У граматыцы: часціна мовы, што абазначае дзеянне або стан прадмета і змяняецца па часах, асобах і ліках.
Аднакратны д.
Дапаможны д.
Неазначальная форма дзеяслова.
Безасабовыя дзеясловы.
Рознаспрагальны д.
|| прым.дзеясло́ўны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мех², ме́ха, мн. мяхі́і мяхо́ў, м.
1. Прыстасаванне са скуры для нагнятання паветра ў горан у кавальскай справе, а таксама для прывядзення ў дзеянне некаторых музычных інструментаў.
2. У фатаграфіі: святлонепранікальная частка фатаграфічнай камеры, падобная на гармонік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
operation[ˌɒpəˈreɪʃn]n.
1.med. (хірургі́чная) апера́цыя;
have/undergo an operation перано́сіць апера́цыю;
perform an operation рабі́ць апера́цыю;
a kidney transplant operation апера́цыя па транспланта́цыі/пераса́дцы ны́ркі
2. апера́цыя (асобнае дзеянне ў шэрагу іншых падобных);
a rescue operation апера́цыя па ратава́нні
3.econ. гандлёвая/фіна́нсавая апера́цыя; здзе́лка
4.дзе́янне, функцыянава́нне
5.mil. апера́цыя, вае́нныя дзе́янні
♦
in operation у дзе́янні;
come into operation пачына́ць дзе́йнічаць; увахо́дзіць у сі́лу (пра закон);
put into operation уво́дзіць у дзе́янне/у эксплуата́цыю/ва ўжыва́нне
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ánkurbelnvtтэх. заво́дзіць, перан. прыво́дзіць у дзе́янне
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Скрэнт ‘дэталь пярэдняй часткі воза ў выглядзе бруска, у якую устаўляюцца ручкі’ (Скарбы). З польск.skręt ‘паварот, выгін’, параўн. запазычанае скрэнт ‘круты паварот’ (шальч., Сл. ПЗБ), шляхам семантычнага пераносу ‘дзеянне, вынік дзеяння’ → ‘прылада, пры дапамозе якой ажыццяўляецца дзеянне’. Параўн. укр.дыял.скрент ‘перадок воза’ таго ж паходжання (ЕСУМ, 5, 285).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сартава́нне ’дзеянне паводле знач. дзеясл. сартаваць (ТСБМ). З польск.sortowanie. Параўн. рус.сортиро́вка (Кюне, Poln., 95).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ВІЛЬГАЦЯМЕ́Р,
прылада для вызначэння вільготнасці газаў, вадкасцей, цвёрдых і сыпкіх матэрыялаў. Найб. пашыраны вільгацямеры, дзеянне якіх заснавана на змяненні фіз. уласцівасцей рэчываў (электраправоднасці, дыэлектрычнай пранікальнасці, паказчыка пераламлення і інш.) у залежнасці ад вільготнасці (напр., ёмістасныя вільгацямеры). Ёсць вільгацямеры, дзеянне якіх засн. на раздзяленні (экстракцыяй, сушкай і інш.) рэчыва на ваду і сухую рэшту; радыеізатопныя (для цвёрдых рэчываў), дзе выкарыстоўваюцца з’явы паглынання гама-прамянёў і запавольвання нейтронаў, а таксама вільгацямеры, заснаваныя на з’яве ядзернага магнітнага рэзанансу. Вільготнасць газаў (у т. л. паветра) вызначаюць гігрометрамі і псіхрометрамі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІЗАНСЦЭ́НА (франц. mise en scéne размяшчэнне на сцэне),
размяшчэнне на сцэне акцёраў у той ці інш. момант спектакля. Адзін з важных сродкаў вобразнага выяўлення ўнутр. зместу п’есы, з’яўляецца істотным момантам рэжысёрскай задумы спектакля. М. ў кіно мае агульную прыроду з тэатральнай, але яна залежыць ад становішча кінаапарата, выбару плана, оптыкі, пазбаўлена ўмоўнасці. Кінаглядач бачыць М. ў шматлікіх планах і ракурсах. У сучасным кіно існуюць разнастайныя дынамічныя М.: шматпланавыя — адначасовае дзеянне на пярэднім і заднім планах; глыбінныя — дзеянне арыентавана ўглыб кадра; панарамныя (або кругавыя) і інш.