фенаменало́гія, ‑і, ж.

1. Суб’ектыўна-ідэалістычны напрамак у сучаснай буржуазнай філасофіі, прадстаўнікі якога даводзяць, што свядомасць мае свой незалежны ад рэчаіснасці змест, а прадметы аб’ектыўнай рэальнасці (феномены) з’яўляюцца толькі сімваламі гэтага зместу.

2. У ідэалістычнай філасофіі Гегеля — вучэнне пра феномены свядомасці і формы развіцця духу.

[Ад грэч. pheinomenon — тое, што з’яўляецца і logos — вучэнне.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ЛО́ПЕС ПАРТЫ́ЛЬЁ ((López Portillo) Хасэ) (н. 16.6.1920, Мехіка),

мексіканскі дзярж. дзеяч. Д-р юрыд. н. Скончыў Нацыянальны аўт. ун-т Мексікі і Чылійскі ун-т у г. Сант’яга. Да 1958 на выкладчыцкай і навук. працы. З 1959 займаў шэраг урадавых пасад, у т. л. міністра фінансаў і дзярж. крэдыту (1973—75), уваходзіў у кіраўніцтва правячай інстытуцыйна-рэв. партыі. Прэзідэнт Мексікі ў 1976—82. Умацоўваў дзярж. сектар эканомікі, праводзіў незалежны міралюбівы знешнепаліт. курс.

т. 9, с. 344

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

sélbstständig, sélbständig a

1) самасто́йны, незале́жны

2) асо́бны (ад часткі), аўтано́мны

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

зало́г​II грам. стан, род. ста́ну м.;

возвра́тный зало́г зваро́тны стан;

действи́тельный зало́г незале́жны стан;

страда́тельный зало́г зале́жны стан.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ста́лы ‘салідны, дарослы’, ‘грунтоўны’, ‘пастаянны, нязменны’ (ТСБМ, Нас., Ласт., Гарэц., Касп., Байк. і Некр., Сцяшк., Сл. ПЗБ, Федар. 4, Сержп. Прымхі, Варл.). Укр. ста́лий, польск. stały ‘пастаянны, нязменны’, чэш. stalý, славац. stály, серб.-харв. ста́лан, славен. stȃlen ‘тс’. Да стаць, першапачаткова незалежны дзеепрыметнік прошлага часу; гл. Сной₁, 604.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

суверэ́нны

(фр. souverain)

1) незалежны, самастойны (напр. с-ая дзяржава);

2) які ажыццяўляе вярхоўную ўладу (напр. с. правіцель).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

здзіўля́ючы

дзеепрыметнік, незалежны стан, цяперашні час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. здзіўля́ючы здзіўля́ючая здзіўля́ючае здзіўля́ючыя
Р. здзіўля́ючага здзіўля́ючай
здзіўля́ючае		 здзіўля́ючага здзіўля́ючых
Д. здзіўля́ючаму здзіўля́ючай здзіўля́ючаму здзіўля́ючым
В. здзіўля́ючы (неадуш.)
здзіўля́ючага (адуш.)		 здзіўля́ючую здзіўля́ючае здзіўля́ючыя (неадуш.)
здзіўля́ючых (адуш.)
Т. здзіўля́ючым здзіўля́ючай
здзіўля́ючаю		 здзіўля́ючым здзіўля́ючымі
М. здзіўля́ючым здзіўля́ючай здзіўля́ючым здзіўля́ючых

Кароткая форма: здзіўля́юча.

Крыніцы: krapivabr2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

кіру́ючы

дзеепрыметнік, незалежны стан, цяперашні час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. кіру́ючы кіру́ючая кіру́ючае кіру́ючыя
Р. кіру́ючага кіру́ючай
кіру́ючае		 кіру́ючага кіру́ючых
Д. кіру́ючаму кіру́ючай кіру́ючаму кіру́ючым
В. кіру́ючы (неадуш.)
кіру́ючага (адуш.)		 кіру́ючую кіру́ючае кіру́ючыя (неадуш.)
кіру́ючых (адуш.)
Т. кіру́ючым кіру́ючай
кіру́ючаю		 кіру́ючым кіру́ючымі
М. кіру́ючым кіру́ючай кіру́ючым кіру́ючых

Кароткая форма: кіру́юча.

Крыніцы: krapivabr2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ко́лючы

дзеепрыметнік, незалежны стан, цяперашні час, незакончанае трыванне

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. ко́лючы ко́лючая ко́лючае ко́лючыя
Р. ко́лючага ко́лючай
ко́лючае		 ко́лючага ко́лючых
Д. ко́лючаму ко́лючай ко́лючаму ко́лючым
В. ко́лючы (неадуш.)
ко́лючага (адуш.)		 ко́лючую ко́лючае ко́лючыя (неадуш.)
ко́лючых (адуш.)
Т. ко́лючым ко́лючай
ко́лючаю		 ко́лючым ко́лючымі
М. ко́лючым ко́лючай ко́лючым ко́лючых

Кароткая форма: ко́люча.

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

detached

[dɪˈtætʃt]

adj.

1) асо́бны

a detached house — асабня́к -а́ m.

2) адлу́чаны, незале́жны, бесстаро́нны, аб’екты́ўны; непрадузя́ты

3) абыя́кавы

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)