Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
изгна́ние выгна́нне, -ння ср.;
жить в изгна́ниижыць у выгна́нні;
изгна́ние врага́ выгна́нне во́рага;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Ме́шкацца ’марудзіць, рабіць памалу’ (пін., З нар. сл.; ТС). Рус.мешкать ’тс’, урал. ’чакаць’, кіраў. ’разважаць’, ст.-рус.мѣшькати ’чакаць, марудзіць’, ’жыць, пражываць, быць падданым’, мѣшаный ’павольны, вялы’ (паводле Махэка₂, 361, павінна было пісацца ме‑), польск.mieszkać ’марудзіць’, ’забыць, не звяртаць увагі’, ’жыць, прабываць, знаходзіцца’, ’заставацца’, ’быць у адносінах з кім-небудзь’, nieomieszkać ’не занядбаць’, в.-луж.mješkorić ’марудзіць’, чэш.meškati ’марудзіць’, ’знаходзіцца, перашкаджаць у рабоце’, славац.meškať ’спазняцца, адставаць’, славен.mečkati ’паволі працаваць’. Не зусім яснае слова. Найбольш імаверна, што яно паходзіць з мѣшати > мяшаць (гл.) у выніку нарашчэння асновы. Укр.мешкати ’пражываць’, як і ст.-бел.мешкати, мяшкати ’жыць, знаходзіцца’ (XIV ст.), запазычана са ст.-польск.mieszkać ’жыць’ (Жураўскі, SlOr, 10, 1961, 40; Булыка, Лекс. запазыч., ЕСУМ, 3, 455–456.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ху́тар, -а, мн. -ы́і (з ліч. 2, 3, 4) ху́тары, -о́ў, м.
Адасоблены сялянскі зямельны ўчастак разам з сядзібай уладальніка.
Жыць на хутары.
|| памянш.хутаро́к, -рка́, мн. -ркі́, -рко́ў, м.
|| прым.хутарскі́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пада́чка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
1. Кусок ежы, кінуты жывёле (звычайна сабаку).
Сабака цярпліва чакае падачкі.
2.перан. Тое, што даюць каму-н. як ахвяраванне, міласціну (пагард.).
Жыць за кошт падачак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паразітава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; незак.
1. Быць паразітам, весці жыццё паразіта (у 1 знач.). Паразітуе [амяла], як правіла, на лісцевых дрэвах, хоць можа быць і на хвойных, пераважна на сасне.«Полымя».
2.Жыць з чужой працы, жыць паразітам (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
раўнаду́шша, ‑а, н.
Абыякавыя, безудзельныя адносіны да каго‑, чаго‑н.; абыякавасць. «Трэба жыць, — падумаў [Лагацкі], трэба смялей і весялей жыць: пазбыцца раўнадушша, чэрствасці, замкнутасці ў сабе...»М. Стральцоў.Даглядчык з .. [Нічыпара] выйшаў дрэнны, і не так па гультайству, як па абыякавасці, раўнадушшы.Кулакоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дапра́жыць, ‑жу, ‑жыш, ‑жыць; зак., што.
Скончыць пражанне; пражачы, давесці да поўнай гатоўнасці. Дапражыць боб.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зава́жыць, ‑жу, ‑жыш, ‑жыць; зак.
Разм. Паказаць пры ўзважванні пэўную вагу. Лешч заважыў два кілаграмы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)