отка́лывать​I несов.

1. (отделять ударом) адко́лваць; (лучину, щепку) адшчэ́пліваць, адшчапля́ць;

2. (делать или говорить что-л. неожиданное) прост. рэ́заць;

3. перен. адко́лваць; см. отколо́ть​I;

◊

отка́лывать шту́ки вырабля́ць (урэ́зваць) шту́кі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

даво́лі нареч.

1. с прил. или нареч. дово́льно;

д. вялі́кі — дово́льно большо́й;

д. прыго́жа — дово́льно краси́во;

2. в знач. безл. сказ. дово́льно, доста́точно, хва́тит;

гэ́тага мне д. — э́того мне дово́льно (доста́точно, хва́тит);

3. безл. с инф. или с род. п. (в знач. приказания) дово́льно; доста́точно; хва́тит;

д. дурэ́ць! — дово́льно (хва́тит) шали́ть!;

д. слоў! — дово́льно (доста́точно, хва́тит) слов!;

д.! змо́ўкні! — дово́льно (доста́точно, хва́тит)! замолчи́!

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адагна́цца сов.

1. отби́ться;

ад мух не а. — от мух не отби́ться;

2. (з кім, чым ад каго, чаго или з кім, чым куды) отдали́ться (с кем, чем от кого, чего), удали́ться (с кем, чем куда); угна́ть (кого, что от кого, чего или кого, что куда);

пасту́х ~гна́ўся са ста́ткам на два кіламе́тры ад вёскі — пасту́х угна́л ста́до на два киломе́тра от дере́вни

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

здаво́ліцца сов.

1. удовлетвори́ться; удово́льствоваться; (о желании, потребности) утоли́ться;

з. про́стай е́жай — удовлетвори́ться (удово́льствоваться) просто́й пи́щей;

2. (каким-л. действием или деятельностью) переводится обычно возвратной формой гл., обозначающего это действие или деятельность, с приставкой на, напр.: з. (бегаючы) набе́гаться;

з. — (едучы́) нае́сться, насы́титься;

з. — (гуляючы) нагуля́ться, наигра́ться и т.п., а также гл. удовлетвори́ться;

3. (насытиться чрезмерно) пресы́титься;

з. заба́вамі — пресы́титься развлече́ниями

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

няро́ўнасць ж.

1. неро́вность; см. няро́ўны 1;

2. (впадина или возвышение) неро́вность;

~ці гле́бы — неро́вности по́чвы;

3. (отсутствие равенства) нера́венство ср.;

паліты́чная і эканамі́чная н. — полити́ческое и экономи́ческое нера́венство

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

РОД І ВІД у логіцы,

паняцці, якія служаць для выражэння адносін падпарадкавання. Усякае лагічнае паняцце можа быць адначасова відам (у адносінах да больш агульнага паняцця) і родам (у адносінах да паняцця менш агульнага). Напр., паняцце «службовае злачынства» — род у адносінах да паняцця «службовы падлог» і ў той жа час від у адносінах да паняцця «злачынства»; паняцце «дзяржава» — відавое паняцце ў адносінах да паняцця «палітычная арганізацыя грамадства», якое з’яўляецца родавым у адносінах да паняцця «дзяржава». Родавых паняццяў не існуе толькі для гранічна шырокіх класаў — катэгорый, якія ўжо не ўваходзяць у склад больш шырокага класа. Калі ў адносінах падпарадкавання знаходзяцца агульнае і адзінкавае (індывідуальнае) паняцці, то агульнае паняцце (тое, што падпарадкоўвае) з’яўляецца відам, а адзінкавае (падпарадкаванае) — індывідам. У такіх адносінах, напр., знаходзяцца паняцці «гісторык-славіст» і «У.​І.​Пічэта». Такім чынам, паняцце А з’яўляецца родам у адносінах да паняцця Б, калі А можа быць утворана ў выніку абагульнення Б; паняцце Б. з’яўляецца відам паняцця А, калі Б можа быць утворана ў выніку абмежавання А і вылучэння агульных прыкмет у індывід. паняццях і само мае агульныя прыкметы з інш. відавымі паняццямі. У розных навуках шырока выкарыстоўваецца лагічная аперацыя вызначэння паняццяў праз род і відавое адрозненне. Так, у тэорыі дзяржавы і права даецца вызначэнне паняцця «рэспубліка»: рэспубліка — форма праўлення (род), пры якой вышэйшая дзярж. ўлада належыць выбраным на пэўны тэрмін прадстаўнічым органам (відавое адрозненне). Узаемасувязь відавых і родавых паняццяў адлюстроўвае ў свядомасці аб’ектыўную ўзаемасувязь Р. і в. ў прыродзе і грамадстве. Устаноўленыя ў логіцы прынцыпы ўзаемадзеяння Р. і в. выкарыстоўваюцца ў шэрагу тэорый. Напр., у сістэматызацыі раслін і жывёл, дзе паняцце «род» ахоплівае групу роднасных відаў, а паняцце «від» характарызуе агульнасць роднасных паміж сабой індывідаў, пэўныя прыкметы якіх, застаючыся адносна нязменнымі, супадаюць (гл. Від, Сістэматыка).

Літ.:

Ковальски Р. Логика в решении проблем: Пер. с англ. М., 1990;

Арно А., Николь П. Логика, или Искусство мыслить: Пер. с фр. М., 1991;

Брюшинкин В.Н. Практический курс логики для гуманитариев.

С.​Ф.​Дубянецкі.

т. 13, с. 393

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ме́нее нареч. сравнит. ст. менш, ме́ней;

◊

тем не ме́нее тым не менш;

бо́лее и́ли ме́нее больш-ме́нш;

ни бо́лее ни ме́нее (как) ні больш ні менш (як);

ме́нее всего́ менш за ўсё.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

орёл в разн. знач. аро́л, род. арла́ м.;

высоко́ в не́бе кру́жит орёл высо́ка ў не́бе кру́жыць аро́л;

э́тот чело́век — настоя́щий орёл гэ́ты чалаве́к — сапра́ўдны аро́л;

орёл и́ли ре́шка? аро́л ці рэ́шка?

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

подви́гать сов.

1. (чем) паварушы́ць, пакра́таць;

подви́гать па́льцами паварушы́ць (пакра́таць) па́льцамі;

2. (двинуть немного или несколько раз) пару́хаць; (с места на место) пасо́ваць; (потолкать) паштурха́ць, папха́ць;

подви́гать ма́ятник часо́в пару́хаць ма́ятнік гадзі́нніка.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

натаўчы́ сов.

1. натоло́чь; (картошки) намя́ть;

2. (отделить шелуху или ость) обша́стать;

3. разг. (разбить много чего-л.) наби́ть, наколоти́ть;

4. разг. (нанести побои) поби́ть, поколоти́ть;

◊ но́сам н. — но́сом ткнуть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)