шматзнамяна́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шматзнамяна́льны шматзнамяна́льная шматзнамяна́льнае шматзнамяна́льныя
Р. шматзнамяна́льнага шматзнамяна́льнай
шматзнамяна́льнае
шматзнамяна́льнага шматзнамяна́льных
Д. шматзнамяна́льнаму шматзнамяна́льнай шматзнамяна́льнаму шматзнамяна́льным
В. шматзнамяна́льны
шматзнамяна́льнага
шматзнамяна́льную шматзнамяна́льнае шматзнамяна́льныя
Т. шматзнамяна́льным шматзнамяна́льнай
шматзнамяна́льнаю
шматзнамяна́льным шматзнамяна́льнымі
М. шматзнамяна́льным шматзнамяна́льнай шматзнамяна́льным шматзнамяна́льных

Крыніцы: sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шматко́лавы

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шматко́лавы шматко́лавая шматко́лавае шматко́лавыя
Р. шматко́лавага шматко́лавай
шматко́лавае
шматко́лавага шматко́лавых
Д. шматко́лаваму шматко́лавай шматко́лаваму шматко́лавым
В. шматко́лавы (неадуш.) шматко́лавую шматко́лавае шматко́лавыя (неадуш.)
Т. шматко́лавым шматко́лавай
шматко́лаваю
шматко́лавым шматко́лавымі
М. шматко́лавым шматко́лавай шматко́лавым шматко́лавых

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шоўкавыдзяля́льны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шоўкавыдзяля́льны шоўкавыдзяля́льная шоўкавыдзяля́льнае шоўкавыдзяля́льныя
Р. шоўкавыдзяля́льнага шоўкавыдзяля́льнай шоўкавыдзяля́льнага шоўкавыдзяля́льных
Д. шоўкавыдзяля́льнаму шоўкавыдзяля́льнай шоўкавыдзяля́льнаму шоўкавыдзяля́льным
В. шоўкавыдзяля́льны шоўкавыдзяля́льную шоўкавыдзяля́льнае шоўкавыдзяля́льныя
Т. шоўкавыдзяля́льным шоўкавыдзяля́льнай
шоўкавыдзяля́льнаю
шоўкавыдзяля́льным шоўкавыдзяля́льнымі
М. шоўкавыдзяля́льным шоўкавыдзяля́льнай шоўкавыдзяля́льным шоўкавыдзяля́льных

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шо́ферскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шо́ферскі шо́ферская шо́ферскае шо́ферскія
Р. шо́ферскага шо́ферскай шо́ферскага шо́ферскіх
Д. шо́ферскаму шо́ферскай шо́ферскаму шо́ферскім
В. шо́ферскі шо́ферскую шо́ферскае шо́ферскія
Т. шо́ферскім шо́ферскай
шо́ферскаю
шо́ферскім шо́ферскімі
М. шо́ферскім шо́ферскай шо́ферскім шо́ферскіх

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шпунто́ваны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. шпунто́ваны шпунто́ваная шпунто́ванае шпунто́ваныя
Р. шпунто́ванага шпунто́ванай шпунто́ванага шпунто́ваных
Д. шпунто́ванаму шпунто́ванай шпунто́ванаму шпунто́ваным
В. шпунто́ваны шпунто́ваную шпунто́ванае шпунто́ваныя
шпунто́ваных
Т. шпунто́ваным шпунто́ванай
шпунто́ванаю
шпунто́ваным шпунто́ванымі
М. шпунто́ваным шпунто́ванай шпунто́ваным шпунто́ваных

Крыніцы: krapivabr2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Ту́рак1 ‘жыхар Турцыі’ (ТСБМ, Некр. і Байк., Федар. 4, Сл. ПЗБ, Зайка Кос.), ту́рок ‘тс’ (ТС, Вруб.), ‘Турцыя, Турэччына’: немца, турка ваяваць (Карскі 2-3, 397), ту́ркі ‘тс’: Куды цябе мамка аддае: / Ці ў туркі, ці ў татары (барыс., Песні сямі вёсак), ту́рак ‘упарты чалавек’ (беласт., Сл. ПЗБ), ‘някемлівы чалавек’ (Мат. Гом., Зайка Кос.), ту́рок ‘чалавек з разумовымі недахопамі’ (ТС), ту́рык ‘дурань’ (Юрч. Вытв.), ст.-бел. турокъ (1480 г.), турчинъ, турчынъ (1499 г.) ‘жыхар Турцыі’ (ГСБМ). Параўн. укр. ту́рок, рус. ту́рок, стараж.-рус. турокъ (XV ст.). Запазычанне з тур. türk ‘турак, цюрак’, звязанае (паводле ЕСУМ, 5, 682) з türk ‘грубы, жорсткі, разбойніцкі’, уйг. türk ‘сіла; моцны’, чагат. ‘жорсткі, храбры’, якія зводзяцца да ст.-цюрк. türk ‘цюркская дынастыя’, якую кітайцы называлі Tu‑küz ці Ту‑кю (Фасмер, 4, 125). Запазычанне адсылаецца і да манг. türkün ‘бацькі і родзічы замужняй жанчыны’. Гл. таксама Фасмер (4, 83–84). Сюды ж турча́нка ‘жанчына турэцкай нацыянальнасці’ (ТСБМ), Турэ́ччына ‘Турцыя’; Турцыя — са ст.-польск. Turcja, якое з новалац. Turcia, гэтаксама прыметнік турэцкі са ст.-польск. turecki < Turek ‘турак’ (Фасмер, 4, 126); ту́рка ‘турак’ (Байк. і Некр.), турэцкі баго́н — нейкая расліна (ТС), турэцкіе агуркі — бальшые і доўгіе (Ян.), турэцкі рамонак ‘рамонак пахучы, Matricaria matricarioides (L.)’ (лельч., Нар. лекс.).

Ту́рак2 ‘бубны (масць у картах)’: бубен, або званок, або турак (Наша Ніва, 2002, 15 лют.). Відавочна, адпавядае польск. turek ‘чырвоная кветка’ на базе колеру бубновай карты або значэння ‘палявая кветка’, што можа атаясамлівацца са званочкам (Варш. сл.), дакладней — з контурам кветкі «званковай» (бубновай) карты. Сувязь з Turek ‘турак’ застаецца няяснай.

Ту́рак3 ‘грыб курачка, Rozites casperata (Fr.) P. Karsten’ (кам., маладз., смаляв., Сярж.–Яшк.). Заходняя лакалізацыя назвы сведчыць пра магчымае запазычанне польск. turek ‘від грыба з вялікай апушанай шапачкай арэхападобнай формы пясчанага колеру’ (Варш. сл.). Мяркуецца, што грыб нагадвае турэцкі галаўны ўбор, адсюль зыходнае Turek, гл. турак1.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

адло́ўны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. адло́ўны адло́ўная адло́ўнае адло́ўныя
Р. адло́ўнага адло́ўнай
адло́ўнае
адло́ўнага адло́ўных
Д. адло́ўнаму адло́ўнай адло́ўнаму адло́ўным
В. адло́ўны
адло́ўнага
адло́ўную адло́ўнае адло́ўныя
адло́ўных
Т. адло́ўным адло́ўнай
адло́ўнаю
адло́ўным адло́ўнымі
М. адло́ўным адло́ўнай адло́ўным адло́ўных

Крыніцы: tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адме́лены

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. адме́лены адме́леная адме́ленае адме́леныя
Р. адме́ленага адме́ленай
адме́ленае
адме́ленага адме́леных
Д. адме́ленаму адме́ленай адме́ленаму адме́леным
В. адме́лены
адме́ленага
адме́леную адме́ленае адме́леныя
адме́леных
Т. адме́леным адме́ленай
адме́ленаю
адме́леным адме́ленымі
М. адме́леным адме́ленай адме́леным адме́леных

Крыніцы: krapivabr2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

адміністраты́ўны

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. адміністраты́ўны адміністраты́ўная адміністраты́ўнае адміністраты́ўныя
Р. адміністраты́ўнага адміністраты́ўнай
адміністраты́ўнае
адміністраты́ўнага адміністраты́ўных
Д. адміністраты́ўнаму адміністраты́ўнай адміністраты́ўнаму адміністраты́ўным
В. адміністраты́ўны
адміністраты́ўнага
адміністраты́ўную адміністраты́ўнае адміністраты́ўныя
Т. адміністраты́ўным адміністраты́ўнай
адміністраты́ўнаю
адміністраты́ўным адміністраты́ўнымі
М. адміністраты́ўным адміністраты́ўнай адміністраты́ўным адміністраты́ўных

Крыніцы: krapivabr2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аднасастаўны́

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. аднасастаўны́ аднасастаўна́я аднасастаўно́е аднасастаўны́я
Р. аднасастаўно́га аднасастаўно́й
аднасастаўно́е
аднасастаўно́га аднасастаўны́х
Д. аднасастаўно́му аднасастаўно́й аднасастаўно́му аднасастаўны́м
В. аднасастаўно́га (адуш.) аднасастаўну́ю аднасастаўно́е аднасастаўны́х (адуш.)
Т. аднасастаўны́м аднасастаўно́й
аднасастаўно́ю
аднасастаўны́м аднасастаўны́мі
М. аднасастаўны́м аднасастаўно́й аднасастаўны́м аднасастаўны́х

Крыніцы: tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)