваліся пад парасоны і неўзабаве сыходзілі. Мележ. // перан. Густа пакрывацца (туманам, імглой і пад.). Непрывабная сцюдзёная далячынь хуталася ў тумане. Быкаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

набі́цца сов., в разн. знач. наби́ться; (навязаться — ещё) напроси́ться;

у клуб ~бі́лася мно́га наро́ду — в клуб наби́лось мно́го наро́ду;

за каўне́р ~бі́ўся снег — за во́рот наби́лся снег;

сам ~бі́ўся — сам напроси́лся;

◊ н. бітко́м — наби́ться битко́м

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Прарэ́х, прарэ́ха ’разадранае або разрэзанае месца ў адзенні; дзірка’, ’пярэдні разрэз у штанах’ (ТСБМ, Нас., Шат., Касп., Сцяшк. Сл., Сл. ПЗБ), прарэ́х ’агрэх (у полі)’ (Скарбы), прарэшка, прарэшак ’пятля для гузіка’ (Інстр. 3), ’незасеянае месца на полі’ (Сцяшк. Сл.; гродз., Шн. 3), ’каўнер кашулі’ (Нас.). Рус. проре́ха, проре́шина, проре́ховина ’распоратае або разадранае месца ў адзенні’, ст.-рус. прарѣха. Этымалогія няпэўная. Лічыцца дэрыватам з другасным ‑х‑ (як праха, рус. сваха) ад прорэ́заць (гл. Фасмер, 3, 376 і наст.). Праабражэнскі (2, 137) узводзіць слова да рус. редкий і спасылаецца на проредь. Параўноўвалі таксама са ст.-інд. rēkhā ’паласа, рыса’, лац. rīma ’расколіна, шчыліна’ (Ільінскі, РФВ 69, 16) і з лат. risums, rìsiens ’трэшчына, разрэз’ (Мацэнаўэр, LF, 14, 92).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

пага́нец, ‑нца, м.

Разм. лаянк.

1. Вельмі дрэнны, подлы чалавек. [Доктар:] — Колькі людзей праз гэтага паганца загінула, падумаць страшна. Грахоўскі. // Наогул пра каго‑н. непаслухмянага, надакучлівага і пад. [Жанчына:] — Колькі я цябе буду клікаць! Ну, паганец, не прыходзь дамоў! Я табе дам! Шамякін. Навёў тэадаліт — а гнус той слепіць вочы. Ну так і лезе дрэнь у нос, у рот, У вушы, за каўнер залазіць абармот. І не дасі паганцу рады. Корбан.

2. Уст. Нехрысціянін, чалавек іншай веры.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

опуска́ть несов.

1. апуска́ць, спуска́ць; (вбрасывать) укіда́ць; кіда́ць;

опуска́ть пи́сьма в я́щик укіда́ць (кіда́ць) пі́сьмы ў скры́нку;

опуска́ть го́лову апуска́ць галаву́;

опуска́ть воротни́к адклада́ць (апуска́ць) каўне́р;

опуска́ть ру́ки прям., перен. апуска́ць ру́кі;

2. (пропускать) выпуска́ць, прапуска́ць, выкіда́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

залі́ць

1. (затапіць) überschwémmen vt, überflúten vt;

2. (запэцкаць) begíeßen* vt; vergíeßen* vt, verschütten vt;

3. (абліць) übergíeßen* vt;

4. (патушыць) löschen vt;

◊

залі́ць за каўне́р [га́льштук] éinen [eins] hínter die Bínde gíeßen*;

залі́ць го́ра віно́м разм. den Kúmmer [das Leid] in Wein [Álkohol] ertränken

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Ля́мка 1 ’шырокі рэмень са скуры ці моцнай тканіны, які перакідваецца цераз плячо пры перацягванні, пераносцы грузу’, (перан.) ’ярмо, непрыемны абавязак’ (ТСБМ, Нас., Касп., Бяльк., Яруш.). Укр. ля́ма, ля́мка ’тс’, ’шлейка’, рус. ля́мка ’тс’, ’стружка’, ’вяроўка’, ’пятля’, ’торба’, ’рукзак’, ст.-рус. лямка ’лямка’ (XVII ст.). У рус. мове гэта запазычанне з фін. lämsä ’пятля, повад, аркан’, саамск. карэльск. lamca ’вуздзечка’, саамск. нарв. lavčče, комі letš ’пятля’ (Каліма, 153). Больш падрабязна гл. Фасмер, 2, 551.

Ля́мка 2 ’пруг з тоўстага сукна’, ’надточаная частка падола ў світцы, спадніцы з іншага матэрыялу’ (Жд. 1, Бяльк., Нас.; смарг., Сл. ПЗБ). Запазычана з польск. lama, lamka ’аблямоўка, абшыты падол адзежыны’ (Слаўскі, 4, 36).

Ля́мка 3 ’манішка’ (рас., Шатал.). Да лямка 2 (гл.), аднак пры ад’ідэацыі семантыкі лексемы ля́мец ’каўнер’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

зацячы́ сов.

1. (попасть, влиться куда-л.) зате́чь;

вада́ ~цякла́ за каўне́р — вода́ затекла́ за воротни́к;

2. зате́чь, онеме́ть;

ногі ~цяклі́ — но́ги затекли́ (онеме́ли);

3. (опухнуть) оте́чь, зате́чь;

4. переста́ть течь, замо́кнуть;

бо́чка ~цякла́ — бо́чка переста́ла течь (замо́кла)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адлажы́ць сов.

1. в разн. знач. отложи́ть; (воротник — ещё) опусти́ть; (срок — ещё) отодви́нуть;

а. кні́гу — отложи́ть кни́гу;

а. гро́шы — отложи́ть де́ньги;

а. пасяджэ́нне — отложи́ть (отодви́нуть) заседа́ние;

а. каўне́р — отложи́ть (опусти́ть) воротни́к;

а. ікру́ — отложи́ть икру́;

2. геол. отложи́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зали́ться в разн. знач. залі́цца;

луга́ залили́сь водо́й лугі́ залілі́ся вадо́й;

ма́льчик весь зали́лся су́пом хлапчу́к уве́сь залі́ўся су́пам;

вода́ залила́сь за воротни́к вада́ заліла́ся за каўне́р;

зали́ться соловьём залі́цца салаўём;

зали́ться кра́ской залі́цца чы́рванню;

зали́ться слеза́ми залі́цца сляза́мі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)